Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Alles over afvallen
Op een gezonde manier afvallen met langdurig... Bestel nu € 12,95
Ga naar
 

Hoe krijg ik voldoende jodium binnen?

Jodium is een onmisbaar mineraal om je schildklier goed te laten werken. In Nederland en in veel andere landen zit jodium bijna niet in de grond. Daardoor zit het van nature in maar weinig producten. In Nederland was een jodiumtekort lange tijd een probleem. Daarom is na de Tweede Wereldoorlog ervoor gekozen om jodium toe te voegen aan keukenzout en bakkerszout. Sinds jodium in brood zit, komt de ziekte struma (of krop) in Nederland niet of nauwelijks meer voor. Bij kinderen kan een jodiumtekort leiden tot een groeiachterstand, verminderd leervermogen en dwerggroei.

De rol van brood

Bakkerszout bevat meer jodium dan keukenzout. Brood gebakken met gejodeerd bakkerszout is daardoor de belangrijkste bron van jodium in Nederland. 4 sneetjes brood met 1,2% bakkerszout bevatten bijna 100 microgram jodium. Dan heb je al een behoorlijk deel van  de dagelijkse aanbeveling van 150 microgram binnen. Het is niet meer verplicht om brood te bakken met bakkerszout. Op het etiket van brood staat of het met bakkerszout gemaakt is.

Andere bronnen van jodium

Dezelfde hoeveelheid jodium als in 4 sneetjes brood kun je binnenkrijgen door het eten van ongeveer:

  • 85 gram witvis (kabeljauw, koolvis, schelvis, rode mul)
  • 200 gram vette zeevis (haring, makreel, zalm)
  • 270 gram platvis (schol, tong, heilbot)
  • 6 gekookte eieren
  • 450 gram kaas
  • 4-5 glazen halfvolle melk (per glas 150 ml)
  • 3,5 kilo runderlappen

Dit rijtje geeft een beeld van de hoeveelheid jodium in andere producten. Natuurlijk eet je nooit 450 gram kaas op een dag of 3,5 kilo runderlappen, maar dit rijtje laat vooral zien dat het moeilijk is om iedere dag voldoende jodium binnen te krijgen als je geen brood eet. Bovendien zijn het allemaal dierlijke bronnen, daarom zijn het geen duurzame vervangers voor brood. Als je van alles wat eet heb je samen met je boterhammen genoeg jodium binnen.

Ook in zeewier zit jodium, maar de hoeveelheden variëren sterk. Het gebruik van kelptabletten (zeewiertabletten) wordt daarom afgeraden. Het jodiumgehalte van kelp is namelijk ook erg variabel, waardoor de tabletten te veel of te weinig jodium kunnen bevatten.

Krijg jij genoeg jodium binnen?

In 2014 heeft het RIVM bekeken of mensen in Nederland genoeg jodium binnenkrijgen. Over het algemeen krijgen de meeste genoeg binnen. Ze vonden 2 uitzonderingen:

  • Mensen die weinig brood eten of die biologisch brood eten. Biologisch brood wordt vooral door ambachtelijke bakkers vaak gebakken zonder bakkerszout en bevat dan bijna geen jodium. Kijk op het etiket of vraag je bakker of het brood met bakkerszout is gemaakt. Als je weinig brood of biologisch brood zonder bakkerszout eet, let er dan op dat je jodium binnenkrijgt uit andere bronnen.
  • Mensen die zelf brood bakken met gewoon keukenzout. Dit is simpel op te lossen door bakkerszout te gebruiken als je thuis brood bakt

Extra aandacht voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven

Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven hebben meer jodium nodig. Het is daarom extra belangrijk voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven om te eten volgens de Schijf van Vijf en daarbij voldoende brood te eten. De aanbevolen hoeveelheden voor brood zijn hoger voor vrouwen die borstvoeding geven. 

Check je jodiuminname in de Eetmeter

Wil je weten of je genoeg jodium en genoeg van alle andere belangrijke voedingsstoffen binnenkrijgt? Ga dan aan de slag met de Eetmeter via Mijn Voedingscentrum of de app. In dit online eetdagboek houd je bij wat je eet en drinkt op een dag. 

Algemeen - Vrije content  
Het RIVM geeft verder aan dat mensen die brood gebruiken zonder gejodeerd bakkerszout het risico kunnen lopen op een te lage jodiuminname. Het brood wat zij eten bevat te weinig jodium. Daarnaast moeten zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven erop letten dat ze voldoende jodium binnenkrijgen. Zij hebben namelijk een hogere jodiumbehoefte.

Waarom heb je jodium nodig?

Jodium zorgt ervoor dat de schildklier goed werkt. Bij een tekort aan jodium gaat de schildklier trager werken en opzwellen. Dit heet ook wel struma of krop. Jodium is verder nodig voor een normale groei en ontwikkeling. Een jodiumtekort tijdens de zwangerschap en in de eerste levensjaren kan leiden tot een verminderd leervermogen. Een jodiumtekort bij kinderen kan verder leiden tot groeiachterstand en dwerggroei (cretinisme).

Brood is een belangrijke bron van jodium

In Nederland wordt jodium toegevoegd aan keukenzout en bakkerszout om ervoor te zorgen dat Nederlanders voldoende jodium binnenkrijgen. Bakkerszout bevat meer jodium dan keukenzout. Brood gebakken met gejodeerd bakkerszout is daardoor de belangrijkste bron van jodium in Nederland. Eerder onderzoek van het RIVM gaf aan dat zo’n 40% van de jodium die we dagelijks binnenkrijgen uit brood komt. Om het productaanbod gezonder te maken is de laatste jaren de hoeveelheid zout in brood verlaagd. Hierdoor wordt ook de hoeveelheid jodium in het brood lager. 

