Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Groente uit het seizoen
2 personen
0-15 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Noten leveren ijzer, vitamine E en vitamine B1. Het zijn goede vegetarische keuzes. 

In noten zit veel onverzadigd vet. Het eten van ongezouten noten beschermt tegen bepaalde hart- en vaatziekten. Het eten van ongezouten noten verlaagt bovendien het LDL-cholesterol. LDL-cholesterol is niet goed voor de bloedvaten.

Vanwege deze positieve effecten staan ongezouten noten in de Schijf van Vijf. Het advies is om elke dag wat ongezouten noten te eten. 

Omschrijving

Noten groeien aan bomen. Het zijn droge vruchten, omhult door een vruchtwand. Dit is een harde, houtachtige dop, waar meestal 1 noot in zit. Voorbeelden van veel gegeten noten zijn: amandelen, cashewnoten, paranoten, hazelnoten, macadamianoten, pecannoten, pistachenoten en walnoten. Pinda’s zijn eigenlijk geen noten, maar peulvruchten. Amandelen zijn officieel fruit. Toch worden pinda’s en amandelen vanwege hun eigenschappen tot noten gerekend.

Ongezouten noten staan in de Schijf van Vijf

Ongebrand, gebrand en geroosterd

Er bestaan ongebrande noten, gebrande noten en geroosterde noten.

  • Ongebrande noten (rauw) zijn niet bewerkt en bevatten alleen de eigen aanwezige voedingsstoffen. Noten die sowieso nooit gebrand worden aangeboden zijn walnoten en paranoten.
  • Gebrande noten zijn noten die zijn gefrituurd in olie. Doordat de noten op hoge temperatuur zijn gebrand, bevatten deze noten iets minder vitamines en mineralen dan de ongebrande rauwe variant. Voor hun gezondheidswaarde maakt dat niet veel uit. Omdat noten al veel gezonde onverzadigde vetten bevatten, nemen ze vrijwel geen olie meer op. Gebrande noten bevatten daarom ongeveer evenveel vet als rauwe noten.
  • Geroosterde noten zijn met droge lucht geroosterd. Hier is geen olie aan te pas gekomen.

Bewaren

Noten moeten goed afgesloten en droog worden bewaard, omdat ze gevoelig zijn voor schimmels. Het is het beste om ze koel te bewaren bij een temperatuur van ongeveer 10 tot 15°C. Walnoten en kastanjes bederven snel. Maar de meeste andere noten zijn wel een jaar houdbaar.

Veiligheid

In noten kunnen kleine hoeveelheden van de schimmelgifstof aflatoxine voorkomen. Maar bij een gevarieerde voeding is het gezondheidsrisico klein.  

Gezondheidseffecten

Noten leveren belangrijke vitamines en mineralen zoals vitamine B1, vitamine E en ijzer. Verder leveren ze veel onverzadigd vet. Het zijn goede vegetarische keuzes

Noten beschermen tegen hart- en vaatziekten

Er zijn sterke aanwijzingen dat het eten van ongezouten noten beschermend werkt tegen hart- en vaatziekten. Het dagelijks gebruik van ongezouten noten per dag lijkt samen te hangen met een ongeveer 30% lager risico op bepaalde hartziekten. Het eten van ongezouten noten zorgt bovendien voor een lager LDL-cholesterolgehalte. LDL-cholesterol is niet goed voor de bloedvaten. Lees meer over cholesterol.

Deze effecten komen waarschijnlijk doordat er veel onverzadigd vet in noten zit. Van onverzadigd vet is het bekend dat ze het LDL-cholesterol verlaagt. Mogelijk zijn ook andere stoffen in noten verantwoordelijk voor de positieve effecten.

Voedselovergevoeligheid

Sommige mensen zijn overgevoelig voor noten. Het afweersysteem reageert specifiek op het eiwit dat in 1 of meerdere soorten noten zit. Pinda’s zijn niet verwant aan de notenfamilie, waardoor je niet altijd voor noten én pinda’s allergisch bent.  

Het eten van noten kan bij sommige mensen leiden tot klachten zoals eczeem, urticaria (jeukende bulten) of nikkelallergie.

Allergie kan voorkomen bij:

  • Amandelen, hazelnoten, walnoten, cashewnoten, pecannoten, paranoten, pistachenoten en macadamianoten en producten op basis van deze noten.
  • Noten gebruikt in distillaten voor sterk alcoholische dranken
  • Amandelen en walnoten gebruikt als smaakstof in sterk alcoholische dranken
  • Sesamzaad en producten op basis van sesamzaad
  • Pinda (aardnoten) en producten op basis van pinda

Voedingsadvies

Het advies is om elke dag ongezouten noten te eten vanwege de positieve effecten op de gezondheid. Alle ongezouten noten en pinda's zijn goed voor je. Dus ongebrand, gebrand en geroosterd. Ook notenpasta en pindakaas van 100% noten of 100% pinda telt mee bij noten.

