Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Menu
Zoek

Kappen met het woud van keurmerken

Dr. Ir. Corné van Dooren

Dr. Ir. Corné van Dooren

Expert duurzaam eten
9 november 2020

Je hoort weleens dat er ‘een woud aan keurmerken’ is, waardoor je door de bomen het bos niet meer ziet. Voor voedsel zijn er wel 100 logo’s, aanduidingen en keurmerken te vinden!

Dat klinkt als veel, maar het ligt eraan waarmee je het vergelijkt. Zo zijn er ook meer dan 100 verkeersborden. Die moeten we allemaal kennen als we aan het verkeer willen deelnemen. En dat lukt ons prima. Je moet er wel eerst je rijvaardigheidsbewijs voor halen. Wil je ongeschonden de supermarkt doorkomen? Ook dan heb je een vaardigheid nodig: voedselvaardigheid. Kennis van etiketten en keurmerken hoort daarbij.

Desalniettemin is het goed om eens flink te snoeien in dat woud van keurmerken. Want snoeien = bloeien. Dat was ook de gedachte van Milieu Centraal. Deze organisatie nam de snoeischaar in eigen hand en kwam tot een set topkeurmerken. Ondergetekende mocht in de expertgroep zitten om de keurmerken mede te beoordelen.

Er zijn nu 10 topkeurmerken voor duurzaamheid overgebleven. Keurmerken die onafhankelijk zijn, betrouwbaar, transparant en een flinke bijdrage leveren aan verduurzaming. Idealiter zou je misschien één superkeurmerk willen. Maar dat is er niet. Deze 10 topkeurmerken gaan namelijk elk in op andere aspecten van duurzaamheid. De één gaat over dierenwelzijn, de ander over de landbouwmethode, de derde over arbeidsomstandigheden, en weer een ander over de bescherming van het regenwoud (tegen kappen).

De 10 topkeurmerken zijn:
• ASC en MSC (voor vis)
• Beter Leven 2 sterren en 3 sterren (voor dierenwelzijn)
• Demeter, EKO en Europees biologisch (voor biologisch)
• Fairtrade/Max Havelaar, Rainforest Alliance en UTZ (voor eerlijke handel)
• On the way to PlanetProof (voor milieu)

Een rijtje dat net als ’t kofschip (of de nieuwe versie xtc-koffieshopje) iedere scholier uit z’n hoofd zou moeten kennen voordat je aan het voedselverkeer mag deelnemen.

De 10 topkeurmerken zijn:  ASC, Beter Leven keurmerk (2 en 3 sterren), Demeter, EKO, Europees biologisch keurmerk, Fairtrade/Max Havelaar, On the way to PlanetProof, MSC, Rainforest Alliance, UTZ

Deze week lanceert Milieu Centraal een campagne om de 10 topkeurmerken onder de aandacht te brengen. Het Voedingscentrum staat achter deze keurmerken. Wie wil letten op duurzaamheid, kiest het beste voor producten met een topkeurmerk. Steeds meer consumenten doen dat ook. Jaar op jaar worden er meer topkeurmerkproducten verkocht. Mooie bijvangst is hopelijk dat steeds meer andere (minder duurzame en minder transparante) labels uit de schappen verdwijnen. Voor de consument wordt het zo steeds makkelijker kiezen, en het aanbod verduurzaamt.

Is er iets mis met logo’s en labels die geen topkeurmerk zijn? Dat hoeft niet altijd, maar er zitten wel rotte appels tussen die het minder nauw nemen met duurzaamheid en transparantie. Veelbelovende logo’s die jou als consument op het verkeerde been kunnen zetten. Gelukkig is er nog altijd de mogelijkheid een klacht in te dienen bij de NVWA of de Reclame Code Commissie als er onterechte claims worden gemaakt. Daarnaast is er de Autoriteit Consument en Markt. Zij gaan komend jaar scherper kijken naar duurzaamheidsclaims en onterechte duurzaamheidssuggesties die bedrijven gebruiken. Een mooie ontwikkeling.

Overigens is de lijst van 10 topkeurmerken niet in steen gebeiteld. Er kunnen keurmerken bijkomen of af gaan. Onlangs heeft de Europese Commissie aangekondigd dat er een verplicht systeem komt voor duurzaamheidslabels. In dit systeem moeten zowel ecologische als sociale aspecten worden meegenomen. Zou er dan toch één duurzaamheidskeurmerk komen? Of - en dat is mijn droom - er is helemaal geen keurmerk meer! Namelijk omdat alle producten standaard aan de hoogste eisen voldoen. Geen greenwashing meer, maar alles groen. En dat geen bos hoeft meer gekapt te worden voor ons voedsel.