Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Seleen

Seleen of selenium is een spoorelement dat ook als antioxidant functioneert. Seleen zit in de lever en beschermt rode bloedlichaampjes en cellen tegen beschadiging.

Seleen maakt zware metalen die door verontreiniging in voeding terechtkomen minder giftig. Seleen is ook belangrijk voor een goede werking van de schildklier en mogelijk beschermt seleen tegen het ontstaan van prostaatkanker.

Seleen zit in veel voedingsmiddelen, zowel dierlijke (vis en vlees) als in plantaardige producten. Er zijn aanwijzingen dat jonge mannen en vrouwen, zwangere vrouwen en tienermeisjes mogelijk te weinig seleen binnenkrijgen.

Omschrijving

Seleen of selenium is een spoorelement dat ook als antioxidant functioneert. Seleen zit in dierlijke producten vaak gekoppeld aan eiwit. Zowel in dierlijke als plantaardige producten komt seleen voor in zowel organische vorm als in anorganische vorm. De organische vorm wordt beter opgenomen door het lichaam dan de anorganische vormen

Seleen in organische vorm is ook bekend als selenomethionine of selenocysteine. Seleen in anorganische vorm is ook bekend als seleniet of selenaat.

In plantaardige bronnen brood en andere graanproducten, groente hangt de hoeveelheid af van het seleengehalte in de bodem. Aan bijna al het veevoer wordt seleen toegevoegd. Daardoor zit het ook in vlees.

Iemand krijgt via eten en drinken ongeveer 50 microgram seleen per dag binnen.

Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheden

In de tabel hieronder lees je hoeveel microgram seleen je per dag ongeveer zou moeten binnenkrijgen.

Categorie/leeftijd

Dagelijkse aanbevelingen van selenium (microgram)

Kinderen

 

6-11 maanden

15

1-2 jaar

20

2-5 jaar

25

6-9 jaar

30

Mannen

 

9-13 jaar

40

14-18 jaar

60

19-50 jaar

60

50-70 jaar

60

> 70 jaar

60

Vrouwen

 

9-13 jaar

40

14-18 jaar

50

19-50 jaar

50

50-70 jaar

50

> 70 jaar

50

Zwangere vrouwen

60

Vrouwen die borstvoeding geven

60

 

Bron: Nordic Nutrition Recommendations 2012

Gezondheidseffecten

Seleen:

  • beschermt rode bloedlichaampjes en cellen tegen beschadiging
  • maakt zware metalen die door verontreiniging in voeding terechtkomen minder giftig
  • zorgt voor een goede werking van de schildklier
  • beschermt mogelijk tegen het ontstaan van prostaatkanker

Seleentekort

Er zijn aanwijzingen dat sommige groepen mogelijk minder seleen binnenkrijgen dan wordt aanbevolen, zoals jonge kinderen en zwangere vrouwen. In het Nederlands Voedingsstoffenbestand (NEVO) zijn echter niet voor alle voedingsmiddelen seleniumgehaltes beschikbaar. Om vast te stellen of daadwerkelijk tekorten zijn is aanvullend status (bloed)onderzoek nodig.

Een langdurig ernstig tekort aan seleen is te herkennen aan:

  • hartstoringen
  • spierpijn
  • spierzwakte

Te veel seleen

Het is vrijwel onmogelijk om via eten te veel seleen binnen te krijgen. Door het gebruik van supplementen kan wel een overschot ontstaan. Een overdosis aan seleen is te herkennen aan deze verschijnselen:

  • verlies van haar, nagels en tanden
  • huidbeschadigingen
  • aandoeningen van het zenuwstelsel.

Als bovengrens voor een aanvaardbare veilige inneming van seleen geldt:

  • 60 microgram per dag voor kinderen van 1 tot 3 jaar
  • 300 microgram per dag voor volwassenen

Zomertip: koken met kinderen

Samen de keuken in

Met het vrolijke kookboek 'De kleine keukenhulp' kun je deze zomer lekker aan de slag met je kind, kleinkind, neefje of nichtje. Van apenpap tot fruitpizza, van gevulde paprika tot speelse puree: alle recepten zijn een feest om te maken.