Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Ga naar
 

Eetwissels (2019)

We introduceren de Eetwissel! Met een Eetwissel maak je een stapje binnen wat je nu al eet en drinkt. Je neemt bijvoorbeeld een keer een glas water in plaats van cola. Of je kiest voor dat volkorenbroodje en niet voor het witte bolletje. Met elke Eetwissel zorg je vandaag al beter voor jezelf en het milieu. Iedereen kiest zijn eigen wissel, en dat kan elke dag opnieuw.

Een kleine stap geeft vertrouwen

Een grote groep mensen wil eigenlijk vaker een gezonde keuze maken – en daar gaan wij ze met de Eetwissel bij helpen. Omdat grote veranderingen moeilijk vol zijn te houden, is het zetten van een kleine stap het uitgangspunt. Wanneer iemand een kleine stap zet, dan geeft dat gelijk vertrouwen om het nog eens te doen. Zo’n klein stapje wordt ook sneller een nieuwe gewoonte. En dat is ons einddoel: een gezonder, maar ook een duurzamer eetpatroon volgens de Schijf van Vijf.

Laat je niet gek maken!

De boodschap van het Voedingscentrum bij de Eetwissel? Laat je niet gek maken! Gezond eten is best een uitdaging. Voor iedereen. Grote veranderingen hou je moeilijk vol, zet daarom kleine stapjes richting de Schijf van Vijf. Maak Eetwissels binnen wat je nu al eet. Bij elke wissel zorg je beter voor jezelf en het milieu. En daar mag je best trots op zijn.

Tekst uit video
Je moet gezonder eten.  
Dat weet je en hoeft niemand je te vertellen.  
Makkelijker gezegd dan gedaan.  
Er wordt van alles geroepen: 
De een zegt dit, de ander dat. 
Wat moet je nog geloven? 

Nederland.  
Laat je niet gek maken! 
Er is geen instant oplossing. 
Gezond eten is best een uitdaging; voor iedereen.  

Het zit ‘m in je gewoontes. 
Die pas je niet 1-2-3 aan.   
Want grote veranderingen hou je moeilijker vol. 
Zet daarom kleine stapjes. 

Maak eetwissels binnen wat je nu al eet. 
Bij elke wissel zorg je beter voor jezelf en het milieu. 
En daar mag je best trots op zijn.
sluiten

4 Eetwissels uitgelicht

In onze campagne gebruiken we 4 Eetwissels ter inspiratie in de vorm van activerende dansjes. Bekijk deze dansjes in de Eetwissel-afspeellijst op YouTube.

Op onze website geven we in totaal 18 voorbeelden van Eetwissels, waarbij we vertellen waarom het gezond en duurzaam is. Ook leggen we uit hoe je een eigen Eetwissel maakt.

Achtergronden Eetwissels

Wat is de aanleiding voor deze campagne?
Veel mensen weten het Voedingscentrum te vinden voor betrouwbare informatie over gezond, veilig en duurzaam eten. Zij hebben dus al interesse hierin. We willen nu ook mensen bereiken die zelf niet per se informatie zoeken, maar die wel openstaan voor informatie en handvatten om gezonder en duurzamer te eten. Met deze campagne willen we een breed publiek bereiken, om mensen te activeren wél even naar onze site te gaan voor meer info.
sluiten
Moet een Eetwissel altijd gezond én duurzaam zijn?
Een Eetwissel kun je maken voor je gezondheid, voor het milieu en liefst voor allebei tegelijk. In veel gevallen gaat dit samen. Ga je van iets dat niet in Schijf van Vijf staat, naar iets dat wel in de Schijf van Vijf staat, dan maak je namelijk vaak ook een stapje van iets dat sterk is bewerkt in een fabriek, naar iets wat minder bewerkt of vers is. Dat is vaak ook beter voor het milieu. Ook als je bijvoorbeeld kiest voor een kleinere portie of je wisselt van een dierlijk product naar een plantaardig product, zorg je beter voor jezelf en het milieu.  
sluiten
Waarom besteden we aandacht aan gezond en duurzaam eten?

Met het huidige voedingspatroon halen mensen ongeveer 30% van de energie uit Schijf van Vijf-producten, terwijl de aanbeveling circa 85% is. De rest eten mensen dus buiten de Schijf van Vijf. Het probleem waarop deze campagne zich richt, is tweeledig: 

  1. Risico op bepaalde aandoeningen zoals overgewicht, diabetes type 2 en hart- en vaatziekten verlagen.
  2. Milieudruk van het voedingspatroon verlagen. Bij het produceren van voedsel komen namelijk broeikasgassen en andere stoffen vrij, zoals bestrijdingsmiddelen en ammoniak, en gaan er noodzakelijke grondstoffen, zoals water, stikstof en fosfaat, verloren. Dit vraagt om aanpassingen in ons eetpatroon.
 
sluiten
Zijn de Eetwissels niet te klein om te kunnen zeggen dat ze goed zijn voor je gezondheid?

