Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Met lekkere tofu-marinade
2 personen
30+ minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Hoge bloeddruk

Fit blijven na je 50e? Zo doe je dat

Bij een hoge bloeddruk worden vaak medicijnen voorgeschreven. Maar ook dan blijft een gezonde leefstijl van belang. Het is aan te raden veel groente en fruit te eten, veel te bewegen, niet te roken, tijdig te ontspannen en matig te zijn met alcohol, drop en zout.

Omschrijving

Het hart pompt bloed in de bloedvaten door zich bij elke hartslag samen te trekken en dan weer te ontspannen. Dit geeft een bepaalde druk in de bloedvaten: de bloeddruk. De bloeddruk kan worden gemeten met een bloeddrukmeter.

De zogenaamde bovendruk (systolische bloeddruk) geeft de druk aan wanneer het hart zich samentrekt. De onderdruk (diastolische bloeddruk) is de druk wanneer het hart zich ontspant.

De bloeddruk wordt uitgedrukt in mmHg: millimeters kwik.

  • Een normale bloeddruk bij volwassenen schommelt rond een bovendruk van 120 mmHg en 80 mmHg onderdruk.
  • Bij een verhoogde bloeddruk is de bovendruk hoger dan 140 en de onderdruk hoger dan 90.

De bloeddruk verandert voortdurend, afhankelijk van bijvoorbeeld emoties, activiteiten en spanning.

Een hoge bloeddruk (hypertensie) verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Om te kunnen beoordelen of de bloeddruk te hoog is, zal de arts daarom meerdere metingen verrichten binnen een bepaalde periode.

Oorzaken

De oorzaken van een verhoogde bloeddruk zijn meestal niet bekend. De bloeddruk kan verhoogd zijn omdat het lichaam te veel zout en water vasthoudt. Daardoor neemt de hoeveelheid bloed die in omloop is toe, en mede daardoor de druk op de vaatwanden. 

Ook is het mogelijk dat de vaatwand niet elastisch genoeg is. Het is echter nog niet helemaal duidelijk welke mechanismen ten grondslag liggen aan een verhoogde bloeddruk. Duidelijk is wel dat de kans op hart- en vaatziekten toeneemt: de hartspier moet meer arbeid verrichten en er kan ook schade aan de vaatwand ontstaan.

Bij een hoge bloeddruk worden vaak medicijnen voorgeschreven. Maar ook dan blijft een gezonde leefstijl van belang.

Voedingsadvies

Het aanpassen van de leefstijl kan bijdragen aan het omlaag brengen van de bloeddruk door:

  • in geval van overgewicht: af te vallen
  • gezond en gevarieerd te eten, met veel groente en fruit, magere zuivelproducten, volkoren graanproducten en weinig verzadigd vet
  • regelmatig lichaamsbeweging te nemen
  • niet te roken
  • weinig stress
  • de consumptie van alcohol te beperken
  • matig te zijn met zout en gezouten producten
  • het eten van drop te beperken

Een gezond eetpatroon met veel groente en fruit draagt bij aan een goede bloeddruk. Dat komt doordat groente en fruit kalium leveren, dat de bloeddrukverhogende werking van natrium tegengaat. Uit studies blijkt dat een ruime hoeveelheid groente en fruit met 3 gram extra kalium per dag, bij volwassenen van rond de 40 jaar leidt tot een afname van de bovendruk van circa 3 millimeter (mmHg). Deze daling verkleint de kans op hartziekten met ongeveer 13%. De bloeddruk wordt verder verlaagd in combinatie met andere dieetmaatregelen.

Het effect van deze maatregelen verschilt per persoon.

Vroeger kreeg iedereen met een verhoogde bloeddruk een streng natriumbeperkt dieet voorgeschreven. Inmiddels is bekend dat een natriumbeperkt dieet niet bij iedereen de bloeddruk evenveel verbetert. Vooral mensen die “zoutgevoelig” zijn hebben er baat bij. Zij zullen merken dat de bloeddruk daalt na een maand een natriumbeperkt dieet te hebben gevolgd.

Overigens is het wel voor iedereen goed matig te zijn met zout. Gemiddeld eet de Nederlander zo’n negen gram zout per dag. Dit is 3600 milligram natrium, terwijl het lichaam in normale omstandigheden ongeveer 400 milligram per dag nodig heeft.
We krijgen dus gemiddeld al veel meer zout binnen dan we nodig hebben.

Drop en zoethoutthee kunnen de bloeddruk verhogen door de stof glycyrrhizine. Het gehalte kan per soort drop verschillen. Algemeen geldt het advies om per dag niet meer dan 50 tot 150 gram drop te eten. Theedrinkers moeten om dezelfde reden matig zijn met zoethoutthee, maximaal 0,6 liter per dag. Alcohol verhoogt de bloeddruk vanaf 2 glazen per dag.

Elly viel 18 kilo af

Zo lukt het jou ook Al jaren wilde Elly (55) afvallen, maar steeds lukte het niet. Na een gesprek met collega’s ging het roer definitief om. Ze paste haar eetpatroon aan en ging meer bewegen. Resultaat: ze is lichter en voelt zich veel fitter.