Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Alles over afvallen
Op een gezonde manier afvallen met langdurig... Bestel nu € 12,95
Ga naar
 

Hypo (hypoglykemie)

Hypoglykemie wordt ook wel ‘hypo’ genoemd en staat voor een te laag bloedsuikergehalte. Dit komt vooral voor bij mensen met diabetes.

Hypoglykemie is te herkennen aan aanvallen van trillen, zweten, hartkloppingen, geeuwen en bewusteloosheid.

Bij een hypo is het nodig om direct wat te eten, bij voorkeur glucosetabletten (druivensuiker/dextrose). Om een hypo te voorkomen is het advies om de hoeveelheid koolhydraten over de dag te verdelen, voldoende voedingsvezels te eten en weinig toegevoegd suiker te gebruiken.

Omschrijving

Hypoglykemie ofwel ‘hypo’, is de medische term voor een te lage bloedsuikerspiegel. Dit is een tijdelijk verschijnsel dat zelden voorkomt bij gezonde mensen en zich vooral voordoet bij mensen met diabetes.

Wat gebeurt er bij een hypo?

Wanneer je bepaalde koolhydraten (zetmeel en suikers) binnenkrijgt, zet het lichaam deze om in glucose. Glucose komt in het bloed terecht. Daar noemen we het bloedglucose of bloedsuiker. De bloedsuikerspiegel (glykemie, bloedglucosepiegel) is een maat voor de hoeveelheid glucose die opgelost is in het bloed. Het wordt uitgedrukt in millimol per liter (mmol/l). Het onder controle houden van de bloedsuikerspiegel wordt geregeld door de hormonen insuline en glucagon. Insuline zorgt voor opname van glucose door cellen. Glucagon zorgt voor het vrijmaken van glucose uit cellen uit de lever. Dit proces houdt de bloedsuikerspiegel binnen aanvaardbare grenzen. Als dit mechanisme niet goed werkt, dan daalt het bloedsuikergehalte onder de normaal grens en ontstaat een hypo. 

Een hypo (hypoglykemie) kan veroorzaakt worden door te laat eten, het overslaan van een maaltijd, te weinig koolhydraten eten of drinken, extra beweging, het gebruik van alcohol of het gebruik van een te hoge dosis bloedglucose-verlagende medicatie (bij mensen met diabetes). Het is belangrijk de oorzaak van de hypoglykemie te achterhalen om herhaling zoveel mogelijk te voorkomen. Afhankelijk van de oorzaak kunnen bijvoorbeeld aanpassingen in de voeding nodig zijn.

Bloedsuikergehalte

Bij gezonde mensen zal onder normale omstandigheden de bloedsuikerspiegel variëren  tussen de 4 mmol/l en 8 mmol/l. Als je bloedsuikerspiegel onder de 3,5 mmol/l komt, heb je een hypo . Dit is een tijdelijk verschijnsel dat bijna niet voorkomt bij gezonde mensen en vooral voorkomt bij mensen met diabetes.

Gezondheidseffecten

Bij een hypo ontstaan verschillende directe klachten door het gebrek aan glucose in de cellen. Dat merk je bijvoorbeeld aan symptomen als milde prikkelbaarheid (dysforie), trillen, zweten, hartkloppingen, geeuwen en humeurwisselingen.

Wordt de suikerwaarde echt te laag, dan valt iemand flauw. In het ergste geval kan dat leiden tot permanente hersenschade of de dood. Want ook de hersencellen hebben dan een tekort aan glucose en ‘vallen uit’. Het is bij een hypo daarom nodig om direct wat zoets te eten of te drinken (zie voedingsadvies). Hoewel 3.5 mmol/l gewoonlijk worden gehanteerd als de laagste normale glucosewaarde, treden symptomen van hypoglykemie meestal niet op tot onder 2.8 tot 3.0 mmol/l. 

De symptomen kunnen ook andere oorzaken hebben, bijvoorbeeld een verstoorde spijsvertering, een leveraandoening, een storing in de hormoonproductie, een ingrijpende maagoperatie, een tumor in een orgaan dat hormonen produceert of beenmergziekten. Wanneer symptomen van een hypo regelmatig voorkomen is het aan te raden dit met je arts, diabetesverpleegkundige of diëtist te bespreken. Een arts kan bijvoorbeeld vaststellen of iemand een afwijkend bloedsuikergehalte heeft. 

Voedingsadvies

Wat mag ik eten bij hypoglykemie?