De voorgestelde Eetwissels maken per keer dat je ze toepast een verschil, omdat je dan minder zout of suiker of juist meer vezels binnenkrijgt. Eén wissel zet iets groters in gang, een beweging naar gezonder en duurzamer eten met de Schijf van Vijf. Vanuit het zelfvertrouwen dat groeit per Eetwissel, kan iemand vaker en meer Eetwissels maken. En dat gaat alles bij elkaar wel aantoonbaar effect hebben op de eigen gezondheid en het milieu.

sluiten
Zijn de Eetwissels niet te klein om te kunnen zeggen dat ze goed zijn voor het milieu?

Menselijke consumptie levert een grote bijdrage aan de milieubelasting. Als het gaat om klimaatimpact hebben we het over 20 tot 35% van de totale consumptie per Nederlander. Vooral de wissels die te maken hebben met minder dierlijk naar plantaardig, van grote porties naar kleinere porties en van alcoholische en suikerhoudende dranken naar koffie, thee en water, kunnen die bijdrage substantieel verlagen. De andere wissels geven een kleine bijdrage, maar alle kleine beetjes helpen. 

sluiten
Met zulke kleine stapjes ga je toch nooit volgens de Schijf van Vijf eten?

Het doel is om richting de Schijf van Vijf te bewegen. Maar dat hoeft niet in één keer, want grote verandering hou je moeilijker vol.

Wanneer iemand een kleine stap zet, dan geeft dat gelijk vertrouwen om het nog eens te doen. Zo’n klein stapje wordt ook sneller een nieuwe gewoonte. En dat is ons einddoel: een gezonder, maar ook een duurzamer eetpatroon volgens de Schijf van Vijf.  

 
sluiten
Komen er nog andere Eetwissels bij?
Wij hebben nu 18 voorbeelden van Eetwissels ter inspiratie. Maar iedereen kan zijn eigen passende Eetwissel maken, daar geven we  handvatten voor. Het is juist de bedoeling dat mensen er zelf mee aan de slag kunnen in hun dagelijks leven.  
sluiten
Waarom begint de tv-spot met “je moet gezonder eten”?
Het is als het ware het stemmetje dat bij veel mensen in hun achterhoofd zit ‘ik zou eigenlijk wat gezonder moeten eten.’ Van het Voedingscentrum moet niemand iets; wij geven informatie en hulpmiddelen, daarmee kiest iedereen zelf. 

De zin maakt verder meteen duidelijk waar deze spot over gaat en trekt de aandacht. De toon en tekst van de voice-over, de ‘oplossing’ van kleine stapjes, is vervolgens positief en bemoedigend – zo is ook uit de pretest gebleken. 
sluiten
Wit naar volkoren: maakt dat nou echt zoveel uit qua milieu?
De milieu-impact van volkorenbrood is ongeveer een tiende lager dan witbrood. Dat komt met name doordat bij volkorenbrood de hele tarwekorrel gebruikt wordt en bij witbrood een deel van de korrel verloren gaat (ongeveer ¼). Brood eten is sowieso verstandig voor het milieu. Graanproducten leveren vergeleken met andere productgroepen de laagste milieubelasting per calorie. 
sluiten
Waarom is het goed voor jezelf en goed voor het milieu om minder vlees te eten?

De consumptie van vlees bestaat vooral uit rood vlees en bewerkt vlees. Er is een relatie tussen het eten van veel rood vlees en vooral van bewerkt vlees en een hoger risico op bepaalde soorten kanker (darmkanker en longkanker), het risico op diabetes type 2 en op beroerte. De Gezondheidsraad heeft dit vastgesteld op basis van een gedegen en systematische evaluatie van internationale wetenschappelijke literatuur. Ook andere gerenommeerde instanties zoals het Wereld Kanker Onderzoek Fonds laten zien dat het eten van veel rood vlees en bewerkt vlees het risico op darmkanker verhoogt. Zij adviseren daarom per week niet meer dan 350-500 gram rood vlees te eten; en daarnaast om weinig bewerkt vlees te eten.

Wat betreft het milieu: van alle voedingsmiddelen heeft vlees de hoogste milieubelasting per 100 gram. Binnen het Nederlandse voedingspatroon is rood vlees verantwoordelijk voor het grootste deel van de broeikasgasemissies: circa 30%. Voor wit vlees is dit lager: rond de 5%. Dat geldt niet alleen voor broeikasgassen, maar ook voor landgebruik en watergebruik. Vlees is ook een product dat vervangbaar is door andere eiwitrijke producten met een veel lagere milieubelasting, zoals noten, bonen en soja. 

 
sluiten

Meer over Eetwissels

Bekijk www.voedingscentrum.nl/eetwissel voor meer info en inspiratie.

Vragen over deze campagne?

Bel 070 306 88 83 of mail media@voedingscentrum.nl
Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Ontvang elke 2 weken tips en nieuwtjes over gezond, duurzaam en veilig eten in je mailbox.