Krijgen we in Nederland nog voldoende jodium binnen?

Het RIVM onderzocht bij Nederlanders tussen de 7 en 69 jaar of de hoeveelheid jodium die ze dagelijks binnenkrijgen nog voldoende is. Ze concluderen dat deze groep over het algemeen voldoende jodium binnenkrijgt.

Groepen die extra op hun jodiuminname moeten letten

Mensen die volgens het RIVM het risico lopen om te weinig jodium binnen te krijgen zijn:

  • Mensen die weinig brood eten of die biologisch brood eten. Biologisch brood wordt vaak gebakken zonder bakkerszout en bevat bijna geen jodium. Als je weinig brood of biologisch brood eet, let er dan op dat je jodium binnenkrijgt uit andere bronnen, bijvoorbeeld door het eten van extra (magere) zuivelproducten en zeevis. Het gebruik van kelptabletten (zeewiertabletten) wordt afgeraden. Het jodiumgehalte van kelp is namelijk erg variabel, waardoor de tabletten te veel of te weinig jodium kunnen bevatten.
  • Mensen die zelf brood bakken met gewoon keukenzout. Het is van belang om bakkerszout te gebruiken als je thuis brood bakt.

Extra aandacht voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven

Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven hebben meer jodium nodig. In Nederland zijn er geen gegevens over de jodiuminname van deze vrouwen. Dit moet nog verder onderzocht worden. Het RIVM concludeert dat als deze groep hetzelfde zou eten als vrouwen met dezelfde leeftijd, zij de kans lopen op een te lage jodiuminname. Het is daarom extra belangrijk voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven om te eten volgens de  Schijf van Vijf en daarbij voldoende brood te eten. De aanbevolen hoeveelheden voor brood zijn hoger voor vrouwen die borstvoeding geven. 
Algemeen - Vrije content  
Het RIVM geeft verder aan dat mensen die brood gebruiken zonder gejodeerd bakkerszout het risico kunnen lopen op een te lage jodiuminname. Het brood wat zij eten bevat te weinig jodium. Daarnaast moeten zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven erop letten dat ze voldoende jodium binnenkrijgen. Zij hebben namelijk een hogere jodiumbehoefte.

Waarom heb je jodium nodig?

Jodium zorgt ervoor dat de schildklier goed werkt. Bij een tekort aan jodium gaat de schildklier trager werken en opzwellen. Dit heet ook wel struma of krop. Jodium is verder nodig voor een normale groei en ontwikkeling. Een jodiumtekort tijdens de zwangerschap en in de eerste levensjaren kan leiden tot een verminderd leervermogen. Een jodiumtekort bij kinderen kan verder leiden tot groeiachterstand en dwerggroei (cretinisme).

Brood is een belangrijke bron van jodium

In Nederland wordt jodium toegevoegd aan keukenzout en bakkerszout om ervoor te zorgen dat Nederlanders voldoende jodium binnenkrijgen. Bakkerszout bevat meer jodium dan keukenzout. Brood gebakken met gejodeerd bakkerszout is daardoor de belangrijkste bron van jodium in Nederland. Eerder onderzoek van het RIVM gaf aan dat zo’n 40% van de jodium die we dagelijks binnenkrijgen uit brood komt. Om het productaanbod gezonder te maken is de laatste jaren de hoeveelheid zout in brood verlaagd. Hierdoor wordt ook de hoeveelheid jodium in het brood lager. 

Krijgen we in Nederland nog voldoende jodium binnen?

Het RIVM onderzocht bij Nederlanders tussen de 7 en 69 jaar of de hoeveelheid jodium die ze dagelijks binnenkrijgen nog voldoende is. Ze concluderen dat deze groep over het algemeen voldoende jodium binnenkrijgt.

Groepen die extra op hun jodiuminname moeten letten

Mensen die volgens het RIVM het risico lopen om te weinig jodium binnen te krijgen zijn:

  • Mensen die weinig brood eten of die biologisch brood eten. Biologisch brood wordt vaak gebakken zonder bakkerszout en bevat bijna geen jodium. Als je weinig brood of biologisch brood eet, let er dan op dat je jodium binnenkrijgt uit andere bronnen, bijvoorbeeld door het eten van extra (magere) zuivelproducten en zeevis. Het gebruik van kelptabletten (zeewiertabletten) wordt afgeraden. Het jodiumgehalte van kelp is namelijk erg variabel, waardoor de tabletten te veel of te weinig jodium kunnen bevatten.
  • Mensen die zelf brood bakken met gewoon keukenzout. Het is van belang om bakkerszout te gebruiken als je thuis brood bakt.

Extra aandacht voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven

Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven hebben meer jodium nodig. In Nederland zijn er geen gegevens over de jodiuminname van deze vrouwen. Dit moet nog verder onderzocht worden. Het RIVM concludeert dat als deze groep hetzelfde zou eten als vrouwen met dezelfde leeftijd, zij de kans lopen op een te lage jodiuminname. Het is daarom extra belangrijk voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven om te eten volgens de  Schijf van Vijf en daarbij voldoende brood te eten. De aanbevolen hoeveelheden voor brood zijn hoger voor vrouwen die borstvoeding geven. 
Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Ontvang elke 2 weken tips en nieuwtjes over gezond, duurzaam en veilig eten in je mailbox.