Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Menu van de Week Recept van de dag
Heerlijke variant op de hartige taart
2 personen
30+ minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Alles over afvallen
Op een gezonde manier afvallen met langdurig... Bestel nu € 12,95
Ga naar
 

Niacine (vitamine B3)

Niacine (vitamine B3) is belangrijk voor de energievoorziening van het lichaam en de aanmaak van vetzuren Niacine kan aanwezig zijn als nicotinezuur of nicotinamide. Niacine zit in vlees, vis, volkoren graanproducten, groente en aardappelen.

Een tekort aan niacine kan leiden tot pellagra. Dat is een ziekte waar je huidaandoeningen, diarree en dementie van kunt krijgen. De kans op een tekort is uiterst klein.

Bij te veel nicotinezuur, via hoog gedoseerde supplementen kan, bloedvatverwijding ontstaan. Bij zeer hoge dosering  van nicotinamide kan schade aan lever en ogen ontstaan. Nicotinamide heeft geen bloedvat verwijdend effect.

Omschrijving

Niacine (vitamine B3) is een wateroplosbare vitamine.

Naam

Er zijn twee vormen van niacine: nicotinamide en nicotinezuur. In het verleden werd het ook wel pellagra preventing factor genoemd (PP). In je eten en in supplementen is niacine voornamelijk aanwezig als nicotinamide.

Waar zit niacine (vitamine B3) in?

Niacine zit in vlees, vis, volkoren graanproducten, groente en aardappelen, voornamelijk als nicotinamide. Verder kan het lichaam zelf niacine aanmaken uit het aminozuur tryptofaan. Tryptofaan is een onderdeel van alle eiwitten die in voeding zitten.

Gezondheidseffecten

Niacine heb je nodig om je lichaam van energie te voorzien. Verder speelt niacine een rol bij de aanmaak van vetzuren in het lichaam.

Niacinetekort (vitamine B3-tekort)

Een tekort aan niacine kan leiden tot pellagra. Dat is een ziekte waar je huidaandoeningen, diarree en dementie van kunt krijgen. De kans op een tekort is in de westerse samenleving heel erg klein. Het eten hier bevat een ruime hoeveelheid niacine.

In bepaalde delen van de wereld, waar mais het hoofdvoedsel is, kan gemakkelijker een tekort ontstaan. Dit omdat mais een bepaalde vorm van niacine bevat die het lichaam niet goed kan opnemen. Bovendien bevat mais nauwelijks het aminozuur tryptofaan, waaruit het lichaam zelf niacine maakt. 

Te veel niacine

Als je te veel  (hoog gedoseerde) supplementen met nicotinezuur neemt kunnen je bloedvaten verwijden. Hiervan kun je opvliegers krijgen. Dit effect zie je niet met nicotinamide. Maar een zeer hoge dosering met nicotinamide kan wel zorgen voor schade aan de lever en ogen.

Voedingsadvies

Als je gezond en gevarieerd eet volgens de Schijf van Vijf krijg je voldoende niacine binnen. Vul de Schijf van Vijf voor jou in voor een advies op maat.

Wil jij nagaan hoeveel niacine jij binnenkrijgt? Dat kan met ons online eetdagboek ‘de Eetmeter’ op Mijn Voedingscentrum.

Aanbevolen hoeveelheden 

Hoeveel niacine heb je dagelijks nodig om gezond te blijven?

Categorie/leeftijd Aanbeveling
van niacine

Kinderen

 

6-11 maanden

2 mg/dag

1-3 jaar

4 mg/dag

4-8 jaar

7 mg/dag

Mannen

 

9-13 jaar

11 mg/dag

14-18 jaar

17 mg/dag

18 jaar en ouder

1,6 mg/MJ*

Vrouwen

 

9-13 jaar

11 mg/dag

14-18 jaar

13 mg/dag

18 jaar en ouder

1,6 mg/MJ*

Zwangere vrouwen

17 mg/dag

Vrouwen die borstvoeding geven

20 mg/dag

*Omdat de hoeveelheid niacine die je nodig hebt afhangt van de energie (hoeveelheid calorieën) die je eet, geeft de Gezondheidsraad de waarde vanaf 2018 in milligram per hoeveelheid energie. Wanneer je uitgaat van de aanbevelingen voor energie uit de Schijf van Vijf ligt de aanbeveling tussen de 15 en 19 mg/dag voor volwassen mannen en tussen de 12 en 14 mg/dag voor volwassen vrouwen.

Bronnen:
Volwassenen vanaf 18 jaar: Gezondheidsraad 2018.
Overige leeftijden, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven: Gezondheidsraad 2014.


Aanvaardbare bovengrens

Omdat een te hoge niacine-inname negatieve gezondheidseffecten heeft, heeft de Europese Voedselveiligheid Autoriteit (EFSA) een aanvaardbare bovengrens voor niacine vastgesteld. Hoeveel niacine je maximaal mag binnenkrijgen, hangt af van de vorm waarin het aanwezig is, nicotinezuur of nicotinamide. Voor nicotinezuur ligt de aanvaardbare bovengrens veel lager dan voor nicotinamide omdat het een bloedvat-verwijdend effect heeft.

Leeftijd (jaar) Aanvaardbare bovengrens milligram per dag

 

Nicotinezuur

Nicotinamide

1-3

2

150

4-6

3

220

7-10

4

350

11-14

6

500

15-17

8

700

18 jaar en ouder

10

900

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Ontvang elke 2 weken tips en nieuwtjes over gezond, duurzaam en veilig eten in je mailbox.