Omschrijving
Een keurmerk op de verpakking of het etiket van levensmiddelen wil zeggen dat het product voldoet aan de voorschriften van de organisatie die het keurmerk verstrekt. Het keurmerk geeft aan dat het product volgens die voorschriften is geproduceerd en staat voor een bepaalde kwaliteit, samenstelling of productiemethode.
Het is gekeurd door een onafhankelijke partij. Als het product goedgekeurd is krijgt het bedrijf een licentie of certificaat om het keurmerk te gebruiken.
Keurmerken worden meestal aangeduid door logo’s of andere beeldmerken op de verpakking of het etiket van producten. De bedoeling van de afbeelding is dat de consument het keurmerk snel herkent en weet waarvoor het keurmerk staat. Een keurmerk op een verpakking of etiket kan helpen bij het maken van een gezonde of een duurzame keuze.
Een keurmerk geeft bijvoorbeeld aan dat het product is gemaakt met extra aandacht voor het milieu of dierenwelzijn. Het kan ook aangeven dat het product is toegestaan in een bepaald voedingspatroon.
Gezien de grote hoeveelheid keurmerken in Nederland en de vaak beperkte informatie over de betekenis ervan, zijn keurmerken vaak niet te onderscheiden van reclame-uitingen voor producten. Voor de consument heeft een keurmerk toegevoegde waarde als een onafhankelijke organisatie controle uitoefent op de voorwaarden die ervoor gelden. Dit geeft betrouwbaarheid.
Om de betrouwbaarheid nog verder te vergroten staan diverse keurmerkorganisaties ook nog onder toezicht van Raad voor Accreditatie. Deze let er bijvoorbeeld op dat de controleurs goed opgeleid zijn en dat er voldoende vaak gecontroleerd wordt.
Fabrikanten plaatsen ook zelf logo’s, certificaten, kenmerken of andere beeldmerken op producten. Deze zijn niet gecontroleerd door onafhankelijke organisaties. Omdat ze op keurmerken lijken kan dat verwarend zijn.
Supermarkten
Supermarkten voeren vaak eigen logo’s, waarbij de eisen hetzelfde zijn als andere keurmerken, bijvoorbeeld Fairglobe (Lidl) voor Max Havelaar en Jumbo Bewust voor Milieukeur vlees. Ook zijn er overkoepelende logo’s zoals Puur & Eerlijk van Albert Heijn, waaronder producten van EKO , Max Havelaar, MSC en dergelijke vallen.
Keurmerken stimuleren de industrie om bestaande producten te verbeteren en nieuwe, gezondere en duurzamere producten te ontwikkelen.
Keurmerken zijn in te delen in:
- Gezondheidskeurmerken: ze helpen bij het maken van een gezonde keuze
- Duurzaamheidskeurmerken: ze helpen bij het maken van een duurzame keuze
- Levensbeschouwelijke keurmerken: ze helpen bij het maken van keuzes vanuit een bepaalde levensbeschouwing, bijvoorbeeld halal, koosjer en biologisch-dynamisch
Gezondheidskeurmerken
Gezondheidskeurmerken staan vooral op verpakt eten en drinken. Ook een niet-basisproduct kan voldoen aan de richtlijnen voor een gezondheidskeurmerk, omdat het dan in die categorie een gezondere keuze is. Bijvoorbeeld chips met minder verzadigd vet.
Op veel producten uit de Schijf van Vijf, zoals groente, fruit en brood, staan de keurmerken niet of nauwelijks, terwijl dit juist wel gezonde keuzes zijn. Op die producten staan wel duurzaamheidskeurmerken. Ze hebben dan een bepaald kenmerk, bijvoorbeeld dat ze minder milieubelastend zijn.
Duurzaamheidskeurmerken
Duurzaamheidskeurmerken controleren op milieu, dierenwelzijn en/of eerlijke handel. Ze staan bijvoorbeeld op vlees, vis en zuivel. Daaraan is te zien hoe dieren hebben geleefd en in hoeverre producenten rekening hebben gehouden met het milieu, arbeidsomstandigheden van boeren in arme landen, traditionele productiewijze of de streekcultuur.
Vind jij het belangrijk om op dierenwelzijn te letten als je producten koopt in de winkel? Maar weet je niet precies waar alle logo's voor staan? De Boodschappenhulp Dierenwelzijn helpt je als je voor het schap staat.