Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Menu van de Week Recept van de dag
Een snelle vegetarische maaltijd
2 personen
0-15 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Alles over afvallen
Op een gezonde manier afvallen met langdurig... Bestel nu € 12,95
Ga naar
 

Wat kan ik het beste eten bij maag-darmklachten?

In het algemeen geldt dat een vezelrijke, gevarieerde voeding, rustig kauwen, regelmatig eten en een goede mondverzorging kunnen helpen om maag-darmklachten te voorkomen of te verminderen.

Bij de spijsvertering zijn zowel de mond, de slokdarm, maag, lever, galblaas, nieren, alvleesklier, dunne darm, dikke darm als endeldarm betrokken. Er kunnen dus veel redenen zijn waarom de spijsvertering niet goed werkt en maag-darmklachten optreden.

Raadpleeg de huisarts als de klachten niet overgaan. Zelf dokteren of diëten uitproberen is onverstandig. Dat kan gemakkelijk leiden tot een onvolwaardige voeding.

Helpt cola tegen diarree of andere maag-darmproblemen?
Een probleemoplossend vermogen van cola in combinatie met diarree is niet aangetoond. Vaak gaat diarree vanzelf over, of je nu cola drinkt of niet. Wat wel klopt is dat je lichaam door diarree uitdroogt. Daardoor heb je behoefte aan suiker en extra water. Het nadeel van cola is dat je het koolzuurgas mogelijk slecht verdraagt als je niet lekker bent.

ORS

In Oral Rehydration Salts (ORS) zitten, naast suiker, verschillende mineralen die je lichaam goed kan gebruiken. Zakjes met ORS-poeder of ORS-bruistabletten zijn verkrijgbaar in de apotheek of drogist. Ga je naar een warm land, dan is het altijd handig om deze bij je te hebben. Mocht je diarree krijgen, los de ORS dan op in drinkwater.

Diarree

Gebruik bij plotseling opkomende diarree liever geen diarreeremmers. Op die manier kan de mogelijke veroorzaker, zoals een bacterie of een parasiet, juist niet via de ontlasting het lichaam verlaten.

Doktersbezoek

Heb je diarree, dan is een bezoek aan de dokter soms nodig, bijvoorbeeld als je in je ontlasting bloed of slijm ziet. Of als je naast diarree ook koorts hebt, heftig braakt en dreigt uit te drogen. Zwangere vrouwen, kleine kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand drogen sneller uit - een bezoek aan een arts is dan aan te raden.

Hygiëne

Het allerliefst wil je diarree voorkomen. Zorg daarom voor schone handen als je gaat koken of eten. Voorkom kruisbesmetting, houd alles droog en schoon. Koel eten goed en verhit je eten door en door. En lees onze 5x tips veilig in warme landen.
sluiten
Hoeveel suiker zit er in cola?

Bron: NEVO-online. 1 klontje is ongeveer 4 gram suiker (afgerond op hele klontjes).

Tabel: hoeveel suiker in cola

Eenheid  Hoeveelheid  Gram suiker  Klontjes  Kcal
Klein glas 100 ml  10,4   3 41 
Groot glas 250 ml  26 103
Blikje 300 ml  31,2 123
Flesje 500 ml  52 13  205
Grote fles 1500 ml  156 39 615

Een glas cola van 250 ml bevat ongeveer 26 gram suiker. Dat is bijna 7 suikerklontjes. Als je cola drinkt, dan krijg je al snel ongemerkt veel suiker binnen. En dus ook veel calorieën. In andere frisdranken, zoals sinas, cassis, 7up en tonic, zit ongeveer dezelfde hoeveelheid suiker.

Hoeveel suiker je binnenkrijgt, hangt af van de hoeveelheid die je drinkt. Hieronder zie je hoeveel suiker een glas cola, blikje cola, flesje cola en een grote fles cola bevat.

Hoeveelheid suiker en suikerklontjes in cola


sluiten
Is frisdrank met suiker gezonder dan light-frisdrank?
Light-frisdrank bevat geen of minder suiker dan gewone frisdrank, en dus minder calorieën. Als je op je gewicht wil letten, kun je light-frisdrank drinken. Maar het beste kun je water drinken, dat is ook beter voor je tanden, die door het zuur in (light-)frisdrank worden aangetast. Af en toe een glas frisdrank kan geen kwaad, maar het staat niet in de Schijf van Vijf.

