Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Ga naar
 

Ik kan of wil geen brood eten, kan ik brood vervangen?

Sommige mensen willen brood vermijden omdat ze denken dat het ongezond is of dat het een dikmaker is. Ook binnen een koolhydraatarm dieet wordt brood vaak vermeden. Volkorenbrood is echter een bron van belangrijke voedingsstoffen en draagt bij aan het verlagen van het risico op chronische ziekten. Daarom is brood vervangen ingewikkeld en kan het leiden tot tekorten aan belangrijke stoffen zoals jodium en vezels.

Voordelen van brood

Volkorenbrood is een belangrijke bron voor vezels, jodium, ijzer en B-vitamines en zorgt voor een goede darmwerking. Ook verminder je met 3 sneden volkorenbrood per dag je risico op hart- en vaatzieken, diabetes type 2 en darmkanker. Haal je brood weg, dan kun je deze gezondheidsvoordelen ook halen uit andere volkoren graanproducten. Maar dan zal je voedingsstoffen waar brood een belangrijke bron voor is uit andere producten moeten halen. Let er hierbij op dat je hele voeding minstens zo gezond en duurzaam blijft. Je zou bijvoorbeeld ook voldoende jodium uit vis kunnen halen, maar dan moet je wel veel vis eten, en dat is niet duurzaam.

Jodium

Als je brood weglaat, krijg je ook van een belangrijke voedingsstof veel minder binnen: jodium. De Nederlandse voeding bevat van nature weinig jodium, er zit relatief weinig in onze grond of drinkwater. Omdat je lichaam het wel hard nodig heeft, wordt het sinds 1942 toegevoegd aan sommige vormen van zout. Vooral aan bakkerszout, waarmee de meeste bakkers hun brood bakken en ook een beetje aan sommige speciale keukenzouten die je in de supermarkt kunt kopen. Sinds jodium in brood zit, komt de ziekte struma (of krop) in Nederland niet of nauwelijks meer voor. Door brood te eten, krijg je een aanzienlijk deel van het benodigde jodium binnen. Als mensen geen brood meer eten, kan dat leiden tot een jodiumtekort. Hierdoor kan krop weer de kop opsteken. Bij kinderen kan een jodiumtekort leiden tot een groeiachterstand, verminderd leervermogen en dwerggroei.

Als je als vrouw geen brood meer eet, zou je bijvoorbeeld dagelijks 220 gram peulvruchten moeten eten en 70 gram noten, en dan nog krijg je niet voldoende jodium binnen. Voor mannen komt de berekening wel tot een ‘passende’ oplossing: dagelijks 900 gram groenten, 1000 gram fruit, 500 gram aardappelen en veel water.

Vezels

Kijk je naar de Schijf van Vijf, dan zie je in het vak van brood nog andere belangrijke vezelleveranciers. Maar hierin zitten minder vezels per gram, dus je moet er vaak veel meer eten. Ter vergelijking: in 6 sneetjes volkorenbrood zit ongeveer 14 gram vezel. Eet je geen brood, dan krijg je evenveel vezel binnen met:

  • 560 gram gekookte groenten
  • óf 780 gram gekookte aardappelen
  • óf 670 gram gekookte zilvervliesrijst
  • óf 7 borden (zelfgemaakte) havermoutpap
  • óf 195 gram gekookte peulvruchten

En dat is alleen voldoende om de vezels uit je boterhammen te vervangen. Om voldoende andere voedingstoffen binnen te krijgen, zijn de andere voedingsmiddelen uit de Schijf van Vijf nog steeds nodig.

Coeliakie (glutenintolerantie) of glutensensitiviteit

Voor mensen met coeliakie (glutenintolerantie) geldt dat ze veel brood- en graanproducten niet kunnen eten. Het gaat hier naar schatting om 1 procent van alle Nederlanders. Zij moeten gluten mijden. Voor deze mensen zijn er speciale voedingsadviezen.

Kun of wil je geen brood eten?

Ervaar je klachten als je brood eet? Ga naar een arts. Deze kan onderzoeken of de klachten komen door een aandoening. Kun je geen brood eten, of wil je het niet? Ons advies is om altijd naar een diëtist te gaan voor begeleiding. Om zelf meer inzicht te krijgen in wat je eet en of je tekorten hebt, helpt het ook om de Eetmeter in van het Voedingscentrum in te vullen.