Omschrijving

E-nummers worden ook wel toevoegingen, hulpstoffen of additieven genoemd. Het kenmerkende aan additieven is dat ze niet van nature in voedsel voorkomen en geen voedingswaarde hebben. Ze worden toegevoegd om een kwaliteit van het product te vergroten en zitten in het product dat je eet.

Een ingrediëntenleverancier kan niet zomaar een stof als E-nummer op de markt brengen. Als er een nieuwe stof is die mogelijk in aanmerking komt voor een E-nummer, dan moet eerst de Aanvaardbare Dagelijkse Inname ( ADI) worden vastgesteld. Dit is de hoeveelheid van een stof die mensen gedurende hun hele leven dagelijks binnen mogen krijgen via voeding, zonder gevolgen voor hun gezondheid.

In de Europese Unie (EU) moeten nieuwe toevoegingen worden goedgekeurd door de Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA). Vervolgens krijgen ze van de overheid een E-nummer. Het is een garantie die aangeeft dat de overheid de stoffen gecontroleerd en veilig bevonden heeft. Ook biedt een E-nummer de zekerheid dat je er niet te veel van binnenkrijgt.

E-nummers zijn afkortingen van vaak lange, ingewikkelde namen. Ze zijn afgekort middels een E en een nummer zodat fabrikanten het makkelijker op een etiket kunnen vermelden. Een fabrikant mag zelf bepalen of hij het E-nummer of de volledige naam van de stof op de verpakking vermeldt.

Er zijn publicaties in omloop die mensen waarschuwen voor bepaalde E-nummers, omdat deze schadelijk voor de gezondheid zouden zijn. De consument wordt hier gewaarschuwd voor effecten die bij plaatsvinden bij een dosis honderden keren hoger dan de veilige hoeveelheid (ADI). Deze producten zal men in praktijk niet aantreffen in de winkel.

Voor het veilig bevinden en goedkeuren van E-nummers gelden deze wettelijke verplichtingen:

• Er wordt vastgesteld aan welke levensmiddelen deze additieven mogen worden toegevoegd
• De toevoeging wordt beperkt tot de kleinste hoeveelheid die nodig is om het gewenste effect te bereiken
• Er wordt voor gezorgd dat je nooit meer binnen kan krijgen dan de veilige hoeveelheid (ADI): daarmee wordt rekening gehouden bij de productie van voedingsmiddelen

Evaluaties

Behalve het vaststellen van nieuwe E-nummers, doet EFSA ook evaluaties van studies die nieuw licht werpen op eerdere veiligheidsevaluaties. Het kan zijn dat bij voortschrijdend inzicht blijkt dat stoffen toch nog onverwachte effecten hebben of dat ze niet meer aan nieuwe (strengere) normen voldoen. Zo staan aspartaam en azo-kleurstoffen regelmatig ter discussie.

Je kunt E-nummers op verschillende manieren onderverdelen:

Op oorsprong

• Natuurlijke stoffen
• Synthetische stoffen
• Natuuridentieke stoffen

Op totstandkoming

• Modificatie
• Fermentatie

Op functie

• Antiklontermiddelen
• Antioxidanten
• Antischuimmiddelen
• Complexvormers
• Conserveermiddelen
• Dragerstoffen
• Drijfgassen
• Emulgatoren
• Geleermiddelen
• Glansmiddelen
• Klaarmiddelen
• Kleurstoffen
• Meelverbeteraars
• Metaalbinders
• Rijsmiddelen
• Smaakversterkers
• Stabilisatoren
• Verdikkingsmiddelen
• Verpakkingsgassen
• Voedingszuren
• Vulstoffen
• Zoetstoffen
• Zuurteregelaars

E-nummers hebben soms meer dan één functie en vallen daarom onder meerdere groepen tegelijk.

Productie

Sommige E-nummers hebben een natuurlijke bron, zoals planten. Andere E-nummers zijn gemaakt van synthetische stoffen die in de natuur niet voorkomen.

Gezondheidsrisico's

Alle E-nummers zijn door de overheid gecontroleerd en veilig bevonden. Een E-nummer biedt de garantie dat je er niet te veel van binnenkrijgt. Daarmee wordt rekening gehouden bij de productie van voedingsmiddelen die E-nummers bevatten.

Sommige mensen moeten de volgende E-nummers mijden:

• Mensen met PKU, dit is een specifieke aangeboren stofwisselingsziekte. De patiënten kunnen een aminozuur, fenylalnine, niet metaboliseren: aspartaam (E951)
• Mensen met overgevoeligheidsreacties als astma en anafylaxie: zwaveldioxide (E220) en kaliumbisulfiet (E228)

Zoetstoffen hebben ook een E-nummer. Ze zijn veilig zolang het gebruik onder de aanvaardbare dagelijkse inname ( ADI) blijft. Deze hoeveelheden zijn uit voorzorg opgesteld. Bij een normaal consumptiepatroon blijft de hoeveelheid zoetstoffen ruimschoots onder de ADI. Alleen jonge kinderen bereiken deze relatief snel als het gaat om cyclamaat (E952) en polyolen.

Ons lichaam maakt geen onderscheid tussen natuurlijke of chemisch nagemaakte stoffen. Ze zijn dus beiden even veilig.