Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg.
Menu
Zoek
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W Y Z
Encyclopedie A-Z

Anorexia

Anorexia nervosa is een eetstoornis. Mensen met anorexia hongeren zichzelf uit, uit angst om aan te komen. Anorexia nervosa komt vooral bij meisjes en jonge vrouwen voor. Naar schatting lijden in Nederland jaarlijks ongeveer 5.500 meisjes en jonge vrouwen aan anorexia.

De oorzaken van anorexia zijn net als bij andere eetstoornissen vooral psychisch, maar erfelijke aanleg en omgevingsfactoren spelen ook een rol.

Met het weigeren van eten ontstaat ondervoeding. Ongeveer 6% van de anorexia nervosa patiënten sterft tenslotte aan ondervoeding of zelfmoord. Anorexia nervosa kan ook een chronisch verloop hebben en leiden tot een afwijkend eetpatroon gedurende het leven. Het is cruciaal om bij vermoedens van anorexia nervosa zo snel mogelijk naar de huisarts te gaan, want anorexia is moeilijker te behandelen naarmate iemand er langer aan lijdt.

Wat is anorexia?

De letterlijke betekenis van anorexia nervosa is: geen eetlust door nerveuze oorzaken. Deze omschrijving klopt niet. Mensen met anorexia hebben namelijk meestal wel honger, maar tegelijkertijd een intense angst om aan te komen. Ze hebben die angst ondanks het feit dat ze vaak te licht zijn.

Meestal eten mensen met anorexia weinig, al weten ze dat goed te verbloemen.

Wat zijn kenmerken van anorexia?

Kenmerken van anorexia zijn: 

  • weinig eten 
  • gewichtsverlies, ondergewicht en  ondervoeding
  • het wegblijven van de menstruatie
  • donsachtige beharing op bovenarmen, rug en gezicht 
  • angst hebben om aan te komen 
  • negatief oordeel hebben over zichzelf en het uiterlijk 

Het komt voor dat anorexiapatiënten met laxeermiddelen, of door het opwekken van braken proberen het eten direct weer uit hun lichaam te krijgen. Sommige patiënten kauwen zelfs alleen maar op het voedsel en spugen het daarna weer uit (chewing and spitting). Ook trainen ze vaak overmatig om extra gewicht te verliezen. De omgeving merkt dit gedrag in eerste instantie vaak niet op. 

Wat zijn oorzaken van anorexia?

Net als bij andere eetstoornissen, is de oorzaak van anorexia  vooral psychisch, maar erfelijke aanleg en omgevingsfactoren spelen ook een rol. Factoren die een rol spelen zijn:

  • per se willen voldoen aan het slankheidsideaal
  • traumatische gebeurtenis(sen) 
  • faalangst, perfectionisme
  • angst om de controle over zichzelf te verliezen
  • een niet met de realiteit overeenkomend beeld van zichzelf 

Anorexia en de eetstoornis boulimia kunnen elkaar afwisselen bij één en dezelfde persoon. 

Hoe vaak komt anorexia voor?

In 90% van de gevallen zijn anorexia patiënten meisjes en jonge vrouwen. Naar schatting lijden in Nederland jaarlijks ongeveer 5.500 meisjes en jonge vrouwen aan anorexia nervosa. 

Wat zijn de effecten van anorexia op de gezondheid?

Met het weigeren van eten kunnen anorexiapatiënten hun gezondheid ernstig in gevaar brengen. Behalve ondergewicht ontstaat namelijk ook ondervoeding door een tekort aan essentiële voedingsstoffen, zoals vitamines, mineralen, eiwitten en essentiële vetzuren. 

Bij meisjes zijn de gevolgen van de ondervoeding onder andere groeivertraging, verlate puberteitsontwikkeling en botontkalking. Als het normale eetpatroon niet op tijd wordt hervat kan de groeivertraging niet meer worden ingehaald en blijft de piekbotmassa (kijk voor uitleg van dit begrip bij botontkalking) lager dan normaal. 

In de zich nog ontwikkelende hersenen van meisjes en jonge vrouwen treden bovendien veranderingen op die nooit meer helemaal verdwijnen. Ook niet als de patiënt weer een normaal eetpatroon krijgt. 

Sterfte bij anorexia nervosa

Ongeveer 6% van de anorexia patiënten sterft tenslotte aan ondervoeding of zelfmoord. Daarmee heeft anorexia het hoogste sterftecijfer van alle psychische aandoeningen.

Chronische anorexia

Anorexia nervosa kan ook een chronisch verloop hebben en leiden tot een afwijkend eetpatroon gedurende het leven.

Wat is het voedingsadvies bij anorexia?

Het is cruciaal om anorexia nervosa zo snel mogelijk te behandelen, want als je er snel bij bent is de kans op herstel het grootst. Dat vereist een deskundige en intensive psychologische begeleiding. Het is daarom aan te raden om bij vermoedens van anorexia direct naar de huisarts te gaan. Anorexia nervosa is moeilijker te behandelen naarmate iemand er langer aan lijdt.