Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Catalaans uitstapje
2 personen
0-15 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Transvet

Transvet komt van nature voor in melk en vlees van herkauwers zoals koeien en schapen. Verder kan het zitten in harde margarines, frituur-, bak- en braadvetten en in gebak, koek en snacks.

Transvet is nog slechter voor de gezondheid dan verzadigd vet. Het verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. 

Door zoveel mogelijk te kiezen voor vloeibaar of zacht vet en niet te veel koek, gebak en snacks te eten, beperk je de inname van transvet. 

Omschrijving

Transvetzuren zijn een type onverzadigde vetzuren. In de praktijk spreken we niet over transvetzuren, maar over transvet. 

Onverzadigd vet is over het algemeen goed voor de gezondheid, maar transvet niet. Dat heeft te maken met de scheikundige structuur: de keten van een transvetzuur is inflexibeler, hierdoor kan het lichaam dit type vet moeilijker verwerken. 

Bronnen van transvet

Transvetten komen van nature voor in bepaalde producten of ze ontstaan bij het industrieel gedeeltelijk harden van vetten. Bij het volledig harden van onverzadigd vet ontstaan geen transvetzuren. 

Van nature in producten

In melk en vlees van herkauwers zoals koeien en schapen komt transvet van nature voor. Ook melkproducten als kaas en roomboter bevatten dus transvet. Het ontstaat in hun maag onder invloed van darmbacteriën. Dit proces wordt biohydrogenering genoemd. 

Gedeeltelijk harden van vet

Het industrieel gedeeltelijk harden van vet is een bewerkingsproces van oliën en vetten om de houdbaarheid te vergroten en om de structuur steviger te maken. Daardoor kan het gebruikt worden voor de bereiding van harde margarines, frituur-, bak- en braadvetten en voor het maken van gebak, koek en snacks.

Nog maar kort geleden konden zulke harde margarines en bak- en braadvetten veel transvet bevatten. Het was de belangrijkste bron van transvet in voeding. Nu zit er minder transvet in deze producten door aanpassing van de techniek en het gebruik van andere grondstoffen. 

Frituren gebeurt steeds meer met vloeibare vetten. Binnen de ambachtelijke bakkerijsector komen nog grote verschillen voor in hoeveelheden transvet in koekjes en gebak. 

Gezondheidseffecten

Transvet is nog slechter voor de gezondheid dan verzadigd vet. Transvet verhoogt het LDL-cholesterolgehalte van het bloed. LDL-cholesterol is niet goed voor de bloedvaten. Bovendien verlaagt transvet het HDL-cholesterol. Transvet verhoogt op deze manier het risico op hart- en vaatziekten. De verhouding van het LDL- en HDL-cholesterol in het bloed is ook belangrijk. Lees meer bij cholesterol

Uit onderzoek blijkt dat zowel industrieel als dierlijk transvet ongunstig zijn voor de gezondheid. 

Gezondheidseffecten van CLA

Het belangrijkste transvetzuur in zuivel en vleesproducten is vacceenzuur. Dit wordt in de maag van het dier gedeeltelijk omgezet in geconjugeerd linolzuur (CLA). Koeien die buiten grazen geven melk met een wat hoger CLA-gehalte dan dieren die in de stal gras of ander voer krijgen. 
Uit onderzoek bij proefdieren en laboratoriumonderzoek zijn er aanwijzingen gevonden voor mogelijk positieve effecten van CLA, zoals een lager risico op kanker, een betere weerstand, een betere lichaamssamenstelling met minder vet en meer spier, en gewichtsverlies. Proefdieren sloegen minder vet op en verbrandden meer vet. 

De resultaten van onderzoek bij de mens zijn minder overtuigend. Er is geen effect gevonden op het lichaamsgewicht. Het blijkt wel dat ook CLA het LDL-cholesterol verhoogt. 

Voedingsadvies

Omdat transvet niet goed is voor de gezondheid, is het aanbevolen transvet zoveel mogelijk te beperken. Door zoveel mogelijk te kiezen voor vloeibaar of zacht vet en niet te veel koek, gebak en snacks te eten, beperk je de inname van transvet. 

Hoeveel transvet maximaal?

De Gezondheidsraad raadt aan om te zorgen dat niet meer dan 1% van de calorieën die je op een dag nodig hebt van transvet komt. Voor een vrouw die 2.000 calorieën per dag binnenkrijgt, komt dit neer op niet meer dan zo’n 2 gram transvet per dag. Voor een man die gemiddeld 2.500 calorieën per dag eet, komt dit neer op maximaal zo’n 3 gram.

Eten bevat altijd wel wat transvet. Gemiddeld eten we in Nederland ongeveer 1 tot 1,5 gram transvet per dag. Dat is dus minder dan de bovengrens van de Gezondheidsraad. 

Herkennen van transvet

Het is moeilijk na te gaan of een product transvet bevat, want het is niet verplicht om transvet op het etiket te vermelden. Soms wordt het gehalte transvet wel op het etiket aangegeven, bijvoorbeeld bij margarines en bak- en braadproducten. 

Het gebruik van gedeeltelijk geharde olie of vet staat altijd vermeld op de verpakking van producten. Er staat dan bij de ingrediënten ‘plantaardig vet, gedeeltelijk gehard’ of ‘gehydrogeneerd vet’. Hieruit is niet af te leiden hoeveel transvet er in het product zit.

Meer advies

Bij vetten staan de adviezen voor alle typen vet bij elkaar.

 

Ontvang koop- en bewaartips via WhatsApp

Leuk en praktisch

Heb jij je al aangemeld voor onze WhatsApp Kitchen Assistant? Je hebt nog even de kans. Als je je aanmeldt, krijg je tot eind augustus 2 keer in de week handige koop- en bewaartips en kliekjesrecepten. Dat helpt je minder voedsel te verspillen. Mooi toch?