Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Menu van de Week Recept van de dag
De kracht van Italiaanse eenvoud
2 personen
15-30 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Alles over afvallen
Op een gezonde manier afvallen met langdurig... Bestel nu € 12,95
Ga naar
 

Wat kan ik tussendoor geven aan mijn kind? (4-13 jaar)

Geef je kind niet vaker dan 4 keer eten of drinken tussen de maaltijden door. Dat voorkomt tandbederf en helpt om op het juiste gewicht te blijven. Groente en fruit zijn altijd goede keuzes, maar iets kleins te snoepen kan af en toe ook. 
Wanneer je op vaste momenten wat tussendoor geeft leert je kind om niet de hele dag door te eten en te drinken. Geef bijvoorbeeld één keer iets tussen het ontbijt en de lunch uit de Schijf van Vijf (zoals groente en fruit) en één keer iets kleins te snoepen tussen de lunch en het avondmaal. 

Top voor tussendoor: groente en fruit

Fruit en snackgroenten zijn de beste keuze voor tussendoor. Denk bijvoorbeeld aan appel, peer, kiwi, meloen, aardbei, druif en mandarijn. Handige groenten zijn worteltjes, schijfjes komkommer, reepjes paprika of snoeptomaatjes. 

Een klein handje noten of pinda's is ook geschikt voor tussendoor. Maar pas wel op met hele noten: ook oudere kinderen kunnen zich hierin verslikken.

Knijpfruit

Is knijpfruit een gezond tussendoortje voor mijn kind?

Fruit is een gezond tussendoortje voor je kind. Maar het is beter om het fruit heel of in stukjes te geven, dan om een pakje knijpfruit of slurpfruit of ander drinkbaar fruit te geven.

Eerst het goede nieuws: in gepureerd fruit, zoals in knijp- of slurpfruit, zit vaak alleen fruit zonder toegevoegde suiker. Toch is er ook een nadeel. Van het drinken van fruit zit je minder snel vol dan wanneer je het eet. Dit komt omdat je niet hoeft te kauwen en het snel opdrinkt. Dat kan ervoor zorgen dat je kind ongemerkt veel suiker, en dus calorieën, binnenkrijgt, terwijl hij of zij er niet verzadigd van raakt. Daarom geldt het advies: laat je kind zijn fruit eten in plaats van drinken. 

Tip: maak gezond in huis makkelijk

Zorg ervoor dat gezond eten in huis beschikbaar is en dat het makkelijk te eten is. Als je kind makkelijk toegang heeft tot gezonde producten, eet hij er ook eerder van. Zet bijvoorbeeld stukjes gesneden groente en fruit neer, die makkelijk te pakken zijn uit een bakje.  Zo richt je je huis gezond in.

Snoep: houd het klein

Als je kind gewoon gezond eet volgens de Schijf van Vijf, kan af en toe snoepen best. Het is daarbij goed als je zelf ontspannen met snoep omgaat. Roep niet voortdurend dat snoep en snacks zo slecht zijn, maar laat gewoon zien dat je er niet te vaak en niet te veel van neemt. 

Kies bewust, geef iets kleins en geef je kind niet te veel in één keer. Geef bijvoorbeeld een lange vinger of een paar dropjes. Bedenk dat iets te snoepen of te drinken al snel te groot is. Zo bevat een longdrinkglas frisdrank (250 ml) al 103 calorieën (kcal) en een snoepreep al gauw 220 kcal. 

Voor kinderen van 4 tot 8 jaar adviseren we op een dag een keer iets kleins te snoepen te geven en een keer een broodbelegkeuze buiten de Schijf van Vijf te geven. Is je kind 9 jaar of ouder? Dan gelden onze algemene adviezen over het omgaan met producten buiten de Schijf van Vijf

Verbied niks, maar stel wel grenzen

Het verbieden van eten kan ervoor zorgen dat je kind er juist van wil eten. Maar kinderen helemaal vrij te laten kiezen wat zij willen, kan er weer voor zorgen dat ze sneller ongezonde keuzes maken. 

Wat kun je dan wel doen? Geef snoep en frisdrank op vaste momenten en niet te veel. Geef bijvoorbeeld ’s middags één keer iets kleins te snoepen. Als je kind wat ouder is kun je ook duidelijke regels maken over wat hij zelf mag pakken aan snoep en frisdrank en hoeveel.  

