Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Herfstachtig genieten
2 personen
30+ minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Niacine

Niacine (vitamine B3) is belangrijk voor de energievoorziening. Ook speelt het een rol bij de aanmaak van vetzuren in het lichaam. Niacine kan aanwezig zijn als nicotinezuur of nicotinamide. Niacine zit in vlees, vis, volkoren graanproducten, groente en aardappelen.

Niacine lost op in water. Groente kan daarom het best in weinig water worden gekookt en de stukken dienen niet te klein te worden gesneden.

Een tekort aan niacine kan leiden tot pellagra, een ziekte die gepaard gaat met huidaandoeningen, diarree en dementie. De kans op een tekort is uiterst klein. Bij overdosering met nicotinezuur, maar niet met nicotinamide, via hoog gedoseerde supplementen kan bloedvatverwijding ontstaan. Bij zeer hoge dosering van niacine kan schade aan lever en ogen ontstaan.

Omschrijving

Niacine is belangrijk voor de energievoorziening en speelt een rol bij de aanmaak van vetzuren in het lichaam. Niacine wordt ook wel vitamine B3 of in het verleden, vitamine PP (Pellagra Preventing factor), genoemd en is aanwezig als nicotinezuur of nicotinamide.

Niacine zit in vlees, vis, volkoren graanproducten, groente en aardappelen, voornamelijk als nicotinamide. Verder kan het lichaam zelf niacine aanmaken uit het aminozuur tryptofaan, dat een bestanddeel is van alle eiwitten in de voeding.

Niacine lost op in water. Groente kan daarom het best in weinig water worden gekookt en de stukken dienen niet te klein te worden gesneden.

Naam

Niacine is ook bekend als pellagra-preventing (PP1). De officiële naam is niacine. De naam voor de natuurlijke vormen van niacine in eten en drinken is respectievelijk niacine, nicotinezuur (di-), nucleotide (NADH, NADPH). In de supplementen zit voornamelijk nicotinamide.

Gezondheidseffecten

Een tekort aan niacine kan leiden tot pellagra, een ziekte die gepaard gaat met huidaandoeningen, diarree en dementie. De kans op een tekort is in de Westerse samenleving uiterst klein. Het eten hier bevat een ruime hoeveelheid niacine.

In bepaalde delen van de wereld, waar maïs het hoofdvoedsel is, kan gemakkelijker een tekort ontstaan. Dit omdat maïs een gebonden vorm van niacine bevat die slecht beschikbaar is. Bovendien bevat maïs nauwelijks het aminozuur tryptofaan, waaruit het lichaam zelf niacine maakt.

Bij overdosering met (hoog gedoseerde) supplementen met nicotinezuur, maar niet met nicotinamide, kan bloedvatverwijding ontstaan: flushing of opvliegers. Hoge doseringen nicotinezuur werden in het verleden wel gebruikt om het cholesterolgehalte in bloed te verlagen.

Bij zeer hoge dosering nicotinamide kan schade aan lever en ogen ontstaan. Nicotinamide is de vorm die in vrijwel alle vitaminesupplementen wordt gebruikt.

Hoeveel niacine je maximaal mag binnenkrijgen, hangt af van in welke vorm dit aanwezig is. De bovengrens voor een aanvaardbare inneming van nicotinamide is door de Europese Voedsel en Veiligheidsautoriteit (EFSA) vastgesteld op 900 milligram per dag en voor nicotinezuur op 10 milligram per dag. Voor de leeftijd van 1 tot 3 jaar gelden aangepaste waarden (vanaf 150 mg nicotinamide en 2 mg nicotinezuur). Deze hoeveelheden kan iemand alleen maar binnenkrijgen uit supplementen. In eten, en in vrijwel alle supplementen zit bijna uitsluitend nicotinamide. 

Elke 2 weken de laatste updates
Meld je aan en ontvang

Ontvang elke 2 weken tips en nieuwtjes over gezond, duurzaam en veilig eten in je mailbox.