Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Ideeën voor beleid

Een gemeente heeft baat bij gezonde inwoners die goed in hun vel zitten en niet te vaak ziek zijn. Dit begint al vroeg in het leven. Gezonde kinderen groeien vaak op tot gezonde volwassene en participerende burgers. Goede voeding is hierbij essentieel, net als het goed aangeleerd krijgen van gezonde gewoontes. Gemeenten spelen daar een belangrijke rol bij.

Voor kinderen spelen ouders de grootste rol, maar zij worden soms gesteund maar vaker gehinderd door de sociale en fysieke omgeving. Burgers verwachten dat de gemeente de leiding neemt om de omgeving gezond te maken.

Handvatten voor beleid

Dat klinkt eenvoudig, maar hoe pak je dat concreet aan? Het Voedingscentrum biedt handvatten voor effectief gemeentelijk beleid. Gemeenten kunnen vooral een rol spelen in het gezonder maken van de omgeving waardoor de gezonde keuze de gemakkelijke keuze wordt.

10 ideeën voor een gezond beleid

1. Maak jouw gemeente borstvoedingsvriendelijk

Moedig als gemeente horecagelegenheden, zorginstellingen, bibliotheken, speeltuinen en andere openbare gelegenheden aan om het beeldmerk 'voeden kan hier' te gebruiken. Een gemeente krijgt de titel  'borstvoedingsvriendelijke gemeente' en de bijbehorende plaquette, wanneer er genoeg beeldmerken ‘voeden kan hier’ aanwezig zijn.

2. Zorg voor gezonde kinderdagverblijven en scholen

Stimuleer als gemeente dat er beleid wordt gemaakt voor een gezond aanbod in de kinderopvang, op overblijfplekken en in schoolkantines. Het Voedingscentrum biedt modellen voor beleid en ondersteunt het vignet Gezonde School. De Gezonde School-aanpak is een werkwijze voor scholen om planmatig en structureel met gezondheid aan de slag te gaan. Ditzelfde geldt voor de aanpak Gezonde Kinderopvang, die onlangs is gelanceerd, met extra aandacht voor het bevorderen van deskundigheid van de pedagogisch medewerkers op het gebied van gezonde leefstijl. Zorg als gemeente voor een Coach Gezonde Kinderopvang bij alle peuterspeelzalen. 

3. Schoolfruit

Veel kinderen eten onvoldoende fruit en groente. Daarom is het belangrijk fruit op school aan te bieden. Als gemeente kan je scholen hierin zowel financieel als logistiek ondersteunen. Een voorbeeld is het Europees programma Schoolfruit. Ook kun je overwegen om alle kinderen dagelijks tussen de middag een warme maaltijd aan te bieden. 

4. Schooldiëtist

De gemeente kan extra geld ter beschikking stellen om een schooldiëtist aan te stellen. De schooldiëtist is gespecialiseerd in goede voeding voor kinderen en kan op de basisschool voorlichting geven aan kinderen van de hoogste groepen, ouders en leerkrachten.

De diëtist kan ook lessen en praktijkdagen verzorgen, de schoolkantine doorlichten en individuele leerlingen persoonlijk begeleiden. De schooldiëtist kan de kinderen per leeftijdscategorie volgen, een gezond eetpatroon aanleren en stimuleren om aan sport en beweging te doen. Ook bij kinderdagverblijven en de voor- en naschoolse opvang kan de schooldiëtiste een rol spelen.

De gemeente kan ook extra budget ter beschikking stellen om het thema voeding binnen scholen te verankeren in het beleid en de uitvoering. Bij het opstellen van gezondheidsbeleid kunnen scholen begeleid worden door een jeugdverpleegkundige of gezondheidsbevorderaar van de GGD. Een mogelijkheid is om hiervoor extra preventie-uren ter beschikking te stellen. Een schooldiëtist kan ingezet worden voor de praktische uitvoering.

