Menu
Zoek
Apps en tools
!

De vernieuwde Schijf van Vijf: klaar voor de toekomst

Het Voedingscentrum presenteert de vernieuwde Schijf van Vijf: het hulpmiddel dat je op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten helpt om gezond, duurzaam en veilig te eten. Lees meer

Waarin kan ik het beste bakken of frituren?

Het beste om in te bakken of te frituren is olie of zachte of vloeibare margarine uit een fles. Behalve vloeibaar frituurvet is gewone plantaardige olie, zoals zonnebloemolie en olijfolie, ook geschikt om in te frituren.

Extra vierge olijfolie wordt vanwege de smaak vooral koud gebruikt voor pasta, salade, vinaigrettes, tapenades en koude sauzen. De smaak gaat grotendeels verloren na verhitting. Zorg er bij de bereiding voor dat de olie niet begint te roken of te dampen, want dan kunnen er ongezonde stoffen ontstaan. Andere oliën, zoals zonnebloemolie kunnen beter bij hogere temperaturen gebruikt worden.

Kijk bij twijfel op de verpakking van olie om te zien of het gebruikt kan worden om in te bakken of frituren.

Welke olie kan ik het beste kiezen?

In de winkel vind je allerlei verschillende olie. Het kan dan soms lastig zijn om te weten welke olie je het beste kan kiezen. Daarbij zit er ook verschil in of je de olie verhit of koud gebruikt. We vertellen je er in deze video meer over.

Wokolie, olijfolie, zonnebloemolie... welke kies ik nu? Ik leg je uit waar je op kunt letten als je olie koopt.  

Oliën leveren energie, vitamines en bouwstoffen voor de cellen in ons lichaam. Niet voor niets hebben ze samen met vetten een apart vak in de Schijf van Vijf.  Maar het gaat dan wel specifiek om oliën met vooral veel onverzadigd vet. Dat zijn plantaardige oliën zoals arachideolie, olijfolie, en zonnebloemolie. Deze oliën zijn goed voor je hart en bloedvaten en kunnen helpen je cholesterol te verlagen. Als je verschillende oliën met elkaar vergelijkt, dan bevat de ene olie van bepaalde vitamines en mineralen meer of minder dan de ander. Maar omdat je vaak maar een klein beetje gebruikt, maakt dat geen groot verschil.

Kies voor koude gerechten, zoals een salade, een olie die je lekker vindt. Maar als je olie gaat verhitten is dat een ander verhaal. De ene olie kan namelijk beter tegen hitte dan de ander. Zo gaan extra vierge olijfolie en lijnzaadolie snel roken of dampen. Dan kunnen schadelijke stoffen ontstaan. Andere oliën, zoals zonnebloemolie en arachideolie, kunnen beter tegen hogere temperaturen. Die kun je gebruiken om in te bakken, braden of frituren. Vaak zie je op het etiket ook staan of het geschikt is voor warme bereidingen. 

Kortom: kies voor oliën met vooral onverzadigd vet, zoals olijfolie of zonnebloemolie. En ga bij bakken, braden of frituren voor een olie die goed tegen hoge temperaturen kan.  

sluiten

Is hard bak- en braadvet minder gezond dan vloeibaar vet uit een knijpfles?

Vloeibaar bak- en braadvet uit een knijpfles is een betere keuze dan bak- en braadvet met een wikkel. Ook bakken in olie is een beter alternatief voor bak- en braadvet uit een pakje.

Verzadigd en onverzadigd vet

Het lichaam heeft vet nodig om goed te functioneren. Het maakt echter wel uit hoeveel vet je eet en om wat voor soort vet het gaat: verzadigd vet of onverzadigd vet. Verzadigd vet verhoogt het LDL-cholesterol in het bloed, wat de kans op hart- en vaatziekten vergroot. Als je minder verzadigde vetten eet, verlaagt dat op lange termijn de kans op hart- en vaatziekten.

In de onderstaande tabel zie je hoeveel vet verschillende oliesoorten en vetten bevatten. De hoeveelheden zijn per eetlepel (10 gram).

Product
(per 10 gram)		 Verzadigd
vet (gram) 		Totaal
vet (gram) 		In de Schijf
van Vijf?
Plantaardig
Vloeibaar
Bak- en braadvet
uit knijpfles		 1,2 9.8 Ja
Olijfolie 1,4 10 Ja
Zonnebloem-
olie		 1,2 10 Ja
Plantaardig
Smeerbaar
Margarine
uit een kuipje 		0,9 4,5 Ja
Halvarine
uit een kuipje 		1,2 3,9 Ja
Plantaardig
Vast
Kokosvet of
kokosolie		 8,2 9 Nee
Bak- en braadvet
uit een pakje		 2,2 7,5 Nee
Margarine
uit een pakje		 3,4 8 Nee
Dierlijk
Vast
Roomboter 5,3 8,1 Nee
Ghee
(geklaarde boter) 		7 10 Nee

Is kokosolie gezond?

Kokosvet zou bacteriën doden, je weerstand ondersteunen en je zou er door afvallen. Er is echter onvoldoende wetenschappelijk bewijs voor de zogenoemde positieve effecten van kokosvet omdat er te weinig bruikbaar onderzoek is gedaan. Kokosolie of kokosvet bevat wel erg veel verzadigd vet, meer dan zonnebloemolie of olijfolie. In het bovenstaande schema kun je zien hoeveel. Verzadigd vet verhoogt je 'slechte' LDL-cholesterol, en dit vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Een beetje kokosvet kan geen kwaad, maar je kunt er beter niet te veel van eten.

Kokosolie of kokosvet?

Vaak kom je de term kokosolie tegen. Oliën zijn vloeibaar bij kamertemperatuur in het land van herkomst. In ons klimaat heeft kokosolie meestal een vaste vorm, dan spreken we van kokosvet. Maar het is hetzelfde product. Vet bestaat uit ketens van vetzuren die aan elkaar vast zitten. In kokosvet zit vooral laurinezuur, dat is een middellange keten verzadigd vetzuur. Voorstanders van kokosvet geven aan dat laurinezuur juist goed is voor de gezondheid omdat de vertering ervan anders zou verlopen in het lichaam dan bij andere verzadigde vetten. Maar er is onvoldoende wetenschappelijk bewijs voor deze zogenoemde positieve effecten van kokosvet.

Is ghee gezond?

Ghee staat niet in de Schijf van Vijf en is dus geen gezonde keuze. In ghee zitten veel calorieën: ongeveer 900 kilocalorieën per 100 gram. In ghee zitten ook veel verzadigde vetzuren.

Ghee is een veelgebruikt hard soort vet in onder meer de Indiase keuken. Ghee wordt gemaakt door tijdens het smelten van boter de melkbestanddelen er af te scheppen. Er blijft zo alleen botervet over. Dit noem je geklaarde boter. Je kunt ghee gebruiken voor bakken, braden en frituren. Ghee is hiervoor geschikt, omdat het vet goed tegen hoge temperaturen kan.