Lokaal geproduceerd voedsel en streekproducten

Wat is lokaal geproduceerd voedsel?

Lokaal geproduceerd voedsel is voedsel dat in de directe omgeving wordt geteeld, geoogst en verkocht. Streekproducten zijn producten die worden gemaakt uit de oogst van deze regionale landbouw of worden gemaakt op een locatie in de regio. Vaak zijn de producten gemaakt volgens een lokaal recept of op ambachtelijke wijze. De producten zijn te koop via bijvoorbeeld een boerenmarkt, een (online) boerderijwinkel, een tomatenautomaat bij de kas of een abonnementsysteem. Populaire producten zijn groente, fruit, eieren, aardappelen, vlees en zuivel. 

Zijn lokale producten gezonder?

Het is niet aangetoond dat lokale producten een andere samenstelling of voedingswaarde hebben dan producten van verder weg.

Wel blijkt uit onderzoek dat volks- en schooltuinen mogelijk bijdragen aan een hogere consumptie van groente en fruit. Ook kan het positieve invloed hebben op de houding ten opzichte van groente en fruit.  

Betekent lokaal geproduceerd dat een product duurzamer is?

Lokaal geproduceerd voedsel is niet per definitie milieuvriendelijker dan voedsel afkomstig van andere plaatsen. Voor lokale producten is minder transport nodig en dat scheelt broeikasgassen. Maar hoe duurzaam een product is, hangt niet alleen af van het vervoer. Sterker nog: transport is verantwoordelijk voor een relatief klein aandeel van de milieu-impact van ons voedsel.

Het soort product en de manier waarop het is geproduceerd hebben een veel grotere impact op het milieu. Zo hebben dierlijke producten zoals vlees en zuivel een veel grotere milieu-impact dan plantaardige producten zoals groente, fruit en brood. En teelt in een verwarmde kas kost veel meer energie dan teelt in onverwarmde kas of volle grond. Om die reden is het soms klimaatvriendelijker om fruit te eten dat per boot is overgekomen uit Zuid-Amerika dan fruit uit een verwarmde kas van de teler in de buurt. Ook kan de opbrengst lager zijn bij lokaal geproduceerd voedsel wanneer er op kleinere schaal wordt geproduceerd.

Door bepaalde producten lokaal in te kopen kun je een boost geven aan de Nederlandse teelt en zo biodiversiteit vergroten. Dit geldt voor Nederlands groente en fruit uit het seizoen en bijvoorbeeld ook voor (producten op basis van) Nederlandse veldbonen, lupine, soja, kikkererwten en boekweit.

Is lokaal geproduceerd voedsel veiliger?

Producten die lokaal geproduceerd zijn moeten aan dezelfde wetten en regels voldoen als producten van verder weg. Je kan niet zeggen of ze meer of minder veilig zijn. Bij het verbouwen van voedsel in de stad is het wel belangrijk dat de bodem schoon is en dat de afstand tot wegen voldoende is, vanwege fijnstof en andere luchtvervuiling. De gehaltes aan verontreinigingen zoals zware metalen kunnen hoger zijn dan normaal bij voedsel uit de stad, maar het moet nog steeds voldoen aan de wetgeving.

Het directe contact met de boer of teler kan wel zorgen voor meer kennis over landbouw en bijdragen aan een positief imago. Je leert waar je voedsel vandaan komt en krijgt inzicht in het productieproces.