Veiligheid

Gewone frisdrank en light-frisdrank zijn even veilig. Sommige mensen zeggen dat light-frisdrank onveiliger is vanwege de zoetstoffen die erin zitten. Zoetstoffen zijn echter uitgebreid getest, vaak weer opnieuw omdat deze verhalen de ronde doen, en blijken keer op keer veilig. Ze voldoen aan alle veiligheidseisen van de EFSA, de Europese autoriteit voor voedselveiligheid. Er zijn geen negatieve effecten op mensen gevonden, zelfs niet bij langdurig gebruik en grote hoeveelheden.

In sommige light-frisdranken is een deel van de suiker vervangen door stevia, een zoetstof die wordt gewonnen uit een plant.

Meer dan 2,5 liter per dag

Als je in normale hoeveelheden frisdrank met zoetstoffen drinkt, hebben deze zoetstoffen geen negatief effect. Ook niet als je je hele leven dagelijks light-frisdranken zou drinken. Om bijvoorbeeld teveel van de zoetstof aspartaam binnen te krijgen, zou je per dag meer dan 2,5 liter frisdrank met aspartaam moeten drinken. 

Uitzonderingen bij zoetstoffen

Frisdranken met aspartaam zijn alleen niet geschikt voor mensen met de zeldzame, aangeboren stofwisselingsziekte PKU. Daarom staat op deze producten de waarschuwing ‘bevat een bron van fenylalanine’.

Kun je wel zeggen dat één product gezond is?

Je kunt eigenlijk van één product niet zeggen of het gezond is. Het hangt er namelijk altijd van af hoeveel of hoe vaak je het eet of drinkt. We kunnen dus wel zeggen of een product past in een gezonde voeding. Lees meer.
sluiten
Bestaan producten die laxerend, of juist stoppend werken?
Bij chronische diarree, maar ook bij  verstopping (obstipatie) is het goed veel vezels te eten. 

In deze video legt onze woordvoerder Jasper uit hoe het precies zit.

Bij diarree is het nodig om voedingsvezels te eten, omdat vezels vocht binden. Daardoor wordt de ontlasting wat steviger. Bij verstopping is het goed om veel vezels te eten. Een deel hiervan wordt door darmbacteriën afgebroken en vormt stoffen die de massa in de darm soepel houdt en ook de darm beweeglijk maakt.

Voedingsmiddelen zoals ontbijtkoek of appelsap werken niet bewezen laxerend. Voedingsmiddelen als banaan, geraspte appel, bosbessensap, kaneel, rijst, rijstewater en wortelpuree werken niet merkbaar 'stoppend'.

Alle vezelrijke producten kunnen dus stoppend of laxerend werken. Groente en fruit en volkoren producten zijn belangrijke leveranciers van vezels.  

sluiten
Hoe krijg ik voldoende vezels binnen?

Overzicht: hoeveel vezels zitten er in...?

Vezels in pasta, rijst aardappelen, peulvruchten, groente en fruit
   Eenheid Gewicht per
eenheid (g)
Hoeveelheid
voedingsvezel (g)

 Pasta, rijst en aardappelen

     
 Pasta, volkoren, gekookt  opscheplepel  50  2,1
 Zilvervliesrijst, gekookt  opscheplepel  60  1,3
 Aardappelen, gekookt  klein  50  0,8
 Pasta, gekookt  opscheplepel  50  0,7
 Rijst, gekookt  opscheplepel  55  0,4

 Peulvruchten

     
 Bruine/ witte bonen, gekookt  opscheplepel  60  4,3
 Kapucijners, gekookt  opscheplepel  55  4,4
 Linzen, gekookt  opscheplepel  55  2,9
 Groente      
 Groente, gemiddeld, gekookt  opscheplepel  50  1,4
 Rauwkost  schaaltje  35  0,6

 Fruit

     
 Vijgen, gedroogd  3 stuks  60  5,9
 Dadels, geconfijt  10 stuks  60  4,5
 Fruit  schaaltje  125  2,1
 Sinaasappelsap met vruchtvlees  glas  150  0,9
 Vruchtensap  glas  150  0,8
 Rozijnen  handje  20  0,7

Voedingsvezels (vezels) zijn belangrijke stoffen voor een gezonde spijsvertering. Ze dragen bij aan een verzadigd gevoel na het eten. Ook verminderen ze het risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en kanker.

