Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Menu
Zoek
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Y Z
Encyclopedie A-Z

Hypo (hypoglykemie)

Hypoglykemie, ook wel ‘hypo’, staat voor een te laag bloedglucosegehalte. Dit komt vooral voor bij mensen met diabetes. Hypoglykemie herken je aan aanvallen van trillen, zweten, hartkloppingen, geeuwen en in het ergste geval bewusteloosheid. 

Bij een hypo is het nodig om direct wat te eten. Glucosetabletten of gels met druivensuiker/dextrose werken het snelste. Gezond eten helpt een hypo te voorkomen. 

Wat is een hypo?

Hypoglykemie ofwel ‘hypo’, is de medische term voor een te lage bloedglucosespiegel. Een hypo duurt meestal niet lang. Vooral mensen met diabetes hebben last van hypo’s. Bij andere mensen komt het erg weinig voor.  

Wat gebeurt er bij een hypo?

Wanneer je koolhydraten (zetmeel en suikers) binnenkrijgt, zet het lichaam deze voornamelijk om in glucose. Glucose komt in het bloed. Daar noemen we het bloedglucose of bloedsuiker. De bloedglucosespiegel is een maat voor de hoeveelheid glucose die opgelost is in het bloed. Het wordt uitgedrukt in millimol per liter (mmol/l). 

De hormonen insuline en glucagon zorgen voor een goede bloedglucosespiegel.

  • Insuline zorgt voor opname van glucose in de cellen. Het werkt als een soort sleutel. Het opent de deuren van de lichaamscellen zodat de bloedglucose naar binnen kan gaan.   
  • Glucagon zorgt juist ervoor dat glucose uit de cellen kan komen.

Zo zorgen de hormonen samen dat je bloedglucosegehalte op een goede waarde blijft. Werkt dit niet goed? Dan kun je een hypo krijgen. 

Wat is de oorzaak van een hypo?

Een hypo (hypoglykemie) kan komen door te laat eten, het overslaan van een maaltijd, te weinig koolhydraten eten of drinken, extra beweging, het gebruik van alcohol of het gebruik van te veel insuline of andere bloedglucose-verlagende medicatie (bij mensen met diabetes).

Het is belangrijk om achter de oorzaak van de hypo te komen. Dan kun je een volgende hypo proberen te voorkomen. 

Bloedglucosegehalte

Als je bloedglucosespiegel onder de 3,5 mmol/l komt, heb je een hypo. Bij gezonde mensen zal onder normale omstandigheden de bloedglucosespiegel variëren tussen de  4 en 8 mmol/l. 

Wat zijn de symptomen van een hypo?

Bij een hypo ontstaan verschillende directe klachten door het gebrek aan glucose in de cellen. Dat merk je bijvoorbeeld aan symptomen als prikkelbaarheid, trillen, zweten, hartkloppingen, geeuwen en humeurwisselingen.

Wordt de glucosewaarde echt te laag, dan val je flauw. In het ergste geval kan dat leiden tot coma, blijvende hersenschade of de dood. Want ook de hersencellen hebben dan een tekort aan glucose en ‘vallen uit’. Het is bij een hypo daarom nodig om direct wat zoets te eten of te drinken. 

De symptomen kunnen ook andere oorzaken hebben, bijvoorbeeld een verstoorde spijsvertering, een leveraandoening, een storing in de hormoonproductie, een ingrijpende maagoperatie, een tumor in een orgaan dat hormonen produceert of beenmergziekten.

Heb je vaak symptomen van een hypo? Bespreek dit met je arts, diabetesverpleegkundige of diëtist. 

Wat eet je bij een hypo?

Het is belangrijk om bij een hypo gelijk wat te eten. Glucosetabletten of gels met druivensuiker/dextrose werken het snelste. Bekijk alle adviezen bij een hypo

Wat helpt om een hypo te voorkomen?