Afspraken maken met je kind over snoep

Als ouder maak jij de regels. En natuurlijk is jouw kind het daar niet altijd mee eens. Hoe ouder je kind wordt, hoe meer hij zal proberen jouw regels te veranderen. Leg uit waarom jouw regels gelden zodat hij begrijpt waarom hij zich eraan moet houden. Met een ouder kind mag je ook best een beetje onderhandelen. Vraag wat hij dan een redelijke regel zou vinden en kijk of jullie gezamenlijk tot een nieuwe regel kunnen komen. Lees ook over afspraken maken op de pagina’s voor pubers

Gebruik snoep niet als troost of beloning

Leer je dat wel aan, dan zal je kind later zichzelf misschien ook troosten of belonen met snoep. En dat kan weer leiden tot overgewicht. Geef extra aandacht als troost of beloning.  

Etiketten checken

Bekijk kritisch de verpakkingen in de supermarkt. Laat je niet foppen door kreten als ‘natuurlijk’, ‘zonder toegevoegd suiker’, ‘minder vet’. Dat zegt namelijk niets over de hoeveelheid calorieën in een product. Op het etiket kun je altijd per 100 gram van een product de hoeveelheid calorieën bekijken. Soms staan de hoeveelheid calorieën per portie op de verpakking. Let dan op de portiegrootte. De portie die op de verpakking staat, is namelijk niet altijd de portie die je geeft. Een portie is dan bijvoorbeeld 1 koekje, terwijl er 2 koekjes in een pakje zitten.

Vraag en antwoord

Hoe blijven de tanden van mijn kind gezond?

4 tips om het gebit van je kind mooi, gezond en sterk te houden:

  1. Geef maximaal 7 keer per dag iets te eten of te drinken. Dat houdt dus in: maximaal 4 keer iets tussendoor naast ontbijt, lunch en avondeten. Want elk eet- of drinkmoment geeft een zuuraanval die het tandglazuur beschadigt. Daardoor kunnen gaatjes ontstaan. Door niet de hele dag door te eten en te drinken, krijgt het tandglazuur de tijd om te herstellen.

    Als je eten en drinken combineert, is dit één moment. Water en thee zonder suiker tellen niet mee als drinkmoment.

  2. Als je tussendoor wat te eten geeft of een zoet drankje, let er dan op dat je kind het in één keer opeet of drinkt.

  3.  ‘s Avonds en ‘s nachts is het drinken van zoete dranken of melk extra schadelijk. ‘s Nachts is er minder speeksel om je gebit te beschermen.

  4. Poets 2 keer dag de tanden met fluoridetandpasta en bezoek 2 keer per jaar de tandarts.
sluiten
Kan ik mijn jonge kind al noten en pinda’s geven?

Noten en pinda’s bevatten veel goede voedingsstoffen. Ook voor jonge kinderen is een kleine hoeveelheid elke dag prima. Denk aan 100% pindakaas of 100% notenpasta zonder zout of suiker.

Wat ook kan: maal of hak de noten fijn en strooi ze in de yoghurt of over de warme maaltijd.

Pinda-allergie voorkomen bij baby's

Al jong beginnen met het geven van noten of pinda’s heeft voordelen. Uit onderzoek blijkt dat kinderen met een hoger risico op een noten- of pinda-allergie, later minder vaak een allergie hiervoor ontwikkelen als ze al jong noten en pinda’s krijgen.

Je baby mag vanaf 4 maanden pindakaas zonder toegevoegd zout en suiker. Heeft je baby ernstig eczeem of een voedselallergie? Dan is het extra belangrijk om vroeg te starten met verschillende soorten voeding. Als je baby hapjes krijgt, dan is het goed om hem minimaal één keer per week pinda’s te geven in de vorm van pindakaas zonder toegevoegd zout en suiker. Overleg wel eerst met de behandelend arts van je kind.

Tip: Pindakaas zonder toegevoegd zout en suiker en gebakken roerei kun je mengen met wat fijngemaakt fruit of gekookte groente.

Vermoedens van allergie? Ga naar de huisarts.