Hier zitten ze in:

  • Volkorenproducten zoals volkorenbrood, volkorenpasta en zilvervliesrijst
  • Groente
  • Fruit
  • Peulvruchten zoals bruine bonen, kikkererwten en linzen
  • Noten

5 tips om meer vezels te eten

1. Vervang wit brood, witte pasta en rijst door de volkoren variant

Het zijn vooral de vezels uit volkoren graanproducten die de kans op ziekten verkleinen. Volkorenbrood, volkoren ontbijtgranen, volkorenpasta, zilvervliesrijst… ze zitten veel voller met vezels dan de witte varianten. Bekijk meer volkoren-tips.

2. Eet minimaal 250 gram groente per dag

Groente kan altijd en overal. Lees hoe je meer groente kunt eten.

3. Eet 200 gram fruit per dag

Lukt het niet altijd om zoveel fruit te eten als je zou willen? Probeer deze tips.

4. Kies vaker voor peulvruchten

Bruine bonen, kidneybonen, linzen, kikkererwten, witte bonen, zwarte bonen, oogbonen: hun populariteit stijgt. En dat is terecht. Er zitten veel vezels in, en ze zijn een goede vleesvervanger Ze verdienen daarom een plek in ieders weekmenu. Lees meer over peulvruchten en hoe je ze klaar kunt maken.

5. Eet elke dag een handje noten

Elke dag een handje ongezouten noten is goed voor de gezondheid. Ze bevatten vezels en gezonde vetten. Eet ze tussendoor of voeg ze toe aan de salade, strooi ze over de pasta of door de stamppot. Lees meer over noten.

En ook belangrijk:

6. Drink voldoende

Vezels binden vocht en houden zo de ontlasting soepel. Het is dus belangrijk dat je ook voldoende drinkt.

sluiten
Wat helpt tegen verstopping (obstipatie)?
Last van verstopping (obstipatie)? Deze kwaal ben je liever kwijt dan rijk. Door algemene tips op te volgen voor een goede spijsvertering, is er al verbetering mogelijk. Daarnaast geven we aanvullende voedingsadviezen gericht op verstopping (obstipatie).

Tips voor een goede spijsvertering

Gezond en gevarieerd eten volgens de Schijf van Vijf helpt voor een goede spijsvertering. De volgende punten helpen specifiek voor een goede spijsvertering:

  • Elke dag 1,5 tot 2 liter water drinken.
  • Veel vezels eten uit groente, fruit en volkorenproducten, zoals volkorenbrood, havermout, volkoren pasta, zilvervliesrijst en volkoren couscous.
  • Goed kauwen. Kunstgebitten moeten goed passen.
  • Rustig de tijd nemen voor je maaltijd.
  • Regelmatig eten zonder maaltijden over te slaan. Voor sommige mensen werkt het goed om 3 hoofdmaaltijden per dag te eten met enkele tussendoortjes. Andere mensen bevalt bijvoorbeeld 6 kleine maaltijden beter.
  • Bij overgewicht kan afvallen helpen om klachten te verminderen. Dat kan eventueel met hulp van een diëtist.

Aanvullend voedingsadvies bij verstopping

Tegen verstopping kun je ook dit nog proberen:

  • Neem bij voorkeur een groot, vezelrijk ontbijt, bijvoorbeeld 2 volkoren boterhammen met een stuk fruit en koffie of thee zonder suiker. Dit zet de darmen in werking.
  • Zorg elke dag voor voldoende lichaamsbeweging. Zo blijven de darmen aan het werk.
  • Als je moet, moet je. Negeer de aandrang niet.
  • Neem elke ochtend voldoende tijd om naar het toilet te gaan, bijvoorbeeld na het ontbijt.
  • Neem elke dag als aanvulling op je gewone eten 2 tot 4 eetlepels zemelen. Zemelen zijn het vezelrijkste deel van de graankorrel. Grove zemelen zijn beter dan fijngemalen zemelen. Je kunt ze bijvoorbeeld verwerken in yoghurt, karnemelk en pap.

