Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Een sensationele schotel
2 personen
30+ minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
Groente gebakken in wat zonnebloemolie, olijfolie gesprenkeld over de salade, margarine op brood. Ons lichaam heeft die onverzadigde vetten nodig.
Vet is een bouwstof en brandstof voor ons lichaam en levert vitamines A, D en E. Vet is een best complexe stof. Het bestaat uit verzadigd en onverzadigd vet. En in elk product zitten deze vetten in andere hoeveelheden. Als je producten met veel verzadigd vet vervangt door producten met veel onverzadigd vet heb je minder kans op hart- en vaatziekten. Dat is mooi meegenomen!

Tips voor vetten

  • Je boterhammen besmeren met zachte margarine of halvarine is een simpele manier om vet binnen te krijgen en daarmee ook de vitamines A, D en E.
  • Oliën bevatten geen vitamine A en D. Aan vloeibare margarine en bak- en braadvet is wel vitamine A en D toegevoegd. Oplossing: varieer bij het bereiden van de warme maaltijd tussen olie en vloeibare margarine of vloeibaar bak- en braadvet.
  • Vervang vetten die niet in de Schijf van Vijf staan door producten die wel in de Schijf van Vijf staan (zie tabel hieronder). In producten uit de Schijf van Vijf zit vooral het onverzadigde vet dat goed is voor je bloedvaten. Benieuwd hoeveel verzadigd en onverzadigd vet in elk product zit? Bekijk de samenstelling van vetten

Hoeveel vetten heeft jouw lichaam nodig? 

Op deze pagina vind je de tool de Schijf van Vijf voor jou. Vul hem in en ontdek hoeveel vetten jij elke dag nodig hebt. 

Wat staat in de Schijf van Vijf en wat niet?

Kies vooral producten uit de Schijf van Vijf   Niet in de Schijf van Vijf
- Zachte margarine of halvarine voor op brood
- Vloeibare margarine en vloeibaar bak-en-braadvet
- De meeste plantaardige oliën, zoals olijfolie en zonnebloemolie 
- Harde margarine
- Hard bak- en braadvet
- Hard frituurvet
- Roomboter
- Kokosvet (kokosolie)
- Palmolie
  Ontdek waarom deze producten niet in de Schijf van Vijf staan 

Veelgestelde vragen over vet

Waarom is het advies margarine en geen roomboter?
Zowel roomboter als margarine en halvarine bevatten vitamine A, D en E. Roomboter bevat alleen veel minder vitamine D dan halvarine en margarine. Mensen die roomboter dagelijks gebruiken op brood moeten erop letten dat ze voldoende vitamine D binnen krijgen uit andere voedingsmiddelen.

Roomboter bevat bovendien meer verzadigd vet. Ter vergelijking: Roomboter bevat per 100 gram 53 gram verzadigd vet en zachte margarine uit een kuipje per 100 gram 19 gram verzadigd vet. Verzadigd vet kan ongunstige effecten hebben op je gezondheid. Het verhoogt het  LDL-cholesterol, wat niet goed is voor de bloedvaten. 

Minder verzadigd vet met halvarine en margarine

Het vervangen verzadigd vet door onverzadigd vet kan je risico op hart- en vaatziekten verlagen. Wij adviseren daarom halvarine of margarine uit een kuipje of fles te gebruiken. Ter vergelijking: als je 6 boterhammen per dag eet, krijg je bij roomboter zo'n 16 gram verzadigd vet binnen, bij margarine ongeveer 6 gram en bij halvarine zo'n 3,5 gram.

Wat is beter voor op brood: halvarine of margarine?

Er zit 50% minder vet in halvarine dan in margarine uit een kuipje. Dat betekent dat je minder calorieën binnenkrijgt als je halvarine gebruikt. 

Voor kinderen tot 4 jaar adviseren we om margarine op brood te smeren. Jonge kinderen krijgen vaak iets te weinig vetten binnen. Iedereen boven de 4 jaar adviseren we om halvarine of margarine te gebruiken.

sluiten
Wat doet vet met je lichaam?
Wil je alles weten over vetten? Bekijk de pagina over vetten. De infographic hieronder geeft je een samenvatting. Klik erop voor een pdf-versie.

sluiten
Wat als je geen margarine, halvarine of vloeibare bak- en braadproducten gebruikt?
In Nederland wordt vitamine A en D toegevoegd aan margarine, halvarine en vloeibare bak- en braadvet. Ook zit er vitamine E in. Als je geen halvarine of margarine op je brood smeert of je bakt in olie in plaats van in vloeibare margarine of een bak- en braadproduct, dan krijg je minder vitamine A, D en E binnen. 

Vitamine A

Je lichaam maakt vitamine A uit de stof bètacaroteen. Bepaalde soorten groenten bevatten veel bètacaroteen. Denk aan worteltjes, spitskool en groene bladgroenten, zoals boerenkool en spinazie. Wanneer je deze groenten regelmatig eet, dan krijg je genoeg vitamine A binnen.

Vitamine D

Vitamine D krijg je binnen via zonlicht en via je eten. Zonlicht is de belangrijkste bron van vitamine D. Vitamine D wordt namelijk gemaakt in je huid wanneer de zon erop schijnt. Daarnaast krijg je vitamine D binnen via je eten. Behalve dat vitamine D wordt toegevoegd aan margarine, halvarine en vloeibare bak- en braadvet, zit het van nature vooral in vette vis, zoals zalm, makreel en haring. Er zit ook een beetje in vlees, eieren en melkproducten (waaronder roomboter). Wanneer je geen margarine, halvarine en vloeibare bak- en braadvet gebruikt krijg je dus minder vitamine D binnen dan wanneer je alleen olie gebruikt. Omdat je ook vitamine D binnenkrijgt via andere producten en door zonlicht, hoef je niet gelijk een tekort krijgen. 

Voor sommige groepen geldt sowieso het advies om extra vitamine D te slikken in de vorm van pillen, capsules of druppels. Zo krijgen mensen met een getinte huid en mensen die overdag weinig in de zon komen dit advies omdat zij minder vitamine D uit zonlicht verkrijgen. Als je extra vitamine D slikt hoef jij je geen zorgen te maken dat je te weinig vitamine D binnenkrijgt wanneer je geen margarine, halvarine en vloeibare bak- en braadvet gebruikt. Kijk of jij het advies krijgt om extra vitamine D te nemen.

Vitamine E

Vitamine E zit in zonnebloemolie, brood, graanproducten, noten, zaden, groenten en fruit. In Nederland komen tekorten aan vitamine E voor zover bekend niet voor. 

Bijhouden of je genoeg vitamine A en D binnenkrijgt

Je kunt bijhouden of jij genoeg Vitamine A en D binnenkrijgt met ons online eetdagboek ‘de Eetmeter’ via Mijn Voedingscentrum

Twijfel je of je een tekort hebt aan vitamine A of D?

Als je twijfelt of je voedingsstoffen tekort komt kun je een diëtist of arts raadplegen. Een diëtist geeft een advies op maat en een arts kan eventueel je bloed onderzoeken op tekorten.
sluiten