Vermoed je dat jouw baby, dreumes of peuter een allergie heeft voor pinda’s of noten? Of denk je dat jouw kind een hoger risico loopt op een allergie? Neem dan contact op met de huisarts of het consultatiebureau. Daar kunnen ze uitzoeken of je kind echt allergisch is en hoe erg de allergie is. Als je een sterk vermoeden hebt dat je kind klachten krijgt na het eten van pinda’s of noten, is het beter om je kind geen noten of pinda’s te geven tot uitgezocht is wat er aan de hand is. Hoe kun je een voedselallergie herkennen bij je kind?\

Meer weten over voedselallergieën bij baby’s
Meer weten over voedselallergieën bij dreumesen en peuters

Notenpasta of gemalen noten

Geef kinderen onder de 4 jaar geen hele pinda’s of noten. Bij jonge kinderen zijn het gebit en de mondspieren nog niet volledig ontwikkeld. In hele noten kunnen ze zich verslikken. Ook oudere kinderen kunnen zich nog verslikken. Eet zoveel mogelijk rustig aan tafel en blijf er altijd bij als je ze hele noten geeft. Ben je onzeker, geef dan gemalen noten of notenpasta.

sluiten
Is pindakaas gezond?
100% pindakaas of notenpasta zonder toegevoegd suiker en zout valt in de Schijf van Vijf. Deze soorten zijn dus gezond broodbeleg, ook voor je kind. Aan veel potten pindakaas en notenpasta is zout en suiker toegevoegd. Dat is een minder gezonde keuze.
 
In pindakaas zit over het algemeen voornamelijk gemalen pinda’s. Pinda’s zijn eigenlijk geen noten, maar peulvruchten. Toch worden pinda’s vanwege hun eigenschappen en samenstelling tot noten gerekend. Aan pindakaas wordt vaak olie, zout en/of suiker toegevoegd. Maar er zijn ook soorten pindakaas verkrijgbaar zonder toegevoegd zout en suiker. Die zijn beter voor je gezondheid.
 

Noten en pinda’s beschermen tegen hartziekten

Het eten van ongezouten noten waaronder pinda’s verlaagt het LDL-cholesterol en verkleint de kans op hartziekten. Deze effecten komen waarschijnlijk doordat er veel onverzadigd vet in noten zit. LDL-cholesterol is niet goed voor de bloedvaten. Lees meer over cholesterol.

Notenpasta’s en notenspreads

Er zijn ook andere notensmeersels op de markt, bijvoorbeeld van hazelnoten of amandelen. Vaak vind je die in de wat grotere supermarkten, of speciaalzaken. Die kun je prima gebruiken als afwisseling voor pindakaas. De 100% notenspreads zonder toegevoegd suiker en zout zijn de gezondste keuze. Op het etiket kun je zien of er zout of suiker aan is toegevoegd. Kijk hiervoor bij de ingrediënten.

Welk broodbeleg staat in de Schijf van Vijf, en wat niet? Zoek het op in onze handige zoektool 'Staat dit in de Schijf?'

Waarom heet het eigenlijk pindakaas?

Nederland is het enige land ter wereld waar het woord ‘kaas’ wordt gebruikt om een spread gemaakt van pinda’s aan te duiden. Toen peanut butter in 1948 in Nederland op de markt kwam, mocht het geen boter heten. Dat was namelijk een beschermde term: alleen roomboter mocht zo heten. Dit om verwarring met margarine te voorkomen. Het werd ‘kaas’ omdat het leek op leverkaas, een product waar ook geen echte kaas in zit.

Pinda-allergie

Een pinda-allergie kan heel vervelend zijn. Vaak begint het op jonge leeftijd, maar het kan ook op latere leeftijd ontstaan. Een pinda-allergie kan zelfs levensbedreigend zijn. Als je vermoedt dat je een pinda-allergie hebt of dat je kind die een heeft, ga dan niet zelf proberen te experimenteren met andere voeding. Dat kan gevaarlijk zijn. Ga liever naar de huisarts. Deze kan jou of je kind doorsturen. 

Kun je wel zeggen dat één product gezond is?

Je kunt eigenlijk van één product niet zeggen of het gezond is. Het hangt er namelijk altijd van af hoeveel of hoe vaak je het eet of drinkt. We kunnen dus wel zeggen of een product past in een gezonde voeding. Lees meer.
sluiten
Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Ontvang elke 2 weken tips en nieuwtjes over gezond, duurzaam en veilig eten in je mailbox.