Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Menu
Zoek

Richtlijnen Gezondere Kantines

Werk jij aan een gezondere schoolkantine? Of moet (of wil) je met je bedrijfsrestaurant voldoen aan MVI-inkoopcriteria van de Rijksoverheid? Werk dan met de Richtlijnen Gezondere Kantines. Met het toepassen van deze richtlijnen maak je het de bezoekers makkelijker om te kiezen voor gezonder eten en drinken.

Ben je geen schoolkantine of hoef je niet te voldoen aan de MVI-inkoopcriteria? Werk dan met de Richtlijn Eetomgevingen.

Voor sportscholen en schoolkantines in het vo en mbo bestaan aparte programma's met extra begeleiding. Ga voor meer informatie naar:

Hoe kunnen kantines voedselkeuzes beïnvloeden?

Keuzes over voeding maak je deels bewust en deels onbewust. Hierbij wordt je ook beïnvloed door je omgeving. Welk eten of drinken zie je als eerst? Wat is het makkelijkste te pakken? Welke reclames worden er gemaakt? We worden in onze omgeving vaak verleid tot het maken van een ongezonde voedselkeuze.

Het idee is: als je verleid kunt worden voor het maken van een ongezondere keuze, dan kun je ook verleid worden voor het maken van een gezondere keuze. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat de betere keuzes volop aanwezig zijn, ze letterlijk voor de hand liggen en ze aantrekkelijk gepresenteerd zijn. Waarbij de ongezondere keuzes juist achteraan liggen of op een andere manier minder in het zicht zijn. Hiermee kun je consumenten zoals leerlingen, medewerkers of leden van de sportvereniging een soort ‘duwtje’ geven richting de betere keuzes in je aanbod. Dit noemen we ook wel een ‘nudge’. En geef je de kantine of bedrijfsrestaurant een gezondere uitstraling.

Waar bestaan de Richtlijnen Gezondere Kantines uit?

Binnen de Richtlijnen Gezondere Kantines kijken we op 2 manieren naar de kantine of het bedrijfsrestaurant: op productniveau en op het niveau van het totale aanbod en uitstraling. Op productniveau maken we onderscheid tussen producten uit de Schijf van Vijf, dagkeuzes en weekkeuzes. De producten uit de Schijf van Vijf en de dagkeuzes noemen we samen de betere keuzes.

De uitstraling wordt bepaald door de verhouding in betere keuzes en weekkeuzes, hoe het aanbod aan eten en drinken gepresenteerd wordt en waar bijvoorbeeld reclame voor gemaakt wordt. Hoe meer betere keuzes en hoe gezonder de uitstraling, hoe gezonder de kantine of het bedrijfsrestaurant. Niveau brons is alleen van toepassing voor bijvoorbeeld sportkantines en bedrijfsrestaurants. Voor een gezondere schoolkantine geldt minimaal niveau zilver.

De Richtlijnen Gezondere Kantines zijn gebaseerd op onderzoek naar de beïnvloeding van voedselkeuzegedrag, en op de ervaringen vanuit het programma De Gezonde Schoolkantine.

De basis voor alle gezondere kantines en bedrijfsrestaurants:

  • In elke aanwezige productgroep, bijvoorbeeld belegde broodjes, dranken en snacks, wordt minstens één betere keuze aangeboden. Bijvoorbeeld naast witte broodjes ook volkoren broodjes.
  • De basis voor de uitstraling:
  1. Bij het uitgestalde aanbod, zoals op de balie, in de rekken en in vitrines, staan de betere keuzes op de opvallende plaatsen.
  2. In de automaten staan de betere keuzes op de opvallende plaatsen.
  3. Als eten of drinken wordt aangeboden bij de kassa, staan daar alleen betere keuzes.