Als je een hypo hebt (hypoglykemie) moet je snel iets met glucose eten of drinken. Je bloedsuikers zijn dan te laag.

  • Bij voorkeur neem je 20 gram glucose in de vorm van glucosetabletten (druivensuiker/dextrose). Een glucosetablet komt het snelste in het bloed. Hoeveel tabletten je dan moet nemen kan verschillen per soort. Van dextro heb je bijvoorbeeld 6 tabletten nodig en van glucotabs 5 tabletten. Je kunt dit voor andere tabletten zelf berekenen door op het etiket te kijken hoeveel suiker er in 1 tablet zit.
  • Ook een glas high energy sportdrank of 30 milliliter limonadesiroop is geschikt. Neem limonadesiroop met een hoog glucosegehalte, aangelengd met water. Let erop dat ‘suiker’ vooraan bij de ingrediënten staat. Als er met name ‘geconcentreerd vruchtensap’ inzit, bevat de limonade veel fructose en is minder geschikt bij een hypo.
  • Heb je dit niet allemaal niet in de buurt, dan kun je 20 gram kristalsuiker (5 suikerklontjes) oplossen in water. Of neem een glas sap of frisdrank.
  • Als ook dat niet in de buurt is biedt fruit, brood, melk of koek uitkomst. Het duurt dan alleen wat langer voordat het suiker in het bloed komt.

Het is per persoon verschillend hoeveel koolhydraten je nodig hebt om je bloedsuiker weer op peil te krijgen. Voor volwassenen is het dus ongeveer 20 gram. Op basis van ervaring kun je samen met een diëtist deze hoeveelheid aanpassen.

Hoe herken je een hypo?

Hypo’s zijn te herkennen aan trillen, zweten, hartkloppingen, geeuwen en bewusteloosheid. Mensen met diabetes hebben vaak zelf een meter om hun bloedsuikergehalte te meten. Heb je geen diabetes, maar vermoed je dat je last hebt van hypoglykemie? Dan raden we je aan naar de huisarts te gaan.

Voorkomen van een hypoglykemie

Er gelden de volgende voedingsadviezen als je vaak last hebt van lage bloedsuikergehaltes:

  • Eet gezond volgens de  Schijf van Vijf
  • Verdeel de hoeveelheid koolhydraten over de dag: het is aan te raden liever 6 kleine maaltijden verdeeld over de dag en avond te nemen dan 3 grote maaltijden. Zo zorg je voor een gelijkmatige verdeling van koolhydraten, waardoor minder snel een laag bloedsuikergehalte zal ontstaan.
  • Na een maaltijd kan het bloedsuiker snel of langzaam stijgen. Het eten van veel vezels (uit volkorenproducten, groente en fruit) zorgt ervoor dat het bloedglucosegehalte niet te veel stijgt na de maaltijd.
  • Wees zuinig met toegevoegde suikers. Producten waaraan suiker is toegevoegd kunnen namelijk voor schommelingen in het bloedsuikergehalte zorgen. Neem bijvoorbeeld water en thee in plaats van zoete dranken en neem groente, fruit of volkorenbrood in plaats van koek en gebak. Beperk het gebruik van geraffineerde koolhydraten en suikerhoudende dranken.

Alcohol

Bij mensen die bloedglucose-verlagende medicatie (zoals insuline) gebruiken kan de inname van alcohol een glucoseverlagend effect hebben, wat kan leiden tot hypoglykemie. Alcohol komt na inname snel vanuit de maag in de bloedbaan. De lever is het belangrijkste orgaan dat alcohol uit ons lichaam verwijdert. Hierbij komt de productie van glucose door de lever vrijwel stil te liggen. De kans op hypoglykemie wordt hierdoor verhoogd. Het bloedglucose verlagend effect kan enkele uren aanhouden en is groter wanneer alcohol niet tijdens een maaltijd wordt gebruikt. 

Eiwitrijke producten

Bij mensen met diabetes type 2 die nog eigen insulineproductie hebben, kunnen door het nemen van eiwitrijke producten de insulineuitgifte stimuleren en daardoor de bloedglucosestijging vertragen. Vet kan de opname van glucose vertragen. Daarom worden koolhydraatrijke producten die veel eiwitten bevatten en vette producten, niet geadviseerd voor de behandeling van een hypoglykemie.

Meer informatie

www.diabetesfonds.nl

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Ontvang elke 2 weken tips en nieuwtjes over gezond, duurzaam en veilig eten in je mailbox.