Laxeermiddelen zijn ook een vaak genoemde ‘oplossing’. Maar deze middelen nemen nooit de oorzaak van een verstopping weg. Ze lossen de klachten alleen tijdelijk op. Dat geldt ook voor natuurlijke laxeermiddelen als sennapeulen, kruidenthee met senna en wonderolie. Een huisarts kan aangeven of een laxeermiddel nut heeft.

Blijven de klachten?

Blijf je langer dan 4 weken last houden van je maag of darmen? Misschien kun je niet goed tegen een bepaald product of is er iets anders aan de hand, zoals het prikkelbare darm syndroom (PDS). Ga bij voorkeur niet zelf experimenteren. Als je zomaar bepaalde producten weglaat kunnen klachten verergeren. Ook kunnen hierdoor tekorten ontstaan aan bepaalde voedingsstoffen. 

Ga naar je huisarts om samen uit te zoeken wat er aan de hand is. Je huisarts kan je eventueel ook doorverwijzen naar een diëtist.

sluiten
Wat zijn tips bij brandend maagzuur?

Met voedingsadviezen en leefregels kunnen je klachten verminderen. Is dit niet het geval en heb je vaak last van brandend maagzuur? Dan raden we aan om naar je huisarts te gaan. Een huisarts kan medicijnen voorschrijven.

Om klachten van brandend maagzuur te verminderen gelden deze voedingsadviezen:

1. Gezond eten volgens de Schijf van Vijf

Gezond en vezelrijk eten helpt bijvoorbeeld om verstopping (obstipatie) te voorkomen. Verstopping kan de druk in de buikholte verhogen, waardoor maagklachten kunnen ontstaan. Lees tips om verstopping te voorkomen en om meer vezels te eten.

2. Afvallen bij overgewicht.

Overgewicht kan de druk in de buikholte vergroten. Een paar kilo afvallen kan al helpen. Lees meer over hoe je kunt afvallen.

3. Zware maaltijden of heel vette maaltijden vermijden

Zware maaltijden verhogen de druk in de maag en vette maaltijden blijven langer in de maag. Hierdoor kunnen je klachten erger worden.

4. Niet gaan liggen direct na het eten

In een liggende positie stroomt de maaginhoud makkelijker terug in de slokdarm. Geef je maag na de maaltijd even de tijd om het voedsel te verwerken.

Verder kan stoppen met roken de klachten verminderen. Ook kan het helpen om het hoofdeinde van het bed ongeveer 10 centimeter omhoog te zetten.

Moet je bij brandend maagzuur voedingsmiddelen mijden?

Met brandend maagzuur mag je in principe alles eten en drinken. Er is niet genoeg bewijs om een advies te geven over of je iets moet mijden of juist wel moet eten of drinken. Sommige mensen ervaren wel dat bepaalde voedingsmiddelen invloed hebben op hun klachten. Wat bij de één de klachten verergert, geeft bij de ander geen problemen. Het is belangrijk om goed uit zoeken hoe dit bij jou zit, zodat klachten verminderen. Daarbij is het ook belangrijk dat je niet onnodig bepaalde voedingsmiddelen vermijdt. Een diëtist kan hierbij helpen.

sluiten
Wat zijn oorzaken van brandend maagzuur?

Meestal ontstaat brandend maagzuur doordat de sluitspier tussen de slokdarm en de maag niet helemaal goed werkt. Dit kan komen door verhoogde druk op de maag, bijvoorbeeld na het nemen van een zware maaltijd of door overgewicht, zwangerschap of verstopping. Een verslapping van de sluitspier bij ouderdom kan ook een oorzaak zijn.

Daarnaast worden roken, alcohol, koolzuurhoudende drank en voeding (zoals scherpe kruiden, citrusvruchten, ui en vet voedsel) in verband gebracht met brandend maagzuur. Het is alleen niet voldoende bewezen dat het vermijden van deze middelen een gunstig effect heeft.

Tot slot kan een middenrifsbreuk de oorzaak zijn. Het middenrif is een gespierde plaat die de scheiding vormt tussen borst- en buikholte. Bij een middenrifsbreukje is de opening in het middenrif te groot. Een klein deel van de maag komt dan in de borstholte te liggen. Hierdoor werkt de sluitspier niet meer goed en gaat open staan.

sluiten
Vernieuwd dieetboek 'Gezond afvallen'

Het dieetboek ‘Gezond afvallen’ staat vol caloriearme recepten, kennis over afvallen en dagmenu’s.