Wat is suiker?
Suiker behoort tot de koolhydraten. Het is een verzamelnaam voor monosachariden (1 suikermolecuul) en disachariden (2 suikermoleculen). Glucose, galactose en fructose (fruitsuiker) zijn monosachariden. Disachariden zijn een combinatie van 2 monosachariden. De bekendste zijn sucrose (sacharose/kristalsuiker), lactose (melksuiker), maltose en trehalose.
Zoetstoffen zijn geen suikers. Ze hebben net als suiker een zoete smaak, maar bevatten minder of geen calorieën. Daarom worden aan sommige producten zoetstoffen toegevoegd in plaats van suiker.
Natuurlijke en vrije suikers
Suiker in ons eten en drinken bestaat uit natuurlijke suikers en vrije suikers. Natuurlijke suikers komen van nature voor in producten zoals fruit, groenten en melk. Vrije suikers zijn in te delen in 2 groepen:
- Suiker dat wordt toegevoegd tijdens de productie of bereiding. Denk hierbij aan suiker in koek, snoep, gebak en frisdrank, maar ook het suiker dat we zelf toevoegen aan bijvoorbeeld thee en koffie. Suiker wordt toegevoegd om producten smaak, structuur, volume en/of kleur te geven. Ook kan het gebruikt worden als conserveermiddel, bijvoorbeeld bij jam.
- Suikers die van nature aanwezig zijn in honing, siropen, vruchtensappen en vruchtenconcentraat.
Wat doet suiker met je lichaam?
Suiker is een brandstof, het eten ervan levert energie. Alle suikers worden door je lichaam omgezet in glucose. In de cellen wordt glucose opgeslagen of verbrand. Bij het verbranden komt energie vrij, bijvoorbeeld om te kunnen ademhalen of bewegen. Alle suikers bevatten ongeveer evenveel calorieën, namelijk 4 kilocalorieën per gram. In vloeibare suikers zoals honing of fruitstroop zitten net iets minder calorieën, omdat ze ook water bevatten.
Daarnaast zorgt suiker dat je hersenen dopamine afgeven. Dat geeft een prettig gevoel.
Veelgestelde vragen over suiker en gezondheid
Krijg je gaatjes van suiker?
Bacteriën in de mond zetten suikers uit koolhydraten om in zuur. Dat zuur is slecht voor het tandglazuur en het tandweefsel en leidt tot gaatjes. De hoeveelheid suiker die je eet, zegt op zichzelf niet zoveel over mogelijk tandbederf. Belangrijker is hoe vaak je iets eet of drinkt. Om gaatjes te voorkomen, kun je het best 2 keer per dag je tanden poetsen. En eet of drink niet vaker dan 7 keer per dag iets. Het drinken van water, thee en koffie zonder melk en suiker telt niet mee voor deze 7 keer.
sluiten
Hoeveel gram suiker mag je per dag?
In Nederland geeft de Gezondheidsraad geen advies voor de maximale hoeveelheid suiker die je kunt eten op een dag. Toch is het wel goed voor je gezondheid om te letten op de hoeveelheid suiker die je binnenkrijgt met eten en drinken. Het advies is om niet te veel producten met toegevoegd suiker te eten. Bekijk onze tips om minder toegevoegd suiker te eten.
De Gezondheidsraad geeft een richtlijn voor suikerhoudende dranken. Het advies is om deze zo min mogelijk te drinken. Suikerhoudende dranken verhogen de kans op gewichtstoename en diabetes type 2. Onder suikerhoudende dranken vallen frisdranken, limonade, sappen en met suiker gezoete melkdranken.
Wat zeggen andere organisaties?
De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) kan op basis van wetenschappelijke gegevens niet vaststellen wat een aanvaardbare bovengrens is voor de inname van suiker via voeding. Dat wil zeggen dat er geen precieze hoeveelheid kan worden bepaald waaronder er geen risico voor de gezondheid optreedt of waarboven er juist wel een risico voor de gezondheid optreedt. De EFSA adviseert om de hoeveelheid toegevoegd en vrije suiker zo laag mogelijk te houden.
De Wereld Gezondheidsraad (WHO) geeft geeft het advies om maximaal 10% van de calorieën op een dag te halen uit vrije suikers.
Hoe herken je suiker op het etiket?
De ingrediëntendeclaratie vermeldt de ingrediënten die zijn gebruikt bij de bereiding van het product. Dit gebeurt in afnemende volgorde van hoeveelheid: wat vooraan staat, zit er het meest in.
Welke namen voor suiker worden er gebruikt?
Je kunt suikers op het etiket terugvinden onder de namen kristalsuiker, suiker, melksuiker en vruchtensuiker. Maar ook glucose-fructosestroop, isoglucose, melksuiker (lactose), vruchtensuiker en andere toegestane benamingen (indeling koolhydraten) behoren tot de suikers. Soms is suiker niet direct herkenbaar als suiker. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer de fabrikant honing, appelsap, ahornsiroop (maple syrup), agavesiroop of vruchtenconcentraat gebruikt als suikerbron.
In onderstaande tabel zie je onder welke naam suikers vermeld kunnen staan op het etiket. Een handig hulpmiddel om op toegevoegd suiker te letten vind je in onze gratis 'Kies ik Gezond?'-app. Je kunt in deze app aangeven dat je op toegevoegd suiker wilt letten.
Voedingswaardedeclaratie
De voedingswaardedeclaratie op het etiket geeft informatie over de hoeveelheid voedingsstoffen. Onder het koolhydraatgehalte is aangegeven hoeveel hiervan als suikers (mono- en disachariden) aanwezig is. Hierbij kan geen onderscheid worden gemaakt tussen de van nature aanwezige of toegevoegde suikers. Het is namelijk niet mogelijk om deze verschillende soorten suikers met hulp van analyses in het laboratorium te scheiden.
Zo herken je suikerclaims
Op het etiket van producten kun je de volgende beweringen over suiker aantreffen:
- Suikerarm. Dit betekent: het suikergehalte van het product is maximaal 5 gram per 100 gram of 2,5 gram per 100 milliliter.
- Suikervrij. Dit betekent: het suikergehalte van het product is maximaal 0,5 gram per 100 gram of 0,5 gram per 100 milliliter.
- Zonder toegevoegde suikers. Dit betekent: aan het product zijn geen suikers of andere vanwege hun zoetkracht gebruikte producten toegevoegd. Bij een product dat van nature suikers bevat, moet op het etiket staan: 'Dit product bevat van nature aanwezige suikers'.
Sommige producenten zetten op het etiket "zonder toegevoegde suikers". Dat wil nog niet zeggen dat er geen suikers in zitten. Er kunnen van nature suikers aanwezig zijn in een product. Check dus altijd hoeveel suikers (vaak ook aangeduid onder koolhydraten) er in het product zitten.