Wat is lokaal geproduceerd voedsel?
Lokaal
geproduceerd voedsel is voedsel dat in de directe omgeving wordt geteeld,
geoogst en verkocht. Streekproducten zijn producten die worden gemaakt uit de oogst van deze regionale
landbouw of worden gemaakt op een locatie in de regio. Vaak zijn de producten
gemaakt volgens een lokaal recept of op ambachtelijke wijze. De producten
zijn te koop via bijvoorbeeld een boerenmarkt, een (online) boerderijwinkel, een
tomatenautomaat bij de kas of een abonnementsysteem. Populaire producten zijn
groente, fruit, eieren, aardappelen, vlees en zuivel.
Zijn lokale producten gezonder?
Het is niet
aangetoond dat lokale producten een andere samenstelling of voedingswaarde
hebben dan producten van verder weg.
Wel blijkt
uit onderzoek dat volks- en schooltuinen mogelijk bijdragen aan een hogere consumptie van groente en fruit. Ook kan het positieve invloed hebben op de houding ten opzichte van
groente en fruit.
Betekent lokaal geproduceerd dat een product duurzamer is?
Lokaal geproduceerd voedsel, bijvoorbeeld van een boer of
teler in de buurt, is niet per se beter voor het klimaat en milieu dan voedsel
van verder weg dat je bijvoorbeeld in de supermarkt koopt. Voor lokale
producten is vaak minder transport nodig en dat scheelt broeikasgassen. Maar
vervoer bepaalt slechts een relatief klein deel van de totale milieu-impact van
ons voedsel. Het soort product en de manier waarop het geproduceerd is hebben meestal
een veel grotere impact op het klimaat en milieu.
Soort product en teeltmethode
Plantaardige producten, zoals groente, fruit, peulvruchten en brood,
hebben over het algemeen een veel lagere klimaat en milieu-impact dan dierlijke
producten zoals vlees en zuivel.
Ook speelt de teeltmethode een belangrijke rol.
De teelt van groente of fruit in een gasverwarmde kas kost bijvoorbeeld veel
meer energie dan teelt in een onverwarmde kas of in de volle grond. Daardoor
kan fruit dat per schip uit Zuid-Amerika is vervoerd soms een lagere
klimaatimpact hebben dan fruit uit een gasverwarmde kas van een teler in de
buurt. Lees meer over duurzaam groente en fruit kiezen.
Schaal van productie
Lokale productie kan zowel kleinschalig als grootschalig zijn. Bij productie op grote schaal is de opbrengst vaak hoger en wordt er efficiënter
omgegaan met water, bodem en andere productiemiddelen. Maar grootschalige
productie kan wel bijdragen aan het verlies aan biodiversiteit,
bijvoorbeeld door grote monoculturen. Zowel bij grootschalige als bij
kleinschalige productie kan aandacht zijn voor natuur, bijvoorbeeld wanneer er
verschillende soorten gewassen bij elkaar worden geteeld, wanneer er geen
gebruik wordt gemaakt van kunstmest en bestrijdingsmiddelen en wanneer de
boerderij circulair of regeneratief is.
Andere redenen om te kiezen voor lokaal
Producten rechtstreeks bij de lokale boer of teler kopen is
niet altijd duurzamer. Toch kan het ook aantrekkelijk zijn, mogelijk vanwege de
smaak, kwaliteit of een eerlijke prijs. Bovendien kun je door producten lokaal
in te kopen een boost geven aan duurzame Nederlandse teelt. Kies voor boeren en
telers die produceren met oog voor de natuur, ga voor groente en fruit uit het
seizoen en bevorder de biodiversiteit door te kiezen voor minder bekende soorten
die goed groeien in het Nederlandse klimaat. Denk aan veldbonen, lupine, soja,
kikkererwten en boekweit.
Video: Zijn lokale producten duurzamer?
Liever een video dan tekst lezen? Deze video geeft een samenvatting bovenstaande informatie.
Is lokaal geproduceerd voedsel veiliger?
Producten
die lokaal geproduceerd zijn moeten aan dezelfde wetten en regels voldoen als
producten van verder weg. Je kan niet zeggen of ze meer of minder veilig zijn. Bij
het verbouwen van voedsel in de stad is het wel belangrijk dat de bodem schoon
is en dat de afstand tot wegen voldoende is, vanwege fijnstof en andere
luchtvervuiling. De gehaltes aan verontreinigingen zoals zware metalen kunnen hoger
zijn dan normaal bij voedsel uit de stad, maar het moet nog steeds voldoen aan
de wetgeving.
Het directe
contact met de boer of teler kan wel zorgen voor meer kennis
over landbouw en bijdragen aan een positief imago. Je leert waar je voedsel vandaan komt en krijgt inzicht in het productieproces.