Ga direct naar de inhoud.
Menu
Zoek
Apps en tools

Aardappelen

Aardappelen in het kort

  • Aardappelen staan in de Schijf van Vijf. Bewerkte aardappelproducten staan in de Schijf van Vijf als er geen zout en/of suiker is toegevoegd en ze niet gefrituurd zijn.
  • Aardappelen bevatten vitamines en mineralen. Ze geven energie en de vezels uit aardappelen dragen bij aan een goede darmwerking.
  • De teelt van aardappelen heeft een lage milieu-impact.
  • Aardappelen staan in de top 5 van producten die we het meest verspillen. Minder verspillen is goed voor het milieu en je portemonnee.
  • Aardappelen kunnen groene plekjes of uitlopers krijgen. Als je ze schilt en de uitlopers ruim wegsnijdt, kun je deze aardappelen gewoon eten.
  • Tijdens het verhitten van aardappelen in de oven of frituren kan de mogelijk schadelijke stof acrylamide ontstaan. Bak aardappelen en friet daarom niet te donker.

Wat zijn aardappelen?

Aardappelen zijn knollen die ondergronds aan de aardappelplant groeien. Er zijn verschillende soorten aardappelrassen. Het aardappelras, kooktype en de kwaliteit bepaalt waarvoor de aardappel geschikt is. Zo zijn vastkokende aardappelen onder andere geschikt om te bakken, koken, wokken of voor in een salade. Kruimige aardappelen zijn geschikt voor bijvoorbeeld een stamppot, puree of soep.

De meeste in Nederland geteelde aardappelen worden voorverpakt verkocht in de supermarkt. Dit kan onbewerkt zijn, maar ook in de vorm van bijvoorbeeld aardappelschijfjes, -partjes en -puree. Minder mooie aardappelen kunnen in allerlei producten worden verwerkt, zoals in rösti, aardappelkroketjes en chips. Een deel komt terecht in veevoer.

Veelgestelde vragen over aardappelen in het algemeen

Is een aardappel groente?
Buiten Nederland wordt de aardappel soms gezien als groente. In Nederland worden aardappelen meestal gegeten als zetmeelbron, vergelijkbaar met brood, pasta, rijst of couscous. Daarom worden aardappelen binnen de Schijf van Vijf ingedeeld in hetzelfde vak als brood en granen. Ook pomtajer, yam en zoete aardappel (bataat) vallen onder de aardappel.
sluiten
Welke aardappelsoorten zijn er?

Er zijn verschillende soorten aardappelrassen verkrijgbaar. De meest gangbare soorten zijn:

  • Vastkokende aardappelen: Nicola, Ditta, Lady Christl, Inova, Ballerina, Opperdoezer-ronde
  • Vrij vastkokende aardappelen: Bildtstar, Mozart, Platina, Agria
  • Kruimige aardappelen: Frieslander, Milva, Melody, Maritiema, Victoria
  • Zeer kruimige aardappelen: Eigenheimer, Irene, Doré
sluiten
Waar komen aardappelen vandaan?
De aardappelen die in de winkel te koop zijn, komen meestal uit Nederland. Aardappelen kunnen goed worden opgeslagen, waardoor je het hele jaar aardappelen van Nederlandse bodem in de winkel kunt zien liggen. In het voorjaar kun je ook aardappelen uit landen rond de Middellandse Zee kopen, denk aan Malta, Israël, Egypte en Portugal. Op de verpakking of het schap staat waar ze vandaan komen.
sluiten

Zijn aardappelen gezond?

Aardappelen staan in de Schijf van Vijf. Ze bevatten koolhydraten, vooral in de vorm van zetmeel. Ook leveren aardappelen vezels en dan met name de schil. Aardappelen bevatten vitamine C, vitamine B6 en kalium, en in kleinere hoeveelheden ook andere B-vitamines, calcium en fosfor. Daarnaast zitten er ook bioactieve stoffen in aardappelen.

Bewerkte aardappelproducten staan in de Schijf van Vijf als er geen zout en/of suiker is toegevoegd en ze niet gefrituurd zijn. Ook kan er geen vet zijn toegevoegd, tenzij het een Schijf van Vijf-product is. Aardappelpuree in de vorm van poeder staat niet in de Schijf van Vijf. Met de ‘Kies Ik Gezond?’-app kun je makkelijk opzoeken of een product in de Schijf van Vijf staat.

Hoe zit het met de relatie tussen aardappelen en ziekten?

Er is te weinig onderzoek gedaan om vast te stellen of er een verband is tussen aardappel en het risico op hart-en-vaatziekten, diabetes type 2 en andere ziekten.

Hoeveel aardappelen is het advies?

In de Schijf van Vijf voor jou vind je jouw voedingsadvies voor aardappelen en volkoren graanproducten. Het advies is om vooral te variëren tussen de verschillende soorten graanproducten en aardappelen.