Een gezonde kantine heeft een gezonde uitstraling

  • Water drinken wordt gestimuleerd. Bijvoorbeeld met een mooi watertappunt.
  • De visie rondom deze onderwerpen is vastgelegd in het beleid of de filosofie van de school, de vereniging of het bedrijf. Daarin staat dat de kantine voldoet aan de Richtlijnen Gezondere Kantines.

Aanvullende uitstralingspunten

Naast de 3 basis-uitstralingspunten, zijn er ook aanvullende uitstralingspunten:

  1. Groente en fruit zijn aantrekkelijk gepresenteerd.
  2. Op de looproute zijn betere keuzes het eerste te zien.
  3. Bij (aanprijs)acties worden alleen betere keuzes aangeboden.
  4. Op de menukaart staan voor minimaal 50% betere keuzes.
  5. Op beeldmateriaal in de kantine staan alleen betere keuzes.
  6. Reclames op automaten laten alleen producten uit de Schijf van Vijf zien.

Verschillende niveaus

Er zijn verschillende niveaus: brons, zilver, goud en ideaal. Hoe ‘edeler’ het metaal, hoe gezonder het aanbod aan eten en drinken en hoe gezonder de uitstraling. En een ideale kantine is de meest gezonde kantine. Hier zijn alleen producten die voldoen aan de Schijf van Vijf-criteria te krijgen.

Bronzen kantine: maakt een betere keuze mogelijk
Een bronzen kantine of bedrijfsrestaurant voldoet aan de basis. Dit niveau is alleen van toepassing op sportkantines en bedrijfsrestaurants.
sluiten
Zilveren kantine: geeft veel ruimte aan de betere keuze

Een zilveren kantine of bedrijfsrestaurant voldoet aan de basis en:

  • het uitgestalde aanbod bestaat voor minstens 60% uit betere keuzes.
  • het aanbod in de automaten bestaat voor minstens 60% uit betere keuzes.
  • de uitstraling van de kantine of het bedrijfsrestaurant verleidt tot een betere keuze en voldoet aan minstens 3 van de aanvullende uitstralingspunten.
  • de kantine of het bedrijfsrestaurant biedt ten minste groente of fruit aan.
sluiten
Gouden kantine: hier spreekt de betere keuze voor zich

Een gouden kantine of bedrijfsrestaurant voldoet aan de basis en:

  • het uitgestalde aanbod bestaat voor minstens 80% uit een betere keuzes.
  • het aanbod in de automaten bestaat voor minstens 80% uit betere keuzes.
  • de uitstraling van de kantine of het bedrijfsrestaurant stimuleert tot een betere keuze en voldoet aan minstens 5 van de aanvullende uitstralingspunten.
  • de kantine of het bedrijfsrestaurant biedt groente én fruit aan.

sluiten
De gezonde kantine of bedrijfsrestaurant: dit is het ideaal

Een gezonde kantine of gezond bedrijfsrestaurant is het ideaal. Een ideale kantine of ideaal bedrijfsrestaurant voldoet aan de basis en:

  • het uitgestalde aanbod voldoet aan de Schijf van Vijf.
  • het aanbod in de automaten voldoet aan de Schijf van Vijf.
  • de uitstraling van de kantine of het bedrijfsrestaurant voldoet aan alle uitstralingspunten.
  • de kantine of het bedrijfsrestaurant biedt groente én fruit aan.
sluiten

Hoe weet ik of ik voldoe aan de Richtlijnen Gezondere Kantines?

In de online tool de Kantinescan van het Voedingscentrum kun je het eet- en drinkaanbod van de kantine of het bedrijfsrestaurant invoeren. Daarmee krijg je inzicht in hoeverre je voldoet aan de richtlijnen. De Kantinescan geeft specifiek advies voor de kantine of het bedrijfsrestaurant. Ook wordt bepaald aan welk niveau wordt voldaan.

De factsheet Richtlijnen Gezondere Kantines

Meer weten over waarom een gezonde kantine belangrijk is en hoe dat in de praktijk werkt? Bekijk onze factsheet: