Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg
Menu van de Week Recept van de dag
Neem de tijd
2 personen
30+ minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op twee manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Lekker eten met minder zout
Een praktisch boek voor iedereen die minder... Bestel nu € 9,95
Populair
Gezond eten met de Schijf van Vijf
Geheel vernieuwd! Iedereen weet dat gezond... Bestel nu € 9,95
Ga naar

Moet je extra zout eten als je veel zweet?

Wat denk jij?

Op 'De waarheid op tafel' beantwoorden we veelgehoorde vragen over eten. Zoals deze van Sam: "Ik denk dat je extra zout moet eten als je veel hebt gezweet." Of deze van Karin: "Ik denk dat zeezout gezonder is dan keukenzout." 

Het antwoord

Jodium

Jodium is een spoorelement dat belangrijk is voor de schildklierhormonen. Deze hormonen zijn nodig voor een goede groei, de ontwikkeling van het zenuwstelsel en de stofwisseling. 

Van nature komt jodium voor in zeevis en een beetje in eieren. Toegevoegd jodium zit in keukenzout met jodium, dieetzout, bakkerszout, sommige ontbijtgranen en vleeswaren. 

Een jodiumtekort komt alleen voor als iemand weinig brood eet of geen zout gebruikt waar jodium in zit. Hierdoor kan de schildklier trager gaan werken en opzwellen. Bij kinderen leidt het tot een groeiachterstand, een verminderd leervermogen en soms tot dwerggroei.

Omschrijving

Jodium is een spoorelement. Een spoorelement is een mineraal waarvan het lichaam maar erg weinig nodig heeft. Jodium komt voor in zeevis en een beetje in eieren. 

In Nederland zit er van nature niet veel jodium in eten en drinken. Daarom wordt jodium toegevoegd aan:

  • keukenzout met jodium 
  • dieetzout met een laag natriumgehalte
  • bakkerszout voor het bakken van brood
  • ontbijtgranen en broodvervangers zoals beschuit, knäckebröd, crackers, en ontbijtkoek
  • zout in vleeswaren 
Op het etiket van zout staat of jodium is toegevoegd. In zeezout zit nauwelijks jodium.

Gezondheidseffecten

Jodium is belangrijk voor de schildklierhormonen. Deze hormonen zijn nodig voor een goede groei, de ontwikkeling van het zenuwstelsel en de stofwisseling. 

Te weinig jodium

De meeste Nederlanders krijgen voldoende jodium binnen via het eten. In de schildklier zit een grote voorraad jodium, waarmee je jaren vooruit kunt. Wie te weinig jodium binnenkrijgt, merkt dat pas na jaren. Een jodiumtekort ontstaat als iemand geen zout gebruikt waar jodium in zit en weinig brood eet. Door tekort aan jodium kan de schildklier trager gaan werken en opzwellen. Dit heet ook wel struma of krop. Bij kinderen kan het leiden tot een groeiachterstand, een verminderd leervermogen en soms tot dwerggroei (cretinisme).

Te veel jodium

De meeste mensen kunnen een teveel aan jodium in het eten zonder problemen verdragen. Alleen mensen met een jodiumtekort of een schildklierafwijking kunnen gevoelig reageren op een te grote hoeveelheid jodium. Bij deze mensen kan dit de werking van de schildklier verstoren.

Voedingsadvies

Normaal gesproken zijn 6 boterhammen per dag genoeg om voldoende jodium binnen te krijgen. Verder is het goed om regelmatig zeevis te eten. 

Mensen die zelf brood bakken kunnen daarvoor beter bakkerszout gebruiken omdat het jodiumgehalte van keukenzout lager is.

Aanbevolen inname 

De Gezondheidsraad heeft voor jodium geen aanbevelingen opgesteld. Op advies van de Gezondheidsraad gebruiken wij de Scandinavische aanbevelingen.

Categorie/leeftijd

Dagelijkse aanbevelingen van jodium (microgram)

Kinderen

 

6-11 maanden

50

1-2 jaar

70

2-5 jaar

90

6-9 jaar

120

Mannen

 

9-13 jaar

150

14-18 jaar

150

19-50 jaar

150

50-70 jaar

150

> 70 jaar

150

Vrouwen

 

9-13 jaar

150

14-18 jaar

150

19-50 jaar

150

50-70 jaar

150

> 70 jaar

150

Zwangere vrouwen

175

Vrouwen die borstvoeding geven

200

 

Bron: Nordic Nutrition Recommendations 2012

Aanvaardbare bovengrens

Voor een veilige inneming van jodium zijn door de Europese Voedselveiligheid Autoriteit (EFSA 2006) de volgende bovengrenzen vastgesteld: 

  • 200 microgram per dag voor kinderen van 1-3 jaar  
  • 250 microgram per dag voor kinderen van 4-6 jaar
  • 300 microgram per dag voor kinderen van 7-10 jaar
  • 450 microgram per dag voor kinderen van 11-14 jaar
  • 500 microgram per dag voor kinderen van 15-17 jaar
  • 600 microgram per dag voor volwassenen