Als je goede bloedglucosewaarden hebt, voel je je fitter en heb je minder kans op complicaties. Deze tips helpen voor goede bloedglucosegehaltes:

  • De Schijf van Vijf vormt de basis voor een gezonde voeding, óók voor mensen met diabetes.
  • Kies voor volkorenbrood, volkorenpasta, volkoren couscous, zilvervliesrijst, peulvruchten, groente en fruit.
    Dit zijn gezonde producten met koolhydraten. Net als iedereen hebben mensen met diabetes koolhydraten nodig. Ze zorgen voor energie en zijn bijvoorbeeld nodig voor de werking van de hersenen. In gezonde producten met koolhydraten zitten ook andere stoffen die je nodig hebt, zoals vitamines, mineralen en vezels.
  • Neem niet te veel en niet te vaak witbrood, witte rijst, witte couscous, frisdrank, snoep en zoet beleg.
    Deze producten heb je niet nodig en dragen niet bij aan je gezondheid. Producten waaraan suiker is toegevoegd kunnen voor schommelingen in het bloedglucosegehalte zorgen.
  • Soms is het nodig om koolhydraten te tellen. Dat is zeker handig als je medicijnen slikt voor je diabetes of insuline gebruikt. Het bijhouden van een eetdagboek  geeft inzicht in hoeveel koolhydraten je per eetmoment binnen krijgt. Een diëtist kan je helpen de hoeveelheid koolhydraten te bepalen en daar je medicatie op af te stemmen
  • Afhankelijk van je medicatie, kan het verstandig zijn om de koolhydraten verdeeld over de dag binnen te krijgen. Dan kan het lichaam ze beter verwerken. Eet in dat geval regelmatig: elke dag 3 hoofdmaaltijden en maximaal 4 keer iets tussendoor. Zo zorg je voor een gelijkmatige verdeling van koolhydraten, waardoor minder snel een laag bloedglucosegehalte ontstaat.
  • Eet veel vezels, uit bijvoorbeeld uit volkorenproducten, groente en fruit. Na een maaltijd kan het bloedglucose snel of langzaam stijgen. Het eten van vezels zorgt ervoor dat het bloedglucosegehalte niet te veel en niet te snel stijgt na de maaltijd. 

Hypo en alcohol

Voor je gezondheid geldt het advies geen alcohol te drinken. Of neem in ieder geval niet meer dan 1 glas per dag. Spaar het aantal glazen niet op voor bijvoorbeeld het weekend. Gebruik je insuline of andere bloedglucose-verlagende medicatie? Alcohol zorgt er dan voor dat je sneller een hypo krijgt.

Drink je toch alcohol? Drink dan alleen bij het eten. Dan zit er genoeg glucose in je bloed bloed om het lager worden van je bloedglucose op te vangen. 

Dit effect van alcohol kan uren aanhouden, bijvoorbeeld tijdens de slaap. Houd daarom je glucosewaarden in de gaten als je een glucosemeter hebt. Meet ook voor het slapen gaan. Is de waarde te laag, eet dan nog iets kleins, bijvoorbeeld een volkorenboterham of een banaan. Deze waarde bepaal je samen met je arts of diabetesverpleegkundige. 

Hoe kan alcohol voor een hypo zorgen?

Alcohol komt na inname snel vanuit de maag in de bloedbaan. De lever is het belangrijkste orgaan dat alcohol uit ons lichaam verwijdert. Hierbij komt de productie van glucose door de lever vrijwel stil te liggen. De kans op een hypo wordt hierdoor groter. 

Eiwitrijke en vette producten bij diabetes type 2

Het eten van producten met veel eiwit kan zorgen voor meer insuline in het bloed. Dit kan alleen bij mensen met diabetes type 2 die nog eigen insulineproductie hebben. Dus het eten van eiwit kan de bloedglucosestijging vertragen. Vet kan de opname van glucose in het bloed vertragen. Neem daarom bij een hypo geen koolhydraatrijke producten met veel eiwitten en vette producten. Denk aan koekjes, gebak, chocolademelk en andere zoete melkdranken.  

Meer informatie

www.diabetesfonds.nl