Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Met sinaasappeldressing en zelfgemaakte croutons
2 personen
15-30 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Vleesvervangers

Factsheet

Nieuwe eiwitbronnen als vleesvervangers

In de webshop

Vleesvervangers leveren een aantal voedingsstoffen die veel in vlees zitten. Vleesvervangers passen in een eetpatroon met minder of geen vlees. 

Eigenlijk is de term vleesvervanger niet juist. Het gaat namelijk om producten die gelijkwaardig zijn aan vlees. Ze staan samen met vlees in de Schijf van Vijf. Daarom praat het Voedingscentrum liever over goede vegetarische keuzes.

In een goede vegetarische keuze zit eiwit, ijzer, vitamine B1 en/of vitamine B12. Daarnaast vindt het Voedingscentrum dat een goede vegetarische keuze een meer duurzame keuze moet zijn dan vlees. Voorbeelden zijn eieren, peulvruchten, soja en noten. In ontwikkeling is het gebruik van wieren, algen, insecten en kweekvlees.

Omschrijving

Mensen die minder of geen vlees willen eten hebben veel vegetarische keuzes die dezelfde voedingsstoffen leveren als vlees. In de praktijk worden deze vegetarische keuzes vleesvervangers genoemd. 

Vegetarische keuzes zijn een bron voor eiwit, ijzer, vitamine B1 en/of B12. Er zijn ook andere vegetarische bronnen voor deze voedingstoffen, zoals zuivel voor vitamine B12 en granen voor vitamine B1 en ijzer. 

Criteria voor goede vegetarische keuzes

In een goede vegetarische keuze  zit:

  • eiwit (meer dan 12% van de energie), en
  • ijzer (meer dan 0.8 milligram per 100 gram), en
  • vitamine B1 (meer dan 0.06 microgram per 100 gram), en/of
  • vitamine B12 (0.24 microgram per 100 gram)

Niet in elke goede keuze zit vitamine B12. Vegetariërs halen ook B12 uit zuivel en eieren. Veganisten doen er goed aan vitamine B12 bij te slikken.

Daarnaast vindt het Voedingscentrum dat een goede vegetarische keuze een meer duurzame keuze moet zijn dan vlees. 

Goede vegetarische keuzes met voldoende ijzer, vitamine B1 én vitamine B12

  • Eieren
  • Vis
  • Sommige kant-en-klare vegetarische stukjes, balletjes en burgers met minder dan 450 milligram natrium per 100 gram en met (toegevoegd) ijzer en vitamine B12. Vitamine B1 zit er meestal van nature in. 

Goede vegetarische keuzes met voldoende ijzer en vitamine B1, maar zonder vitamine B12

  • Peulvruchten en producten gemaakt van de peulvrucht sojaboon (tofu en tempé)
  • Noten, pinda’s en pitten 

‘Nieuwe eiwitbronnen’

‘Nieuwe eiwitbronnen’ is een term die gebruikt wordt voor eiwitrijke producten die de potentie hebben om ingezet te worden naast of in plaats van vlees en de goede vegetarische keuzes. Ze zouden dus aan dezelfde criteria moeten voldoen als de nu gebruikelijke ‘vleesvervangers’. In ontwikkeling zijn:

  • Wieren
  • Algen
  • Insecten
  • Kweekvlees (kweekvlees wordt geproduceerd door dierlijke stamcellen van varken of rund te vermeerderen en te laten specialiseren tot spiercellen) 

Dit zijn stuk voor stuk potentiele duurzame alternatieven voor vlees en vegetarische keuzes. Maar voordat ze geschikt zijn voor de grote massa, zijn er nog wel wat aandachtspunten en is er meer onderzoek nodig. Zo zijn niet alle soorten wieren, algen en insecten even geschikt, bijvoorbeeld vanwege de voedingswaarde of eventueel aanwezige schadelijke stoffen. De kweekmethodes zijn nog in ontwikkeling. Ook kweekvlees heeft potentie, maar het zal langer duren voordat dat in de winkels ligt.

Lees meer in de  factsheet ‘Nieuwe eiwitbronnen als vleesvervanger‘.

Voedingsadvies

Bekijk onze adviezen over  minder vlees of vegetarisch eten.

Duurzaamheidsaspecten

Vanwege een stijgende vraag naar vlees en milieubelasting die hier uit voortvloeit, stimuleert de overheid de ontwikkeling van de zogenoemde ‘nieuwe eiwitbronnen’. 
Lees meer over de duurzaamheidsaspecten van geen of minder vlees eten bij vegetarisch, veganistisch en flexitarisch eten

Tip

Een dagje geen vlees of vis? Laat je inspireren door het kookboek 'Verrassend anders, vandaag geen vlees'. Met 48 heerlijke recepten voor de zomer, herfst, winter en lente. Inclusief groente- en fruitkalender! Bekijk het boek