Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Wat geef ik te drinken? (1-3 jaar)

In dranken is er zóveel keus. Maar de basis is simpel: water is de beste dorstlesser. Sap, diksap, limonade en frisdrank kun je beter niet geven. Melk heeft je dreumes of peuter elke dag nodig, zo'n 2 bekertjes is genoeg.
Elke dag heeft je kind ongeveer 5 tot 7 bekertjes drinken nodig (ongeveer 1 liter), dat is inclusief melk. Van melk heeft je kind 2 bekertjes nodig. Wat zijn geschikte drankjes naast melk? 

Water en lichte thee: de beste dorstlesser

Water bevat geen calorieën en heeft een neutrale smaak, waardoor je kindje niet aan een zoete smaak went. Een kopje met water aangelengde thee is een lekker alternatief. 

2 tips om je kind met plezier water te laten drinken

  1. Maak het water bijzonder. Serveer het in een kan met muntblaadjes of een schijfje citroen. Je kunt water ook in een mooie beker schenken en versieren met een schijfje sinaasappel, komkommer, een leuk rietje of fleurig parasolletje. Maar omdat de zuren uit fruit niet goed zijn voor het gebit van je kind, kun je water met fruit erin beter niet al te vaak geven. Een paar stukjes fruit is genoeg. 
  2. Geef een kopje lichte thee met een speciaal smaakje. Je kunt het extra leuk maken door het te schenken uit een mooie pot of er een theefeestje van te maken

Is je kind gewend aan zoete drankjes en wil je hem aanleren om water te drinken? Laat je kind langzaam wennen aan een minder zoete smaak. Verdun een sapje of siroop met steeds meer water. Wil hij geen water? Geef het rustig wat tijd en blijf proberen.

Sap, diksap, limonade en frisdrank: geef ze niet

Zoals je hieronder ziet, zit in frisdrank en in sap veel suiker. Wel 4 suikerklontjes per glas. Ook limonadesiroop en diksap zijn erg zoet. In light-frisdrank zit geen suiker, maar het zorgt er alsnog voor dat je kind went aan een zoete smaak. Bovendien tast het zuur in (light) frisdrank het tandglazuur aan. Jonge kinderen hebben geen ruimte voor dranken die alleen maar calorieën leveren. En voor fruit geldt: eten is veel beter dan drinken!

Suiker in vruchtendranken

Suiker in frisdranken

Suiker in zuiveldranken

Suiker in vruchtendranken met zuivel


Is diksap gezond?
Als je kind vaak diksap drinkt, kan het zorgen voor overgewicht en tandbederf. Ook al staat er ‘100% puur sap zonder toegevoegd suiker’ op het etiket, toch levert diksap veel suiker. De suiker komt bij die drankjes meestal van vruchtensap of vruchtenconcentraat. Er staat dan bijvoorbeeld ‘uit geconcentreerd appelsap’. Geconcentreerd appelsap lijkt misschien gezonder, maar het is vooral suiker.

Water of (lauwe) thee zonder suiker is een gezond drankje voor peuters. In de onderstaande tabel kun je zien hoeveel suiker en calorieën er zitten in een glas van 150 ml.

Drank (per 150 ml) Kilocalorieën Suikers (gr)
Water 0 0
(Vruchten)thee 0 0
Rozenbottelsiroop 46 11,4
Diksap 56 13,9
Vruchtenlimonade uit een pakje 59 (78 per pakje) 14,7 (19,6 per pakje)
(Aanleng)limonade
62 15,2
Frisdrank 62 15,2
Sinaasappelsap (pak) 65 13,7
Appelsap 69 17,1

Een standaard suikerklontje is 4 gram.

Kun je wel zeggen dat één product gezond is?

Je kunt eigenlijk van één product niet zeggen of het gezond is. Het hangt er namelijk altijd van af hoeveel of hoe vaak je het eet of drinkt. We kunnen dus wel zeggen of een product past in een gezonde voeding. Lees meer.
sluiten
Zijn drankjes met suiker slecht voor mijn kind?
Drankjes met suiker, zoals frisdrank, limonade, fruitsap en diksap, bevatten veel calorieën en verhogen de kans op overgewicht. Dat komt omdat het lichaam niet goed in staat is om calorieën uit drank te registreren.

Met een glas limonade of appelsap krijgt je kind zo ongemerkt veel calorieën binnen. Dat telt vooral bij jonge kinderen hard aan, want zij hebben minder calorieën nodig dan volwassenen. Geef je kind daarom liever water of lichte thee en bewaar een sapje of limonade voor een speciale dag in de week. 

