Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Ga naar
 

Maak de jonge consument weer voedselvaardig

Maak de jonge consument weer voedselvaardig

(Nederlands Dagblad 22-04-2014) Onlangs heeft het Europees Parlement een resolutie aangenomen waarin ze de lidstaten vraagt om lessen over voedsel, gezond eten en eetgewoonten van jongs af aan op te nemen in het onderwijsprogramma. Het is een feit dat ruim 40% van de Nederlandse bevolking overgewicht heeft, 720.000 Nederlanders in de gevarenzone zitten om mede door overgewicht diabetes type 2 te krijgen, het aantal voedselinfecties op 725.000 per jaar ligt en 95% van de bevolking door zijn voedselpatroon een grotere ecologische voetafdruk heeft dan gemiddeld beschikbaar per wereldbewoner. Verder is de consumptie van groente, fruit, vezels en vis nog niet voldoende toegenomen.

Onze manier van eten is dus nog niet zo gezond, veilig en duurzaam. Daarom is het Voedingscentrum enthousiast over het voorstel om kinderen goed op te leiden en voedsel te laten ervaren, zodat ze betere keuzes leren maken en weer voedselvaardig worden.

Meer dan informeren

De overheid zorgt ervoor, onder ander via het Voedingscentrum, dat de informatie om hieraan wat te doen beschikbaar is. Maar informatie is niet voldoende. Er is meer nodig, namelijk een gedragsverandering. De missie van het Voedingscentrum is om consumenten te stimuleren tot een gezonde, veilige en meer duurzame voedselkeuze. Boeren, winkeliers en fabrikanten bieden die keuze, maar in de praktijk wordt die dikwijls niet gemaakt. Blijkbaar mist de consument de vaardigheid om die keuze te maken. Ze zien door de bomen het bos niet meer of worden door prijzen en reclames verleid om andere keuzes te maken. De ‘voedselvaardigheid’ terugbrengen in alle lagen van de bevolking is een van de grotere uitdagingen voor het komende decennium.

Vaardigheden aanleren

Het aantal verkeersdoden is dankzij allerlei maatregelen de afgelopen 40 jaar met driekwart teruggelopen. Als je aan het verkeer deel wilt nemen heb je rijvaardigheid nodig. Dat hebben we met elkaar besloten en vinden we de normaalste zaak van de wereld: hoe steek ik veilig over, welke regels gelden er en wat betekenen verkeersborden ? Dat kun je in theorie leren en in de praktijk oefenen. Op de basisschool start je al met je verkeersdiploma en later volgt daarop een brommercertificaat en een autorijbewijs. Dus waarom zouden we van iemand die aan de voedselmarkt gaat deelnemen geen voedselvaardigheid verlangen?

In het Nederlandse woord ‘opvoeden’ zit het woord ‘voeden’. Je leert je kind wat gezond is om te eten en wat gevaarlijk is om in je mond te stoppen. Welke voedingsmiddelen je nodig hebt om groot te worden. Dat giet je er met de paplepel in. Daar hoort ook bij: kinderen leren om zelfstandig te worden en zelf verstandige keuzes te maken. Net als veilig deelnemen aan het verkeer, kun je het kopen, koken en bewaren van voedsel ook in theorie leren en in praktijk oefenen. We verwachten van verkeersdeelnemers dat ze de betekenis van 160 verkeersborden kennen, mogen we dan ook niet verwachten dat consumenten 30 keurmerken op voedsel kunnen onderscheiden?

Bewuste keuze maken

Via de winkelvloer en op de markt krijgt de consument allerlei signalen en prikkels die hem kunnen helpen of juist afleiden van het nemen van gezonde en duurzame keuzes. De voedselvaardigheden om een bewuste keuze te maken, wil het Voedingscentrum consumenten graag bieden. Vaardigheden zoals: hoe lees ik een etiket? Wat zeggen keurmerken? Hoe kan ik op basis van herkomst groente van het seizoen eten of hoe kan ik zelf groente in de tuin kweken? Wat doe ik met een THT-datum op de verpakking? Hoe hou ik mijn koelkast op orde zonder te verspillen? Hoe bereid ik eten veilig en energiebewust? Hoe kook ik groente met behoud van vitamines? Wat is reclame en wat is onafhankelijke informatie? Wat doen koolhydraten in het lichaam? Basisvaardigheden, waarvan het een winst zou zijn als iedere Nederlander die zou beheersen. 

Leren op school 

Het zou mooi zijn als voedselvaardigheid in het curriculum van elke school komt. Of dat nu is in de vorm van een vak ‘verzorging’ of als smaaklessen; het maakt niet uit. Dat kinderen weer een schooltuintje krijgen en kookles. Dat iedereen een certificaat haalt met de basisregels van gezonde, veilige en duurzame voeding. Dat etiketten geen abacadabra zijn, maar bruikbare informatie om dagelijks een bewuste keuze te maken. Hoe je van basisvoedingsmiddelen snel en goedkoop een vegetarische maaltijd in elkaar zet. Hoe je rijst kookt met precies de hoeveelheid je nodig hebt. Dan verwacht ik dat binnen één generatie het overgewicht, het aantal voedselinfecties en de ecologische voetafdruk van ons eten flink daalt.

Corné van Dooren, kennisspecialist duurzaam voedsel, Voedingscentrum

 
Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Ontvang elke 2 weken tips en nieuwtjes over gezond, duurzaam en veilig eten in je mailbox.