Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg
Menu van de Week Recept van de dag
Met penne, of toch liever conchiglie of farfalle?
2 personen
15-30 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op twee manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Lekker eten met minder zout
Een praktisch boek voor iedereen die minder... Bestel nu € 9,95
Populair
Gezond eten met de Schijf van Vijf
Geheel vernieuwd! Iedereen weet dat gezond... Bestel nu € 9,95
Ga naar

Wat denk jij?

Feiten en fabels over houdbaarheid

Helma denkt: "Gehakt in een gesloten verpakking kun je een dag na de houdbaarheidsdatum nog eten."

Naar het antwoord

Kalium

Kalium is een mineraal dat samen met chloor en natrium betrokken is bij het regelen van de vochtbalans en bloeddruk in het lichaam. Kalium heeft daarbij een gunstig effect op de bloeddruk omdat het het bloedrukverhogend effect van natrium tegenwerkt. Daarnaast zorgt kalium er samen met natrium voor dat zenuwprikkels goed geleid worden en spieren zich samentrekken.

Kalium zit vooral in groente en fruit, aardappelen en vlees, maar ook in brood, melk en noten.

Een kaliumtekort kan ontstaan na hevig braken, ernstige diarree en door het gebruik van plaspillen. Een overschot aan kalium kan ontstaan als de nieren niet optimaal functioneren. Bij een kaliumtekort is het belangrijk alleen kaliumtabletten te gebruiken in overleg met de arts. Veel aardappelen, groente en fruit is ook een prima oplossing.

Omschrijving

Kalium zit vooral in melkproducten, groente, fruit(sappen), aardappelen, koffie en ook in brood en noten.

Er zijn tegenwoordig ook zoutmengsels te koop zoals Jozo bewust of Lo Salt waarin een mengsel van natrium met kaliumzout aanwezig. Kalium verlaagt het bloeddrukverhogende effect van natrium. Het smaakt wat bitterder dan keukenzout. Wie een slechte nierfunctie heeft of plaspillen of ontstekingsremmers gebruikt, kan het best met een arts of diëtist overleggen of hij of zij kaliumzout mag gebruiken.

Bereiden

Als aardappelen en groente worden gekookt in veel water, kan kalium verloren gaan. Het is daarom belangrijk niet meer water te gebruiken dan nodig is.

Aanbevolen inname

Voor kalium heeft de Gezondheidsraad geen aanbevelingen opgesteld. De behoefte hangt samen met de vochtbalans van het lichaam, en is daardoor niet alleen afhankelijk van hoeveel iemand binnenkrijgt via eten en drinken. 

Voor een goede bloeddruk is het belangrijk veel kalium binnen te krijgen in combinatie met weinig natrium of zout

In Scandinavië zijn in 2012 wel aanbevolen hoeveelheden afgeleid. Deze zijn voor volwassen mannen 3.500 milligram per dag en voor vrouwen 3.100 milligram per dag.

Opname

Het lichaam zorgt meestal zelf voor de juiste hoeveelheid kalium. De nieren houden de hoeveelheid kalium in het lichaam constant. Wie te weinig kalium binnenkrijgt, zal op deze manier zo min mogelijk kalium verliezen. Ongeveer 90% van het kalium in het lichaam wordt uitgeplast. De rest verlaat het lichaam via de ontlasting. Door zweten verliezen we heel weinig kalium.

Hoeveel kalium iemand verliest hangt ook af van de hoeveelheid natrium in het lichaam. Wie veel natrium verliest, verliest ook meer kalium en andersom.

Gezondheidseffecten

Kalium is een mineraal dat samen met chloor en natrium voor de vochtbalans en bloeddruk in het lichaam zorgt. Daarnaast zorgt kalium ervoor dat zenuwprikkels goed geleid worden en spieren zich samentrekken. Kalium heeft een positief (verlagend) effect op de bloeddruk.

Kaliumtekort

Een kaliumtekort kan ontstaan na hevig braken, ernstige diarree en door het gebruik van plaspillen. Een kaliumtekort ontstaat zelden doordat het lichaam te weinig kalium opneemt.

Een kaliumtekort is te herkennen aan deze verschijnselen:

  • verminderde eetlust
  • verzwakte spieren
  • misselijkheid
  • lusteloosheid
  • in ernstige gevallen hartritmestoornissen

Bij een kaliumtekort is het belangrijk alleen kaliumtabletten te gebruiken in overleg met de arts. Veel aardappelen, groente en fruit is ook een prima oplossing.

Te veel kalium

Een overschot aan kalium kan ontstaan als de nieren niet optimaal functioneren. Ook bij bepaalde medicijnen voor de bloeddruk (bepaalde plaspillen en/of ACE-remmers) kan het kaliumgehalte in het bloed te hoog worden.Te veel kalium opnemen via eten en drinken is vrijwel onmogelijk. Een acute kaliumvergiftiging kan optreden als iemand ineens 18 gram of 18.000 milligram kalium per dag inneemt en het teveel aan kalium onvoldoende uitplast. Een te hoog kaliumgehalte in het lichaam kan in het ergste geval leiden tot een hartstilstand.