Nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen gepubliceerd

Op 7 januari zijn nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen (Dietary Guidelines for Americans) gepubliceerd en gepresenteerd als een “historische reset” als antwoord op een nationale gezondheidscrisis. Daarin ligt veel nadruk op het eten van ‘echt voedsel’. Daarbij noemen ze onbewerkt eten zoals volkoren granen, groente en fruit, gezonde vetten en bij elke maaltijd eiwitten, zowel uit vlees en vis als plantaardige bronnen. Toegevoegd suiker raden ze sterk af.

Critici wijzen erop dat de adviezen inhoudelijk vooralsnog vooral een verschuiving in toon en prioriteiten lijkt, niet een totale breuk met eerdere inzichten.

Piramide Dietary Guidelines for Americans

Meest opvallende overeenkomsten en verschillen Amerikaanse richtlijnen met de Schijf van Vijf

We zien veel richtlijnen die overeenkomen met onze adviezen:

• Eet de juiste hoeveelheid voor jou en let op portiegrootte, vooral bij eten en drinken met veel calorieën.
  
• Varieer tussen de eiwitbronnen.
  
• Neem elke dag enkele porties zuivel zonder toegevoegd suiker.
  
• Eet groente en fruit de hele dag door.
  
• Kies voor gezonde vetten. Aangeraden wordt om bij bereiding vooral te kiezen voor oliën, zoals olijfolie. Zorg ervoor dat maximaal 10% van de calorieën afkomstig is van verzadigd vet.
  
• Leg de nadruk op volkoren.
  
• Vermijd sterk bewerkte, voorverpakte kant-en-klare voedingsmiddelen en voedingsmiddelen met veel suiker en zout, zoals chips, koek en snoep.
  
• Vermijd met suiker gezoete dranken zoals frisdranken en energiedranken.
  
• Vervang frituren door andere bereidingswijzen.
• Beperk de inname van zout.

We zien ook verschillen:

• In Nederland leggen we de nadruk op een meer plantaardig en minder dierlijk voedingspatroon. Dit zien we niet terug in de Amerikaanse richtlijnen.
  
• Er is in de Amerikaanse richtlijnen veel aandacht voor de hoeveelheid eiwit. Er wordt aangegeven om te streven naar een eiwitinname die hoger ligt dan de Nederlandse aanbevolen hoeveelheid.
• In de Amerikaanse richtlijnen staat volle zuivel. Vet uit zuivel en vlees worden ook onder gezonde vetten genoemd. Voor het halen van de richtlijn over verzadigd vet wordt aangeraden sterk bewerkte producten flink te beperken.

Komen er in Nederland ook nieuwe adviezen?

In Nederland komt het Voedingscentrum in april 2026 met een doorontwikkelde Schijf van Vijf. Dat staat los van het uitkomen van de nieuwe Amerikaanse richtlijnen.

We zijn al een tijd bezig met deze doorontwikkeling. Onderdeel hiervan zijn de Richtlijnen goede voeding die de Gezondheidsraad in december deels heeft herzien: er zijn nieuwe aanbevelingen voor eiwitbronnen als peulvruchten en vlees. Het Voedingscentrum gebruikt deze richtlijnen in de Schijf van Vijf. Daarnaast verwerken we in de Schijf van Vijf meer informatie, zoals de voedingsnormen en randvoorwaarden voor duurzaamheid en voedselveiligheid.

Met deze gegevens rekenen we via een wetenschappelijk optimalisatiemodel al onze adviezen opnieuw door. Zo komen we tot een eetpatroon waarin gezondheid, duurzaamheid en veiligheid optimaal samenkomen.

Wat kun je verwachten?

• De Schijf van Vijf blijft herkenbaar met vijf vakken.
  
• Onze hoofdadviezen blijven overeind.
  
• Een aantal aanpassingen in aanbevolen hoeveelheden.
  
• Meer nadruk op plantaardige eiwitbronnen.
  
• Duidelijke randvoorwaarden voor duurzaamheid en voedselveiligheid.
• Nog meer praktische tips om gezonde keuzes makkelijker te maken in de huidige eetomgeving.

Waarom verschillen de richtlijnen per land?

Ieder land heeft eigen voedingsrichtlijnen, omdat eetgewoonten, tradities, beschikbare producten en voorkeuren per land verschillen. In Nederland eten we bijvoorbeeld veel brood en kaas. Dit weten we uit voedselconsumptiepeilingen van het RIVM. Ook spelen cultuur, religie en klimaat een grote rol. Daarnaast verschilt het hoe belangrijk landen gezondheid of duurzaamheid vinden bij voedselkeuzes, en zijn er verschillen in gezondheidsproblemen. Om deze redenen kunnen ook de aanbevolen hoeveelheden per land anders zijn.

Toch zijn er wereldwijd vooral veel overeenkomsten in de basis van gezonde voeding. Overal wordt geadviseerd om veel groente, fruit en volkorenproducten te eten, en niet te veel zout, verzadigd vet en suiker. De adviezen van de Schijf van Vijf geven kaders en handvatten voor iedereen in Nederland en de vele verschillende eetvoorkeuren, van vlees tot vegetarisch en meer.