Gaatjes en tandbederf

Als je je kind vaak drankjes met suiker geeft, dan is de kans op gaatjes in tanden en kiezen en tanderosie groot. Om gaatjes en tanderosie te voorkomen kun je het beste water geven. Ook light-frisdranken zijn niet goed voor het gebit. Ze bevatten dan wel geen suiker, maar wel zuren. Die veroorzaken tanderosie.
sluiten
Zijn E-nummers in eten en drinken slecht voor mijn kind?

Je hoeft niet bang te zijn dat E-nummers slecht zijn voor kinderen. Bijvoorbeeld zoetstoffen, kleurstoffen en conserveermiddelen hebben een E-nummer. Alle E-nummers zijn goedgekeurd door de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA. Als iets een E-nummer heeft, is dat een garantie dat de EU de stoffen goed gecontroleerd heeft en veilig vindt.

Kleurstoffen

Soms hoor je misschien dat kleurstoffen of andere E-nummers je kind druk kunnen maken. Hier is veel onderzoek naar gedaan, maar het verband kon wetenschappelijk niet aangetoond worden.

PKU

Als je kind de erfelijke stofwisselingsziekte PKU heeft of overgevoelig is voor sulfiet moeten sommige E-nummers worden vermeden. Op PKU wordt elke baby getest met een hielprikje.

sluiten

Etiketten checken

Op het pak van sap, diksap, aanmaaklimonade en (light) frisdrank vind je allerlei kreten. Denk aan ‘zonder toegevoegd suiker’, ‘natuurlijk’, ‘puur sap’ of ‘met extra vitamine C’. Blijf kritisch, want deze termen zeggen niets over het aantal calorieën dat in een drank zit. En extra vitamines (behalve vitamine D uit een supplement) heeft je kind niet nodig als hij gezond eet volgens de Schijf van Vijf.  
Op het etiket kun je zien hoeveel calorieën er per 100 milliliter inzitten. Bedenk dat in een bekertje ongeveer 150 milliliter past en in een longdrinkglas 250 milliliter. 

Koop je wel eens flessen water met een smaakje in de supermarkt? Kijk of er ‘voedingszuren’ op de ingrediëntenlijst van de verpakking staan. Die kun je beter niet kopen: de zuren kunnen de tanden aantasten. 

Magere of halfvolle melk: elke dag

Vanaf 1 jaar kun je gewone melk geven in plaats van opvolgmelk. Als je het idee hebt dat je kind aan de smaak moet wennen kun je het eerst half om half mengen. Geleidelijk geef je steeds meer gewone melk en bouw je de opvolgmelk af.

Een kind van 1 tot 4 jaar heeft per dag ongeveer 300 milliliter = 2 bekertjes melk(producten) nodig. Melk is vooral belangrijk door calcium en de vitamines B2 en B12.

Kies het liefste de halfvolle of magere varianten. Verse en houdbare melk kan allebei. Karnemelk is ook een goede keuze. Houd het op 2 bekertjes per dag, anders heeft je kind misschien minder trek in ander eten. In plaats van melk kun je ook halfvolle-, of magere yoghurt, magere kwark of magere vla geven, bijvoorbeeld als toetje.

Voor kinderen met een koemelkallergie is sojadrank met toegevoegd calcium en vitamine B12 een alternatief. Sojadrank is ook wel bekend als sojamelk, maar het mag geen sojamelk heten van de wet.

Geef je borstvoeding?

Je kunt borstvoeding geven zolang jij en jouw kind dat fijn vinden. Als je kind nog een aantal keer per dag borstvoeding krijgt, dan heeft hij wat minder andere melkproducten nodig zoals halfvolle koemelk of yoghurt. Hoeveel melkproducten precies, hangt af van wat je kind verder eet en drinkt.

Maak je je zorgen of hij genoeg binnenkrijgt of twijfel je? Neem contact op met het consultatiebureau.

Onze tip: een jong kind heeft verschillende soorten voedingsstoffen nodig. Belangrijk is dat je kind, naast de borstvoeding, gevarieerd en gezond eet en drinkt. Het is goed om hem genoeg groente, fruit, volkoren graanproducten, vlees, vis en/of vleesvervangers, zuivel en zachte of vloeibare vetten te geven. Ook kun je hem thee en water laten drinken.

