Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Menu
Zoek

Waar let je op als mantelzorger van ouderen?

Voor de gezondheid van de oudere waarvoor jij zorgt is het belangrijk dat hij voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt, waaronder eiwit, calcium, vitamine D, voedingsvezel en vocht. Het is goed om alert te zijn op signalen van onbedoeld gewichtsverlies, omdat dit tot ondervoeding kan leiden.

Zorg voor voldoende voedingsstoffen

Ouderen eten minder dan jongere volwassenen. Zij die mantelzorg nodig hebben zijn vaak kwetsbare ouderen die te maken hebben met onbedoeld gewichtsverlies, ziekte of herstel van ziekte. Omdat ouderen minder calorieën nodig hebben, is het extra belangrijk dat wat ze eten voldoende voedingstoffen bevat. Denk hierbij aan eiwit, maar ook aan vitaminen en mineralen. Probeer daarom voedingsmiddelen die veel calorieën en weinig voedingstoffen bevatten te beperken, zoals frisdrank, alcohol en snacks. Met de Schijf van Vijf voor jou tool zie je hoeveel de oudere nodig heeft op een dag.

Let op onbedoeld gewichtsverlies

Merk je dat de oudere waarvoor je zorgt onbedoeld gewicht verliest? Dan kan dit mogelijk komen door:

  • ziekte
  • weinig eetlust
  • achteruitgang van de geur- en smaakbeleving
  • afname van dorstgevoel
  • door kauw- en slikproblemen

Door het gewichtsverlies krijgt hij te weinig energie en voedingstoffen binnen. Het lichaam gebruikt dan reservevoorraden in vet- en spierweefsel. Zo worden vet en spieren afgebroken. Vooral de afbraak van spieren is nadelig. Dit kan tot gevolg hebben dat hij meer belemmeringen ervaart bij dagelijkse activiteiten. De kans om te vallen neemt toe. Andere gevolgen zijn:

  • vlugger moe voelen
  • minder zin hebben om te eten
  • sneller en ernstiger ziek worden
  • langer nodig hebben om te herstellen na ziekte
  • moeilijkere wondgenezing

Houd het gewicht in de gaten en let op signalen zoals losser zittende kleding en weinig eten. Neem in elk geval contact op met de huisarts als degene waarvoor jij zorgt de laatste maand meer dan 3 kilo is afgevallen, of meer dan 6 kilo in het afgelopen half jaar.

Aandacht voor spieren en eiwit

Het verlies van spieren noemen we sarcopenie. De afbraak van spieren gaat dan sneller dan de opbouw ervan. Ouder worden is de belangrijkste oorzaak van sarcopenie, maar ook minder bewegen of ziekte kan een oorzaak zijn. Het proces van sarcopenie start al rond je 30ste levensjaar. Dit gaat niet snel, maar na tientallen jaren zorgt het toch voor een merkbare afname van de spieren. Na je 70ste kan dit fysieke problemen opleveren, zoals het lastiger worden van traplopen of het opstaan uit een stoel. Je kunt niet voorkomen dat de spiermassa afneemt. Voldoende bewegen en genoeg eiwit eten kunnen het proces wel vertragen. Eiwit zit vooral veel in melk(producten), vis, vlees, eieren en vleesvervangers, zoals peulvruchten, noten en tofu. Op zoek naar eiwitrijke recepten? Ga naar onze receptenpagina voor maaltijden met minimaal 25 gram eiwit.

Extra zorg voor de botten (botontkalking)

Bij botontkalking worden de botten sneller afgebroken dan opgebouwd. Zo worden de botten steeds minder sterk. Op een gegeven moment kunnen de botten zo zwak zijn dat je spreekt van osteoporose. Er is dan meer kans op botbreuken. Botontkalking komt vooral voor bij vrouwen na de overgang, door hormoonveranderingen. Ook mannen krijgen op oudere leeftijd last van botontkalking, maar over het algemeen later en minder snel.

Een goede zorg voor de botten houdt in:

  • Voldoende calcium nemen. Calcium is de belangrijkste bouwstof voor botten. Calcium zit in melkproducten en kaas. Calcium zit ook een beetje in groente, noten en peulvruchten. Wil of kan degene waarvoor jij zorgt geen melk nemen? Sojadrink met toegevoegd calcium en vitamine B12 is een alternatief.
  • Voor ouderen vanaf 70 jaar geldt het advies om extra vitamine D te nemen in de vorm van een supplement, namelijk 20 microgram per dag. Vitamine D zorgt ervoor dat calcium beter wordt opgenomen. Zonlicht is de belangrijkste bron van vitamine D. Het lichaam kan onder invloed van zonlicht in de huid vitamine D zelf aanmaken. Vitamine D zit ook in eten: vooral in vette vis, en met wat lagere gehaltes in vlees en eieren. Vitamine D wordt toegevoegd aan halvarine, margarine en bak- en braadproducten.
  • Voldoende bewegen. Beweging en belasting van de botten zorgt voor sterk botweefsel.

Bewegen

Bewegen is belangrijk, uiteraard wel binnen de mogelijkheden die er zijn. Het verlaagt het risico op botbreuken en verbetert de spierkracht en loopsnelheid. Ook is het aannemelijk dat veel bewegen als je ouder wordt, samengaat met een lagere kans op cognitieve achteruitgang, dementie en de ziekte van Alzheimer. Is degene waarvoor jij zorgt niet zo mobiel omdat hij bijvoorbeeld ziek is, pijn heeft of een operatie heeft gehad? Probeer hoe dan ook te veel stil zitten te voorkomen. Een korte wandeling door het huis, een keer de trap op en af, of een rondje door de buurt helpt al. Meer informatie over bewegen en ouderen vind je op de website van allesoversport.nl.

Stoelgang

Veel ouderen hebben problemen met de stoelgang. Voor een goede stoelgang is het belangrijk om voldoende vezels te eten: denk aan volop groente, fruit en volkorenproducten zoals volkorenbrood, volkorenpasta en zilvervliesrijst. Het is belangrijk daarbij voldoende water te drinken.

Voldoende drinken

Voldoende drinken is goed voor de stoelgang en de nierfunctie. Bij warm weer is het extra belangrijk om erop te letten dat je naaste voldoende drinkt.

Zuinig met zout

Beperk de hoeveelheid zout in de voeding om een hoge bloeddruk en schade aan de nieren te voorkomen. Een hoge bloeddruk verhoogt de kans op hart- en vaatziekten. Veel zout kan leiden tot nierziekten. Bij het ouder worden gaat de werking van de nieren achteruit. Hierdoor verwijderen de nieren het zout minder goed uit het lichaam.

Eten bij ziekte en aandoeningen

Heeft degene waarvoor jij zorgt een ziekte of aandoening? Dan kunnen aangepaste adviezen gelden. Informeer bij de huisarts. Als je denkt dat je naaste te zwaar is, overleg dan ook met de huisarts over wat je het beste kunt doen.

Meer informatie vind je op goedgevoedouderworden.nl