Zijn aardappelen duurzaam?

Aardappelen hebben een lage milieu-impact. Voor de teelt en de opslag van aardappelen is niet veel energie nodig. De opbrengst per hectare is hoog. Bovendien is er voor Nederlandse aardappelen weinig transport nodig.

Wanneer je de aardappel vergelijkt met andere soortgelijke producten zoals rijst of pasta, dan hebben aardappelen een lagere milieu-impact per kilo.

Voor het telen van biologische aardappelen worden geen chemisch-synthetische bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt.

Op welke keurmerken kan je letten bij aardappelen?

Je kunt letten op keurmerken op het gebied van milieu:

  • Biologisch
  • EKO-NL 3 sterren
  • Demeter

Er zijn nog meer keurmerken te vinden die aangeven dat een product duurzamer is geteeld. Kijk voor meer informatie over de beschikbare keurmerken in de Keurmerkenwijzer.

Hoe zit het met de verspilling van aardappelen?

Aardappelen en aardappelproducten staan in de top 5 van meest verspilde producten in Nederland. Er wordt hierdoor meer geproduceerd dan nodig is. Daardoor zijn ook meer grondstoffen en energie nodig voor productie, wat impact heeft op het milieu. Door minder te verspillen, kun je jouw klimaat- en milieu-impact verlagen en geld besparen. Lees meer over voedselverspilling.

Verspilling van aardappelen kun je voorkomen door:

  • Aardappelen koel en donker te bewaren zodat ze langer goed blijven. Als er geen koele en donkere plek is, dan kun je ze in de koelkast bewaren.
  • De benodigde hoeveelheid af te wegen voor het koken.
  • Restjes gekookte aardappelen in de koelkast te bewaren en de volgende dag op te bakken, of in te vriezen. In de koelkast zijn je gekookte aardappelen 3 dagen houdbaar bij een koelkasttempratuur van 4 graden en in de vriezer 3 maanden.
  • Aardappelen met schil te eten (als ze vers en onbeschadigd zijn).

Kijk voor meer bewaaradvies over aardappelen en andere producten in onze online Bewaarwijzer.

Hoe zit het met de veiligheid van aardappelen?

Solanine in aardappelen

Aardappelen bevatten van nature kleine hoeveelheden glycoalkaloïden, zoals solanine. Bij groene plekken en uitlopers kunnen de hoeveelheden groter hoger zijn. Deze stoffen kunnen bij een te hoge inname misselijkheid, buikpijn, braken en diarree veroorzaken. In zeldzame gevallen kunnen de klachten ernstiger zijn.

Licht bevordert de vorming van glycoalkaloïden. Ook kunnen te hoge temperaturen en te veel vocht zorgen voor uitlopers. Daarom kun je aardappelen het beste op een droge, donkere en koele plek te bewaren. Wanneer aardappelen tijdens de winter opgeslagen worden, kunnen er kiemremmende middelen gebruikt worden om de vorming van uitlopers te voorkomen.

Zie je groene plekken op je aardappelen of hebben ze uitlopers? Dan is het beter om ze te schillen en de uitlopers goed ruim weg te snijden. Gooi aardappelen weg als ze grotendeels groen of sterk uitgelopen zijn. Eet ook geen aardappelen die bitter smaken. Lees meer over solanine.

Acrylamide in aardappelen

Tijdens het bakken van aardappelen in de oven of frituren kan de mogelijk schadelijke stof acrylamide ontstaan. Dit gebeurt vooral als de aardappelen te donker worden gebakken. Door aardappelen en friet goudgeel te bakken krijg je minder van deze stof binnen. Daarnaast is het advies om aardappelen die je gaat bakken of frituren niet in de koelkast te bewaren. In de koelkast ontstaan namelijk sneller suikers en deze kunnen tijdens het bakken of frituren omgezet worden in acrylamide. Lees meer over acrylamide.

Bestrijdingsmiddelen op aardappelen

Tijdens de teelt en opslag van aardappelen worden bestrijdingsmiddelen gebruikt. Bijvoorbeeld om de aardappelziekte Phytophthora te bestrijden of om aardappelen goed te kunnen bewaren. Er zijn strenge eisen over het gebruik van bestrijdingsmiddelen en ook hoeveel er maximaal mag achterblijven op het product. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert hierop. Analyses van de NVWA laten zien dat overschrijdingen van de maximale limiet nauwelijks voorkomen.

Lood en cadmium in aardappelen

Aardappelen kunnen via de bodem kleine hoeveelheden zware metalen, zoals lood en cadmium, opnemen. Ze dragen daarmee bij aan de totale hoeveelheid die je via voeding binnenkrijgt.

Andere interessante pagina's rondom aardappelen

Deze onderwerpen hebben te maken met aardappelen:

Belangrijkste bronnen aardappelen

Overzicht bronnen aardappelen
sluiten