Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Leer je baby proeven

Blije gezichtjes en lachebekjes, maar ook gekke grimassen of uitspugen: sommige hapjes zal je baby niet meteen lekker vinden. En dat is ook logisch, want al die nieuwe smaken zijn wel even wennen. Maar geduld tonen loont. Wanneer je kindje nu veel smaken leert waarderen, dan is de kans groot dat hij ook later gevarieerd zal eten. En dat is goed voor zijn gezondheid!
Wat ervaart je baby bij de eerste hapjes? Hoe verloopt de smaakontwikkeling?Je leest het hier én door middel van wat proefjes kun je het ook zelf ervaren. Verder geven we tips om het leren proeven makkelijker te maken. Maar geduld zal toch het allerbelangrijkste zijn. 

Wat ervaart je baby bij de eerste hapjes?

Wanneer je kindje voor het eerst vaste voeding krijgt gebeurt er van alles. Bedenk dat borstvoeding en flesvoeding vooral zoet en romig is. Vaste voeding is opeens ook zuur of bitter. En wat te denken van al die gekke structuren in de mond? Ruw, hard, glad, droog, glibberig, fris, prikkelend, kleverig, noem maar op. Overigens zitten er wel verschillen in de smaak van borstvoeding, afhankelijk van wat de moeder heeft gegeten die dag. Kinderen die borstvoeding krijgen zijn daarom al wel een beetje gewend aan verschillende smaken, en wennen meestal iets makkelijk aan nieuwe hapjes. 



Verder hebben baby's meer smaakpapillen dan volwassenen. Smaakpapillen zijn zenuwuiteinden op de tong die aan de hersens vertellen wat we proeven. Je kindje is dus gevoeliger voor smaak. Omdat je baby vooral zoet gewend is en deze gevoeligheid heeft, raden we aan om te beginnen met zachte smaken. Lees daarover meer bij oefenhapjes

Geduld tonen zal lonen

Met eerste hapjes ontdekt je baby een geheel nieuwe wereld. Daar kan hij veel plezier in hebben, maar het kan ook een beetje spannend zijn. Wees daarom begripvol en geduldig. Dwang bij het aanleren van nieuwe smaken werkt helemaal verkeerd. Met veel herhaling went je kind vanzelf aan een nieuwe smaak. Maak het eventueel op een andere manier klaar en als het bij één hapje blijft: prima. Soms zal je kind wel 10 tot 15 keer moeten proeven voordat hij aan een smaak gewend is. Dat hoeft trouwens niet te betekenen dat hij alles superlekker vindt. Kinderen ontwikkelen namelijk ook persoonlijke smaakvoorkeuren. 

Wees de peuterkoppigheid voor

De eerste 2 jaar van je kind zijn het belangrijkst voor de smaakontwikkeling. Alleen al omdat de meeste nul- tot tweejarigen graag nieuwe dingen proeven en zonder morren andere smaken accepteren, terwijl peuters daar uit koppigheid niet altijd zin in hebben. Het is dus slim om kinderen zo vroeg mogelijk aan veel smaken te laten wennen. 

Wat is een goede eter?

Een goede eter is een kind dat gezellig is aan tafel, van alles wat eet en nieuwe smaken probeert. Of het bord helemaal leeg is, is niet belangrijk. Straf je kind daarom niet als hij iets niet wilt eten. Volgende keer beter! 

Tips en tricks

Hier nog een paar tips om het leren proeven makkelijk te maken:

  • Start met zachte smaken en geef één smaak per keer. Lees meer bij oefenhapjes.
  • Zien eten doet eten, vooral als ze ouders hetzelfde zien eten. Geef dus het goede voorbeeld.
  • Iets wat je kind niet lekker vindt, gaat er makkelijk in als je het combineert met iets dat ze wel lekker vinden.
  • Kleed het eten leuk aan als het er niet in wilt. Een leuk lepeltje, een liedje, een mooi bordje, eten in een leuk vormpje: wees creatief.
  • Als je kind iets niet lust, maak het dan eens op een andere manier klaar. Maskeer het niet met bijvoorbeeld appelmoes of yoghurt.
  • Laat je kind eens zelf het eten in zijn mond stoppen. Dit kan met een lepeltje of zijn handje, maar je kunt ook ongepureerd eten geven. Zo leert je kind zelf te eten. Let erop dat je kindje zich niet verslikt. En wanneer je deze manier vaker gebruikt, moet je bij kindjes ouder dan 6 maanden erop letten dat ze niet alleen sabbelen, maar ook echt het eten binnenkrijgen.  

Ervaar het zelf!

Hieronder geven we enkele simpele proefjes waarmee je een beetje kunt meemaken wat je kindje ervaart. Zo snap je hem beter, en kan je hem ook beter helpen bij het leren proeven. Tip: organiseer een avond met andere ouders waarop je de onderstaande proefjes uitvoert. Dat is meteen een goede gelegenheid om ervaringen en tips uit te wisselen.