Voor de meeste volwassenen geldt het advies om een handje ongezouten noten per dag te eten. Lees meer over noten en vul de Schijf van Vijf voor jou voor een voedingsadvies op maat. 

Als je geen noten kunt of wilt eten

Noten zijn niet 1 op 1 te vervangen door andere producten. Het is namelijk niet precies bekend welke stoffen in noten zorgen voor de positieve effecten op de gezondheid. Het kan zijn dat het onverzadigd vet in noten zorgen voor het gunstige effect, maar het kan ook komen door andere stoffen in noten. 

Onverzadigd vet kun je wel uit andere bronnen halen, bijvoorbeeld uit avocado, vette vis (zalm, makreel, haring), of plantaardige oliën (olijfolie, zonnebloemolie).

Duurzaamheidsaspecten

Het is beter voor het milieu om noten te eten in plaats van vlees. Klimaatbelasting en energiegebruik van noten zijn gunstiger dan van vlees en vergelijkbaar met ei. Het watergebruik van noten kan wel hoog zijn en vergelijkbaar met vlees. Er is echter groot verschil tussen soorten: kastanjes en pinda’s zijn het gunstigst, gevolgd door Europese soorten: walnoot, hazelnoot en pistachenoot. Als je kijkt naar de hoeveelheid eiwit die ze leveren ten opzichte van de milieubelasting scoren noten een stuk beter dan vlees.

De duurzaamheid van noten scoort doorgaans iets minder dan die van peulvruchten, die ook goede vleesvervangers zijn. 

Zomertip: koken met kinderen

Samen de keuken in

Met het vrolijke kookboek 'De kleine keukenhulp' kun je deze zomer lekker aan de slag met je kind, kleinkind, neefje of nichtje. Van apenpap tot fruitpizza, van gevulde paprika tot speelse puree: alle recepten zijn een feest om te maken. 

 

Voedingskenmerken

Voedingswaarden
Gegevens per 100 g / ml (bron: NEVO)
Energie
Energiewaarde in kJ2920 kJ
Energiewaarde in kcal708 kcal
Vet
Vet totaal68,1 g
Vetzuur
Vetzuren verzadigd6,1 g
Vetzuren trans0,0 g
Vetzuren enkelvoudig onverzadigd cis13,0 g
Vetzuren meervoudig onverzadigd45,2 g
Vetzuren n-3 meervoudig onverzadigd cis8,0 g
Vetzuren n-6 meervoudig onverzadigd cis37,1 g
Linolzuur37,1 g
ALA7,48 g
EPA0,18 g
DHA0,00 g
Vezel
Voedingsvezel4,6 g
Eiwit
Eiwit plantaardig16 g
Eiwit totaal16 g
Vitamines
Alfa-caroteen0 µg
Beta-caroteen16 µg
Beta-cryptoxanthine21 µg
Folaat equivalenten62,1 µg
Luteïne15 µg
Lycopeen0 µg
Nicotinezuur1,4 mg
Retinol act equivalent2 µg
Vitamine B10,29 mg
Vitamine B120,00 µg
Vitamine B20,11 mg
Vitamine B60,417 mg
Vitamine C0 mg
Vitamine D0,0 µg
Vitamine E3,1 mg
Zeaxanthine13 µg
Overigen
Alcohol0 g
As2 g
Cholesterol0,0 mg
Water4 g
Koolhydraten
Fructose0,1 g
Glucose0,1 g
Koolhydraten5,4 g
Lactose0,0 g
Maltose0,0 g
Polyolen0,00 g
Saccharose2,7 g
Mono- en disacchariden2,9 g
Polysacchariden2,5 g
Natrium/zout
Natrium0,000 g
Zout0,000 g
Mineralen
Calcium117 mg
Fosfor521 mg
IJzer3,4 mg
Jodium2 µg
Kalium532 mg
Koper1,10 mg
Magnesium196 mg
Selenium12 µg
Zink3,40 mg
sluit venster
Informatie over bewaren, bereiden en duurzaam eten
Bewaren
Bewaartijd buiten koelkast (dagen)180
Bewaartijd in koelkast (dagen)30
Bewaartijd in diepvries (maanden)12
Duurzaamheid
Klimaatbelasting
1 = 100 gram CO2-eq
Watergebruik
1 = 120 liter water
sluit venster