Een claim is een bewering over de eigenschap van een voedingsmiddel. Op producten kunnen voedingsclaims en gezondheidsclaims staan. Een voedingsclaim zegt iets positiefs over de samenstelling van een product. Gezondheidsclaims stellen dat een voedingsmiddel voordelig is voor je gezondheid.
Het gebruik van claims is aan regels gebonden. Claims op voedingsmiddelen moeten goed onderbouwd zijn.
Wat zijn claims?
Op voedingsmiddelen kunnen claims staan. Een claim is een bewezen bewering over de eigenschap van een product. Deze gaan meestal over effecten op de gezondheid, zoals ‘bevordert de darmwerking’ of ‘rijk aan vitamine C’.
Soorten claims
Claims kunnen worden onderverdeeld in twee soorten:
- Voedingsclaims beweren dat een voedingsmiddel een bepaalde goede samenstelling heeft. Deze claims zijn gemakkelijk te controleren. Zo komt de claim ‘light’ vaak voor. Dit betekent dat er bijvoorbeeld 30% minder kcal of vet in een product zit.
- Gezondheidsclaims beweren dat een voedingsmiddel voordelig is voor de gezondheid. Een voorbeeld hiervan is ‘calcium is goed voor de kalkhuishouding’. Deze claims zijn lastiger te bewijzen dan voedingsclaims. Voor het aantonen van een effect op de gezondheid is namelijk veel onderzoek nodig.
- Duurzaamheidsclaims beweren dat een product of verpakking duurzaam is geproduceerd. Voorbeelden hiervan zijn 'groen', 'eco', 'milieuvriendelijk' of 'klimaatvriendelijk'. Het gaat hier ook over logo's en beeldmerken die duurzaamheid impliceren. Deze claims mogen alleen worden gebruikt als er onafhankelijk is aangetoond dat de claim klopt.
Er bestaan hiernaast medische claims. Deze mogen niet op levensmiddelen staan, maar alleen op geneesmiddelen. Medische claims zijn beweringen over het voorkomen, behandelen of genezen van een ziekte.
Wetgeving
Het gebruik van voedings- en gezondheidsclaims is in Europese wetgeving geregeld. Fabrikanten mogen een claim alleen gebruiken als deze op de Europese lijst van goedgekeurde claims voorkomt. Claims op voedingsmiddelen moeten altijd bewezen zijn.
Gezondheidsclaims worden beoordeeld door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA). Omdat voedingsclaims zo eenduidig zijn hoeven die niet beoordeeld te worden door de EFSA. Wel moeten zij op de lijst van goedgekeurde claims voorkomen.
De regels over claims gelden voor producten die in de winkel liggen. Verder gelden ze voor voedingsmiddelen in restaurants, ziekenhuizen, scholen en andere instellingen. Ook voedingssupplementen vallen onder deze regeling.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op de gevoerde claims op voeding en gezondheid in Nederland.
Duurzaamheidsclaims moeten voldoen aan de implementatiewet voor de Europese richtlijn 'Empowering Consumers for the Green Transition'. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) is toezichthouder op de regelgeving.
Misleiding
Een product met een claim hoeft niet te betekenen dat het ook een gezond product is. Bijvoorbeeld een koekje met extra calcium kan nog steeds veel calorieën, suiker of vet bevatten.