Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Menu
Zoek
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Y Z
Encyclopedie A-Z

Dieetvoeding

Dieetvoeding is een speciale voeding die helpt bij het afvallen. Ook maaltijdvervangers vallen eronder.

Dieetvoedingen zijn verantwoorde keuzes bij het afvallen wanneer er voldoende groente en fruit bij wordt gegeten.

Verschillende vormen van dieetvoeding

Er zijn speciale dieetvoedingen die weinig energie leveren. Ze zijn er in allerlei vormen, zoals poeders, shakes en repen. Daarbij wordt verschil gemaakt tussen maaltijdvervangers, producten om af te vallen die geen maaltijdvervangers zijn en producten voor gewichtsbeheersing die de dagelijkse voeding volledig vervangen. In de wet is geregeld waaraan deze voedingen moeten voldoen.  

dieetproducten

Maaltijdvervangers

Maaltijdvervangers vervangen één of meerdere maaltijden per dag. Het gaat hierbij om vervanging van de hoofdmaaltijden, dus ontbijt, lunch of avondeten. Op de verpakking van maaltijdvervangers moet staan ‘Maaltijdvervangend product voor gewichtsbeheersing’. Er mag geclaimd worden dat vervanging van één hoofdmaaltijd binnen een energiebeperkt dieet bijdraagt aan het behoud van gewicht na afvallen. En dat vervanging van twee hoofdmaaltijden binnen een energiebeperkt dieet bijdraagt aan gewichtsverlies. De maaltijdvervangers moeten in dat geval onder andere voorzien in 30% van de aanbevolen hoeveelheid vitamines en mineralen en tussen de 200 en 250 calorieën leveren per maaltijd. Verder zijn er wettelijke eisen gesteld aan de hoeveelheid en samenstelling van vet en eiwit. 

Producten om af te vallen die geen maaltijdvervangers zijn

Producten om af te vallen die geen maaltijdvervangers zijn, zijn bijvoorbeeld speciale soepen, dranken, crackers, nagerechten of pasta’s die bij een specifiek dieet horen. Denk aan een koolhydraatarme pasta wanneer er een koolhydraatarm dieet wordt gevolgd om gewicht te verliezen. Deze producten mogen voedingsclaims gebruiken wanneer ze voldoen aan de eisen van een claim om deze te mogen dragen. Verder moeten deze producten voldoen aan alle wettelijke eisen die gelden voor levensmiddelen. Er mag geen claim gemaakt worden over de mate of snelheid van gewichtsverlies.

Producten voor gewichtsbeheersing die de dagelijkse voeding volledig vervangen

Deze producten vervangen de gehele voeding met als doel om af te vallen. Je vervangt dus niet maar één of twee maaltijden. Producten die de dagelijkse voeding volledig vervangen moeten aan een heel aantal wetten en regels voldoen. Zo moet deze dieetvoeding per dag tussen de 600 en 1200 calorieën leveren en ten minste de per dag aanbevolen hoeveelheden vitamines en mineralen bevatten. Verder zijn er wettelijke eisen gesteld aan de hoeveelheid en/of samenstelling van vet, eiwit en koolhydraten. Op de verpakking van deze producten moet staan: ‘De dagelijkse voeding volledig vervangend product voor gewichtsbeheersing’. Ook moet op de verpakking aangegeven worden dat het product zonder medische begeleiding niet langer dan 8 weken en niet herhaaldelijk voor kortere perioden mag worden gebruikt. En er moet vermeld worden dat laagenergetische dieetvoedingen alleen zijn bedoeld voor gezonde volwassenen met overgewicht of obesitas die willen afvallen. Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de eisen voor etikettering die voor deze producten gelden. 

Gezondheidseffecten

Er treedt gewichtsverlies op wanneer er minder calorieën worden ingenomen dan het lichaam verbrandt. Dit kan bereikt worden met het gebruik van dieetvoeding. Er zijn aanwijzingen dat het vervangen van twee hoofdmaaltijden per dag door maaltijdvervangers helpt bij gewichtsverlies. Daarnaast zou het vervangen van een hoofdmaaltijd en een tussendoortje door een maaltijdvervanger, helpen bij het voorkomen van gewichtsstijging en het behouden van gewichtsverlies. Vandaar dat maaltijdvervangers ook deze claims mogen voeren: deze relatie is voldoende wetenschappelijk aangetoond. Producten die de dagelijkse voeding volledig vervangen zijn een verantwoorde keuze wanneer iemand in korte tijd veel moet afvallen, bijvoorbeeld voor een operatie.

Groente en fruit

Een nadeel van dieetvoedingen is dat ze geen groente of fruit bevatten. Weliswaar voorzien ze in vitamines en mineralen, maar niet in andere stoffen die groente en fruit zo gezond maken. Wie voor dieetvoeding kiest, kan het beste per dag 1 tot 2 maaltijden vervangen (maaltijdvervanger). Hij of zij kan daarnaast het beste een ‘gewone’ warme maaltijd eten die niet te veel calorieën levert, met veel groente. En tussendoor fruit. Omdat groente weinig calorieën bevat, kan het ook worden gegeten bij producten voor gewichtsbeheersing die de dagelijkse voeding volledig vervangen. In combinatie met groente en fruit zijn dieetvoedingen een verantwoorde keuze als afvallen en op gewicht blijven met gewone voeding moeilijk is. 

Gewichtsbeheersingsprogramma

Na het stoppen met een dieetvoeding raken veel mensen gemakkelijk terug op hun oude gewicht, vanwege de overstap naar ‘gewone’ maaltijden. Het is eenvoudiger om op gewicht te blijven als dieetvoedingen worden gebruikt binnen een gewichtsbeheersingsprogramma. Iemand wordt daarbij ook door professionals begeleid op het gebied van voeding en beweging.

Dieetvoeding in de praktijk

Een dieet op basis van dieetvoeding kan extra kosten met zich meebrengen, wat mogelijk barrière kan vormen voor mensen met lage inkomens. Daarnaast kan het volgen van een dieet op basis van dieetvoeding lastig zijn wanneer niet-deelnemende familie en vrienden normale maaltijden eten. Er moet bijvoorbeeld wel gekookt worden voor het gezin, maar er mag zelf niet van gegeten worden. Dit kan voor verleiding zorgen. Het kan ook als voordeel worden ervaren dat je met maaltijdvervangers minder na hoeft te denken over wat je precies moet eten gedurende het dieet. De overgang van maaltijdvervangers naar een gezond voedingspatroon kan daardoor echter wel als lastig worden ervaren.