Menu
Zoek
Apps en tools
!

De vernieuwde Schijf van Vijf: klaar voor de toekomst

Het Voedingscentrum presenteert de vernieuwde Schijf van Vijf: het hulpmiddel dat je op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten helpt om gezond, duurzaam en veilig te eten. Lees meer

Arseen

Arseen behoort tot de zware metalen. Arseen kan in voedsel zoals rijst voorkomen en vervolgens in je lichaam terechtkomen.

Een teveel aan arseen kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Er is wettelijk vastgesteld hoeveel arseen in een product mag zitten, zonder dat dit de gezondheid schaadt. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) ziet erop toe dat de producenten van voedingsmiddelen deze normen naleven.

Wat is arseen?

Arseen, of arsenicum, behoort net als cadmium, kwik, lood en tin tot de ‘zware metalen’. Het komt veel voor in lage concentraties in gesteente, de grond en grondwater. Er bestaan organische vormen en anorganisch vormen van arseen. Anorganische vormen zijn schadelijker voor de gezondheid dan organische vormen. Arseen komt voornamelijk in voedsel terecht door milieuvervuiling. Dit is niet te voorkomen. Planten nemen arseen op uit de bodem en het water. Dieren krijgen arseen binnen via het water en voer.

Arseen in voedingsmiddelen

Arseen komt voornamelijk voor in rijst en rijstproducten. Verder komt het ook in lagere hoeveelheden voor in bewerkte graanproducten zoals brood, in melk en melkproducten en in water.

Gezondheidseffecten van arseen

Een langdurig te hoge inname van arseen verhoogt de kans op kanker. Er is daarom strenge controle van voedingsmiddelen op arseen.

Veiligheid van arseen

Voor arseen is geen toelaatbare dagelijkse inname (TDI). Dat wil zeggen: de hoeveelheid arseen in voedingsmiddelen moet zo laag mogelijk zijn. In de Europese Unie zijn daarom voor arseen maximale toegelaten hoeveelheden vastgesteld die in voedingsmiddelen mogen voorkomen. Deze normen zijn heel streng. 

Kinderen

Kinderen kunnen door hun lagere lichaamsgewicht een relatief hogere hoeveelheid arseen binnenkrijgen. Voor rijstproducten die voor kleine kinderen bestemd zijn, bijvoorbeeld in babyvoeding en pap van rijstebloem, is de maximale toegelaten hoeveelheid arseen daarom nog lager. Producenten van voedingsmiddelen moeten controleren of de hoeveelheden in hun producten niet boven de norm uitkomen. Als blijkt dat de norm overschreden wordt, dan moet de producent zijn producten uit de handel halen.

Het is overigens niet direct schadelijk voor de gezondheid als de hoeveelheid in een product iets boven de norm uitkomt, aangezien de normen voor deze hoeveelheden zo streng zijn. 

Controle op naleving van de normen

De  Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) ziet toe op naleving van de normen door producenten van voedingsmiddelen. Als blijkt dat normen overtreden worden, treedt de NVWA op. 

Voedingsadvies voor arseen

Er wordt dus streng op toegezien dat de hoeveelheid arseen in producten niet te hoog is. Uit voorzorg kun je de inname van arseen verder beperken met de onderstaande adviezen: 

  • Zilvervliesrijst en andere rijstproducten passen goed in een gezond voedingspatroon, maar in rijst kan veel arseen zitten. Varieer daarom ook met andere graanproducten en aardappelen.
  • Geef kinderen uit voorzorg niet elke dag rijst en producten met rijst zoals rijstwafels.
  • Verder kun je er uit voorzorg voor kiezen de rijst nog te wassen voor gebruik en voor het koken ruim voldoende water te gebruiken. Hiermee kun je het arseen deels wegspoelen.

Arseen in een eetpatroon met de Schijf van Vijf

Het Voedingscentrum heeft voor het maken van de aanbevolen hoeveelheden eten en drinken rekening gehouden met een maximale hoeveelheid arseen. In onze adviezen hebben we arseen zo laag mogelijk gehouden. Lees meer hierover in de Onderbouwing Schijf van Vijf.