Kan het kwaad als mijn kind helemaal geen melk drinkt?

Ja dat kan kwaad. Melk levert eiwitten, calcium, vitamine B2 en vitamine B12. Kinderen hebben deze voedingsstoffen hard nodig om te kunnen groeien. Met name vitamine B2 en B12 haal je niet zo gemakkelijk uit andere producten. Plantaardige eiwitdranken, bijvoorbeeld op basis van soja of amandel, leveren niet de gezondheidswinst van zuivelproducten. Maar als er voldoende calcium en vitamine B12 aan is toegevoegd dan is het wel een goede vervanger voor zuivel. Yoghurt kan melk goed vervangen.

sluiten
Zijn speciale melk- en yoghurtdrankjes gezond voor mijn kind?
In yoghurtdranken (bijvoorbeeld met fruitsmaak) of speciale zoete melkdranken zitten goede voedingsstoffen zoals calcium. Maar ze bevatten ook veel toegevoegd suiker en daardoor veel calorieën. Geef deze dranken daarom niet te vaak. Sommige van deze producten hebben ook een GST (Geen Suiker Toegevoegd) variant. Deze bevatten zoetstof in plaats van suiker. Deze kun je af en toe in plaats van melk geven.
sluiten
Moet ik speciale dreumesmelk of peutermelk geven?

Speciale dreumesmelk of peutermelk is niet nodig. De extra vitamines en mineralen daarin heeft je kindje niet nodig, als hij gewoon gezond eet volgens de Schijf van Vijf. Soms bevat deze speciale melk zelfs meer calorieën dan gewone halfvolle melk.

Soms wordt beweerd dat speciale verrijkte peutermelk nodig zou zijn omdat jonge kinderen anders tekorten oplopen, zoals bij ijzer en vitamine D. Maar als je kind gezond eet, krijgt hij alle bouwstoffen binnen die hij nodig heeft. En je creëert de beste basis voor je kind. De kans dat het later gezond en gevarieerd eet is veel groter als je je kind zo jong mogelijk kennis laat maken met verschillende smaken en structuren.

Gezond eten voor je kind

Gezond eten betekent je kind vooral gezonde producten uit de Schijf van Vijf eet. Maak je geen zorgen als je kind een keer of een poosje wat slechter eet. Blijf het proberen. Bedenk dat een kind dat groeit en levendig is, genoeg binnen krijgt. 

Tips die kunnen helpen als je kind in een lust-ik-niet fase zit.

3 voedingsadviezen speciaal voor dreumes en peuter

De volgende adviezen zorgen ervoor dat peuters genoeg vitamine D, ijzer en omega-3-vetzuren binnenkrijgen:

  • Geef kinderen tot 4 jaar elke dag 10 microgram extra vitamine D. Dat is belangrijk voor sterke botten en tanden. Te weinig vitamine D kan rachitis (Engelse ziekte) veroorzaken. Tabletjes zijn te krijgen bij de apotheek of de drogist.
  • Smeren is het toverwoord! Kleine kinderen krijgen voldoende goede vetten binnen als je elke dag de boterhammen besmeert met margarine. Ook goed is om ze 1 keer per week vis te geven, het liefst vette vis zoals zalm. Daarin zitten vele omega-3-vetzuren, ook wel visvetzuren genoemd.
  • Zorg dat er genoeg vlees of vleesvervangers op tafel staan. Hierin zit namelijk ijzer.
  • Eet je kind weinig of geen vlees of vleesvervangers? Dan is het goed om erop te letten dat hij genoeg ijzer uit plantaardige producten binnenkrijgt, zoals volkorenproducten en groente. Een tip: Het lichaam neemt ijzer uit plantaardige producten beter op als je het eet in combinatie met een bron van vitamine C. Geef bijvoorbeeld fruit op of bij de boterham.

Hoeveel melkproducten heeft je kind nodig?

Melkproducten zijn vooral belangrijk voor de calcium en de vitamines B2 en B12. Twee bekertjes van 150 ml zijn genoeg voor een kind tot 4 jaar. Dat kan halfvolle koemelk zijn, maar ook karnemelk, of yoghurt of een plantaardige vervanger op basis van soja.
sluiten
Nieuw: Receptenapp van het Voedingscentrum
De nieuwe ‘Receptenapp Slim Koken’ biedt naast veel lekkere, gezonde en makkelijke recepten, ook hulp tijdens het koken, kopen en bewaren van je boodschappen.