Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Het beste van de zee
2 personen
15-30 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Zoetstoffen

Zoetstoffen zijn stoffen die aan voedingsmiddelen worden toegevoegd om ze zoeter te maken. Er zijn polyolen en intensieve zoetstoffen.

Polyolen zijn half zo zoet tot even zoet als suiker. De meeste polyolen worden niet opgenomen in het lichaam en leveren geen calorieën. De polyolen xylitol, isomalt, maltitol en lactitol leveren ongeveer half zoveel calorieën als kristalsuiker. Intensieve zoetstoffen zijn 50 tot 3.000 keer zoeter dan suiker en leveren nauwelijks of geen calorieën.

Producten met intensieve zoetstoffen kunnen in normale hoeveelheden gegeten worden. Dit is niet slecht voor je gezondheid. Op producten met polyolen staat de waarschuwing ‘overmatig gebruik kan een laxerend effect hebben’. 

Omschrijving

Zoetstoffen worden door fabrikanten aan voedingsmiddelen toegevoegd om ze zoeter te maken, zonder suiker toe te voegen. Zoetstoffen zijn ook los verkrijgbaar als zoetjes, poeder of oplossing. Alle zoetstoffen hebben een E-nummer

Er zijn 2 soorten zoetstoffen: polyolen en intensive zoetstoffen. 

  • Polyolen zijn niet-intensieve zoetstoffen. Ze zijn half zo zoet tot even zoet als suiker. De smaak lijkt erg op die van suiker en ze hebben geen bijsmaak, zoals de meeste intensieve zoetstoffen. De polyolen xylitol, isomalt, maltitol en lactitol leveren wel calorieën, maar ongeveer 2 keer zo weinig als kristalsuiker. Vrijwel alle polyolen zijn natuuridentieke stoffen. Alleen lactitol komt in de natuur niet voor. Erythritol is de enige natuurlijke polyol. Het wordt gewonnen via fermentatie van glucose door een gist.
  • Intensieve zoetstoffen zijn 50 tot 3.000 keer zoeter dan suiker en leveren geen of nauwelijks calorieën. De meeste intensieve zoetstoffen zijn synthetisch gemaakt. Alleen thaumatine en stevia zijn natuurlijke intensieve zoetstoffen. Ze zijn geïsoleerd uit planten.  

Waar zit zoetstof in?

Zoetstoffen kunnen in de volgende producten voorkomen:

  • Frisdranken, alcoholische dranken en zuiveldranken met verlaagd suikergehalte of zonder suiker (light producten)
  • Suikervrij snoep, chocolade en kauwgom
  • Suikervrij ijs en desserts
  • Suikervrije bakkerijproducten
  • Jam en vruchtenmoes met verlaagd suikergehalte of zonder toegevoegde suiker
  • Tafelzoetstof (tablet, poeder of vloeibaar)

Polyolen zitten voornamelijk in producten voor mensen met diabetes, zoals suikervrije snoep, chocolade en gebak. Intensieve zoetstoffen zitten vooral in light frisdrank en zoetjes.

Welke zoetstoffen zijn er?

Hieronder staat welke polyolen en intensieve zoetstoffen er in de Europese Unie zijn goedgekeurd. Er staat achter welk E-nummer de zoetstof heeft.

 Polyol E-nummer 
Sorbitol (glucitol)  
E 420
Mannitol E 421
Isomalt E 953 
Polyglycitol E 964 
Maltitol  E 965  
Lactitol  E 966 
Xylitol  E 967  
Erythritol*  E 968  
 Intensieve zoetstof  
 Acesulfaam-K  E 950
 Aspartaam   E 951
 Cyclamaat   E 952
 Sacharine  E 954
 Sucralose  E 955
 Thaumatine*  E 957
 Neohesperidine-DC  E 959
 Steviol glycoside (stevia)*  E 960
 Neotaam  E 961
 Aspartaam-acesulfaamzout   E 962

Bereiden

Suikervervangers die de zoetstoffen aspartaam (E951) of thaumatine (E957) bevatten, zijn niet geschikt voor het bakken van cake of taart. De hitte breekt de zoetstof af, zodat het eindproduct niet meer zoet smaakt.

Gezondheidseffecten

Producten met zoetstoffen kunnen zonder enig gezondheidseffect dagelijks in normale hoeveelheden worden gebruikt. Je krijgt dan namelijk niet meer binnen dan de aanvaardbare dagelijkse inname (ADI).

Te veel polyolen

Polyolen kunnen bij een hoge inname winderigheid en diarree veroorzaken.

Voorkomen van overgewicht

Xylitol, isomalt, maltitol en lactitol leveren ongeveer 2 keer zo weinig calorieën als suiker. De overige polyolen en de intensieve zoetstoffen leveren helemaal geen calorieën. Daarom kunnen zoetstoffen helpen om overgewicht te voorkomen.

Veiligheid

In de Europese verordening die gaat over het gebruik van zoetstoffen in levensmiddelen staat aan welke levensmiddelen de verschillende zoetstoffen mogen worden toegevoegd. Ook staat er wat het maximum toegelaten gehalte is. Er gelden dezelfde veiligheidseisen als bij andere E-nummers.

Voedingsadvies

Producten met E-nummers kun je veilig eten. Dit geldt ook voor zoetstoffen. Zelfs als je alleen suikervrije producten gebruikt: bij een normaal eetpatroon krijg je niet te veel zoetstof binnen. 

Polyolen en intensieve zoetstoffen hebben geen of weinig invloed op het bloedsuikergehalte en kunnen daarom handig zijn voor diabetespatiënten. 

Mensen met PKU

Producten met de zoetstoffen aspartaam zijn niet geschikt voor mensen met de aangeboren stofwisselingsziekte PKU. Aspartaam bevat namelijk het aminozuur fenylalanine. PKU-patiënten kunnen dit niet afbreken, waardoor het zich opstapelt in de hersenen.

E-nummer zoeker

Wil je weten wat een bepaald E-nummer doet en waar het in zit? Zoek hieronder het E-nummer op waarover je meer wilt weten. 

Etiket

Voor PKU patiënten staat op producten met aspartaam (E951 en E962) de waarschuwing: ‘bevat een bron van fenylalanine’.

Op levensmiddelen die meer dan 10% toegevoegde polyolen bevatten staat op het etiket de waarschuwing: ‘overmatig gebruik kan een laxerend effect hebben’.

Tip

E-nummertabel

In deze praktische gids gaan we dieper in op E-nummers. Hoe worden ze gemaakt, zijn ze schadelijk voor je gezondheid? Deze gids helpt je om meer inzicht te krijgen in het etiket en wat je daarop allemaal kunt vinden. Een handig hulpmiddel als je meer wilt weten over je eten.

Bekijk