Proefje 1: zuur na zoet

Je baby is de zoete smaak van melk gewend. De friszure smaak van bijvoorbeeld appel is dan écht heel anders. Laat staan een citroen. In dit proefje merk je dat iets zuurder smaakt nadat je iets zoets hebt gehad. Omdat je kindje meer smaakpapillen heeft, zal zijn smaakbeleving van zuur daar dichter bij in de buurt komen. En dat terwijl hij vooral zoet gewend is! Het is verder handig om in je hoofd te houden dat wanneer je kindje bijvoorbeeld eerst een hapje banaan krijgt (zoet) en snel erachteraan wat sinaasappel (zuur), het zure harder aankomt.

Doe proefje 1 (klik hier)

Om een beetje te beleven wat je baby beleeft kun je het volgende doen:

  • Zet een schaaltje yoghurt klaar en thee met suiker.
  • Proef eerst een lepel yoghurt en onthoud goed hoe zuur dit smaakt. 
  • Neem nu een slokje van de zoete thee. 
  • Neem nu weer een lepel yoghurt. Proef je dat het zuurder is? 
  • En neem nu opnieuw een slokje zoete thee. Smaakt die net zo zoet als daarvoor? Of lijkt het zoeter?
 
sluiten

Proefje 2: structuurverschillen

In dit proefje onderzoek je hoeveel variatie er is in structuren. En je baby moet daar allemaal aan wennen: een hele klus. Verder is het duidelijk dat één product anders kan smaken als je het anders klaarmaakt. Dat kan komen doordat de structuur anders is, maar ook omdat de smaak anders wordt als je iets kookt. Probeer daarom eens om een product anders klaar te maken als je kind iets niet lust.
Doe proefje 2 (klik hier)

Structuur en hoe je een hapje klaarmaakt heeft invloed op de smaakbeleving. In dit proefje sta je daar even bij stil:

  • Leg een stukje wortel, (ongekookte) broccoli, paprika en tomaat op een bordje.
  • Neem het stukje wortel in je hand en proef een beetje. Het is glad en smaakt zoet. Omdat het zoet is vinden veel kinderen een worteltje lekker. Worteltjes kun je rauw eten (fijn geraspt) en voelt dan knapperig en koud in de mond. Gekookt zijn ze zacht en warm in de mond.
  • Over naar de broccoli. Je ziet en voelt dat broccoli een heel andere structuur heeft. En de smaak is alleen gekookt lekker. Er is een verschil tussen broccoli kort koken (knapperig) en lang koken (zacht/week, bitter). 
  • Komkommer is weer heel waterig, zonder veel smaak. 
  • En hoe zou je het tomaatje omschrijven? Snijd het tomaatje open. De binnenkant is zacht en de buitenkant iets harder. Als je het kookt en pureert is het een beetje glibberig.
  • Paprika is net als tomaat rood, maar hoe zou je paprika verder kunnen beschrijven? Is het sappig, droog, knapperig, zacht, glad? Weet je wat er met paprika gebeurt als je het kookt?
 
sluiten

Proefje 3: Wát is dát? Het onbekende leren kennen

Zou jij trek hebben in spaghetti met meelwormen? Waarschijnlijk niet. Toch is het in sommige culturen een normaal gerecht, maar voor ons is het anders en eng. Bedenk dat voor je kind een nieuw hapje net zo anders en eng kan zijn. Niet zo gek dus dat er af en toe vieze gezichten getrokken worden. Help je kind bij het wennen aan nieuw, vreemd eten door zelf met smaak te eten: “mmm, kijk mama neemt ook een hapje”. Laat je baby al vanaf jongs af aan bij je aan tafel zitten om te zien hoe jij smult van al het eten op je bord. 
Doe proefje 3 (klik hier)

Iets eten dat je niet kent of dat je er niet zo lekker uit vindt zien, is niet makkelijk. Het verschilt per cultuur wat je wel of niet gewend bent te eten. Kijk naar de foto’s hieronder en beantwoord de volgende vragen:  

  • Heb je zin in een van de gerechten?
  • Wat zou je doen als je Schotse haggis (gerecht met schapenhart, -long en -lever) kreeg voorgezet? Of spaghetti met meelwormen? of een bord met watertorren gemarineerd in gember en sojasaus? Een beetje proeven, niets proeven? Kijken of anderen het opeten en hun reactie afwachten? 
  • Hoe zou je het vinden om gedwongen één van deze gerechten moest eten?
  • Is er wat dit betreft verschil tussen de aubergines en de spaghetti met meelwormen? Of tussen de watertor en de spruitjes?
  • Wat zou je doen als iedereen aan tafel de spaghetti met meelwormen zou eten en duidelijk zou genieten?
  • Wat zou je doen als je zag dat niemand de spaghetti zou aanraken? Zou je een klein beetje of stukje proeven? Of in z’n geheel in je mond stoppen?
  • Wat zou je doen als je iedere week haggis of watertor zou krijgen?
  • Wat zou een goede manier zijn om iemand ervan te overtuigen dat haggis echt heel lekker is.



       
     Watertor    Spaghetti met meelwormen
         
         
     Gegrilde aubergine    Spruitjes
         
         
     Oesters    Haggis
     
sluiten
Nieuw: Receptenapp van het Voedingscentrum
De nieuwe ‘Receptenapp Slim Koken’ biedt naast veel lekkere, gezonde en makkelijke recepten, ook hulp tijdens het koken, kopen en bewaren van je boodschappen.