5. Stimuleer het gebruik van de JGZ-Richtlijn Voeding en Eetgedrag

De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) ziet alle kinderen in je gemeente. Een uitgelezen gelegenheid om ouders actief te ondersteunen. Zorg als gemeente dat de JGZ de recent ontwikkelde JGZ-Richtlijn Voeding en Eetgedrag gebruikt. Deze biedt zorgverleners de handvatten om ouders van praktische tips voor een gezonde opvoeding te voorzien.

6. Hulp bij aanpak kinderobesitas

Het aantal kinderen dat op jonge leeftijd te zwaar is stijgt. De afgelopen 20 jaar is het aantal kinderen met overgewicht verdubbeld. Ook in jouw gemeente is de kans groot dat minstens 1 op de 7 kinderen te zwaar is. Overgewicht verhoogt de kans op chronische ziekten zoals artrose, diabetes, hart- en vaatziekten en gewichtsproblemen, maar kan ook psychische problemen veroorzaken.

De Handreiking Gezonde Gemeente biedt een overzicht aan interventies die passen bij jouw gemeente en handvatten om een gemeentelijk beleid te maken voor gezond eten en bewegen. Ook  Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) kan gemeenten adviseren en ondersteunen bij het opzetten van publiek-private samenwerking.

7. Maak gebruik van de Schoolkantine Brigade voor alle scholen VO en MBO

Het zal je misschien verrassen, maar als het gaat om gezond eten op school, geven jongeren zelf aan: “Ik vind het heel belangrijk maar ik ben er niet zo mee bezig; regel het gewoon goed voor me en breng me niet in verleiding!”. De Schoolkantine Brigade van het Voedingscentrum is beschikbaar voor advies op maat hoe schoolkantines gezond te maken. Laat scholen gebruik maken van deze gratis service.

8. Stimuleer een gezond aanbod in de sportkantine

De sportkantine is de plek waar eten en bewegen bij elkaar komen. Juist hier zou een gezond voedingsaanbod de norm moeten zijn. Het Voedingscentrum heeft Richtlijnen Gezondere Kantines  ontwikkeld en de zogeheten kantinescan als hulpmiddelen om het aanbod gezond en aantrekkelijk te maken.

9. Creëer een gezonde en duurzame omgeving

Een gezonde omgeving, met name rondom scholen is belangrijk. Als gemeente kun je er bijvoorbeeld voor zorgen dat het aantal vergunningen voor fastfood-restaurants en snackbars in de gemeente wordt bevroren. Daarnaast kunnen gemeenten een rol spelen bij vergunningverstrekking, zoals het voorkomen van een snackkar bij de ingang van een middelbare school.

Via schooltuinen, stadsboerderijen, boerenmarkten, agrarische open dagen en groene schoolreisjes kunnen kinderen meer in contact komen met de herkomst en productie van voeding. De gemeente kan dit stimuleren.

10. Geef als gemeente het goede voorbeeld

Neem als gemeente het voortouw voor een gezonde leefstijl. Doe dit door bijvoorbeeld water, fruit en gezonde lunches aan te bieden bij vergaderingen, bijeenkomsten en recepties. Ook kan de gemeente het goede voorbeeld geven door haar eigen kantine gezond in te richten en die van  gemeentelijke zwembaden, speeltuinen en andere openbare gelegenheden die direct vallen onder het gemeentelijke beleid.

Tenslotte kun je in gemeentelijke gebouwen beweging stimuleren. Denk aan een goed toegankelijk trappenhuis om traplopen te stimuleren, zit-sta plekken, staand vergaderen en de mogelijkheid gebruik te maken van sportfaciliteiten.

Nieuwsbrief voor professionals
Een handig overzicht in je inbox Het belangrijkste nieuws over voeding ontvangen in je mailbox? Over zaken die jou aangaan? Meld je dan aan voor de professionals nieuwsbrief, die 1 keer per maand verschijnt.