Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Menu
Zoek

Ideeën voor een gezonde schoollunch

Een gezonde schoollunch kan het voedingspatroon van kinderen in Nederland flink verbeteren. Ieder kind in Nederland gaat immers naar de basisschool (1.4 miljoen kinderen).

Dit kan bijvoorbeeld met een lunch die je als school verzorgt. Alle kinderen die overblijven tussen de middag sluiten daarbij aan. Je zorgt zo dat ieder kind in ieder geval elke dag één gezonde maaltijd krijgt. Er zijn dan geen verschillen meer op school tussen kinderen met een gezonde en ongezonde lunch.

Hoe ziet een gezonde schoollunch eruit?

Gezond aanbod

Een gezonde schoollunch bestaat voor minimaal 80% uit Schijf van Vijf-producten. Daarnaast is er ruimte voor dagkeuzes (kleine keuzes buiten de Schijf van Vijf). Het is van belang dat er voldoende variatie in het aanbod zit, om verschillende voedingsstoffen voldoende binnen te krijgen.

Bij een lunchbuffet stimuleer je kinderen om zo veel mogelijk Schijf van Vijf-producten te kiezen. Dat doe je door de gezonde keuzes aantrekkelijk en opvallend te presenteren.

Gezond broodbeleg voor een gezonde schoollunch

In de tabel staan voorbeelden voor een gezond aanbod.

Schijf van Vijf
(minimaal 80%
van de producten)
Dagkeuzes  
(maximaal 20%
van de producten)
Groente Tomaat, komkommer,
paprika, radijsjes
Augurk 
Fruit Appel, mandarijn,
banaan, druiven,
peer 
 
Brood Volkorenbrood,
bruinbrood,
volkoren mueslibol,
volkoren knäckebröd,
roggebrood,
volkoren matse 
 
Halvarine of
margarine 
Halvarine of
zachte margarine
uit een kuipje 
 
Broodbeleg  30+ kaas,
mozzarella,
zuivelspread,
20+/30+ smeerkaas,
hüttenkäse
Ei
Vis
100% pindakaas
Groente en fruit 
Zoet beleg (jam,
honing, appelstroop)
Magere vleeswaren
(ham, kipfilet)
Selderij of
komkommersalade
Sandwichspread
Hummus 
Melk-
producten 
Halfvolle melk,
karnemelk, 
magere of halfvolle
yoghurt,
magere kwark  
 
Overige dranken  Water, thee   
 

Aandachtspunten:

  • Bij sommige producten bepalen de criteria of een specifiek merk of soort in de Schijf van Vijf staat. Bijvoorbeeld bruinbrood staat alleen in de Schijf van Vijf als er meer dan 4,5 gram vezel per 100 gram inzit. Gebruik de gratis ‘Kies Ik Gezond?’-app om te zien of iets in de Schijf van Vijf staat.
  • Een product is een dagkeuze als het per portie minder dan 75 kcal, 1,7 gram verzadigd vet en 0,5 gram zout bevat.
  • Kinderen met lactose-intolerantie kan je sojadrink met toegevoegd calcium en vitamine B12 geven.

Duurzaam

Een aanbod volgens de Schijf van Vijf is niet alleen gezonder, maar ook goed voor het milieu. Aandacht voor seizoensproducten biedt bovendien een kans om kinderen kennis te laten maken met verschillende producten en smaken. Daarnaast is aandacht voor het tegengaan van voedselverspilling belangrijk.

Lunchmoment

Bij een gezonde schoollunch hoort met aandacht eten. Dit betekent gezamenlijk aan tafel, de tijd nemen, telefoon weg en de tv uit. Docenten en begeleiders geven het goede voorbeeld. De schoollunch stimuleert om gezonde keuzes te maken en nieuwe dingen te proeven.

Tip: Een gezamenlijk gezond lunchmoment biedt de kans om te oefenen met voedselvaardigheden. Bijvoorbeeld door kinderen te betrekken bij het klaarmaken van de lunch, nieuwe dingen te laten proeven en in gesprek te gaan over voedselkeuzes tijdens de lunch. Een langere lunchtijd kan dan nodig zijn.

Op maat

De aangeboden schoollunch sluit aan bij de behoeften en wensen van de kinderen, ongeacht culturele of religieuze achtergrond. Ook is het duidelijk met welke voedselallergieën je rekening moet houden.

Ondersteuning en faciliteiten

De organisatie van een gezonde schoollunch zorgt voor extra activiteiten voor het schoolpersoneel. Denk aan bestellen, klaarzetten, hulp en toezicht. Ook moet je goed onderzoeken welke andere faciliteiten nodig zijn, zoals een keuken, eetruimte en opslagruimte.

Zorg dat je iedereen ruim op tijd bij het opzetten van een schoollunch betrekt. Zodat er voldoende draagvlak is voor extra investeringen in tijd en geld.

Handig voorbeeld om je te helpen

Als je zelf een schoollunch aanbiedt, kun je het voorbeeldbeleid dat wij hebben gemaakt voor de zelf meegebrachte broodtrommels als basis nemen en aanpassen naar jouw schoollunch. Bekijk het voedingsbeleid voor de basisschool

Wat zijn de effecten van een schoollunch?

In Nederland zijn 2 projecten met een gezonde schoollunch uitgevoerd, Gezonde basisschool van de Toekomst en Eten op school. In de pilotprojecten bestond minimaal 80% van het productaanbod uit Schijf van Vijf producten en werden daarnaast alleen dagkeuzes (kleine keuzes buiten de Schijf van Vijf) aangeboden. Met een menucyclus zorgen scholen voor variatie.

Beide projecten laten positieve effecten zien. Kinderen gaan gezonder lunchen: ze eten meer groente, fruit en volkorenbrood en drinken minder suikerhoudende dranken. En kinderen, ouders en leerkrachten zijn overwegend positief. Bekijk de resultaten van beide projecten.

Meer informatie:

De gezonde basisschool van de toekomst
Eten op school
Publicatie RIVM: van verkenning naar draagvlak