De kans op sommige vormen van kanker kan verkleind worden door gevarieerd te eten, voldoende vezels binnen te krijgen, door voldoende groente en fruit te eten, matig te zijn met alcohol en bewerkt vlees, en geen voedsel met zwarte randjes of korstjes te eten, zoals aangebrand vlees of te donker gefrituurd voedsel. Het is daarnaast belangrijk om overgewicht te voorkomen of om af te vallen.
Maar het is nog lang niet allemaal duidelijk welke stoffen uit de voeding een rol spelen en wat ze precies doen. Er zijn veel vormen van kanker en de invloed van voedsel hierop is erg ingewikkeld.
Wat is kanker?
Bij kanker beschadigt het DNA van een lichaamscel. Normaal gesproken wordt zo'n beschadiging hersteld, maar bij onherstelbare schade in het DNA, raakt de celdeling ontregeld. Er ontstaat overmatige celdeling, waardoor op termijn kanker kan ontstaan. Kanker ontstaat niet ineens: het is een proces van vele jaren. Het ontstaansproces bestaat uit veel stappen, waarop leefgewoonten en –omstandigheden en (genetische) risicofactoren invloed hebben.
Er zijn meer dan 100 soorten kanker, elk met een eigen ontstaanswijze.
Hoeveel mensen overlijden aan kanker?
Kanker is de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland. In
2024 overleden in Nederland ruim 45.000 mensen aan (de gevolgen van) kanker.
Dit aantal bestrijkt 27% van de totale sterftegevallen in Nederland. De meest
voorkomende soorten kanker zijn huidkanker, prostaatkanker, borstkanker,
longkanker en darmkanker.
Wat zijn risicofactoren voor kanker?
In verreweg de meeste gevallen is kanker waarschijnlijk het gevolg van een combinatie van factoren. De meeste risicofactoren vergroten de kans op kanker pas na lange tijd. Een risicofactor voor de ene soort kanker hoeft dat niet voor de andere soort te zijn.
Erfelijke aanleg speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van kanker. Daarnaast zijn risicofactoren voor bepaalde vormen van kanker bijvoorbeeld:
- Roken
- Ongezond eten, zoals het eten van aangebrand voedsel en grote hoeveelheden rood vlees en vleeswaren
- Overgewicht
- Te veel blootstelling aan zonlicht
- Werken met kankerverwekkende stoffen
- Bepaalde bacterie- en virusinfecties, zoals het Humaan Papillomavirus (HPV)
Wat kan ik doen om mijn kans op kanker te verkleinen?
Gezond en gevarieerd eten met de Schijf van Vijf helpt de kans op kanker te verkleinen. Vul de Schijf van Vijf voor jou in en ontdek jouw aanbevolen hoeveelheden. Duidelijk
is dat bijvoorbeeld groente, fruit en volkorenproducten de kans op kanker
helpen verkleinen, terwijl rood vlees en vleeswaren de kans vergroten.
Voedsel
met zwarte randjes of korstjes, zoals aangebrand vlees of te donker gefrituurd eten, kunnen ook de kans op kanker vergroten. Dit kun je daarom
beter niet eten.
Verder vergroot alcohol de kans op
kanker. Het advies is dan ook om geen alcohol te drinken, of als je toch wilt
drinken dit te beperken tot 1 glas per dag.
Met een gezond gewicht heb je minder kans op kanker. Als je overgewicht hebt, helpt
afvallen de kans op kanker te verkleinen.
Wil
je meer weten over het verkleinen van de kans op kanker? Kijk dan op de website van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds.
Hoe eet ik gezond als ik kanker heb?
Voeding kan kanker niet genezen. Wat voeding wél kan, is de behandeling ondersteunen. Het kan dus onderdeel van de therapie zijn. Specifieke voedingsadviezen zijn nodig wanneer er sprake is van ondervoeding of bijvoorbeeld bij slik- en kauwproblemen. Een oncologisch diëtist wordt dan bij de behandeling betrokken. Vanuit je zorgverzekering krijg je bij kanker ook voor een aantal uur een diëtist vergoed. Lees hoe het zit met vergoedingen voor voedings- en leefstijladvies.
Op de website
Voeding&kankerinfo.nl is veel informatie te vinden over voeding voor mensen met kanker.