Menu
Zoek
Apps en tools
!

De vernieuwde Schijf van Vijf: klaar voor de toekomst

Het Voedingscentrum presenteert de vernieuwde Schijf van Vijf: het hulpmiddel dat je op basis van de nieuwste wetenschappelijke inzichten helpt om gezond, duurzaam en veilig te eten. Lees meer

Wat geef ik te drinken?

De basis is simpel: water is de beste dorstlesser. Sap, diksap, limonade en frisdrank kun je beter niet geven. Enkele porties zuivel(producten) heeft je dreumes of peuter elke dag nodig. Op deze pagina lees je meer over geschikt drinken voor jouw dreumes of peuter.

Hoeveel drinken heeft je kind nodig?

Elke dag heeft je kind ongeveer 1 liter drinken nodig, dat is inclusief melk. Dat kan borstvoeding of koemelk zijn. Speciale peuter- of dreumesmelk is niet nodig. Geef daarnaast vooral water, of wissel eens af met wat licht gezette (lauwe) thee.

Je kind heeft elke dag 300 milliliter halfvolle of magere (koe)zuivel nodig. Je kunt ook deels afwisselen met verrijkte sojadrink, dat is beter voor het milieu. Geef dan ongeveer 200 ml koemelk (dat is ongeveer 1 klein kinderbekertje) en geef daarnaast 100 ml verrijkte sojadrink (dat is ongeveer 1/3 van een kinderbekertje). Verrijkt betekent dat er vitamine B12, vitamine B2 en calcium aan is toegevoegd.

2 tips om je kind met plezier water te laten drinken

1. Maak het water bijzonder. Serveer het in een kan met muntblaadjes of een schijfje citroen. Je kunt water ook in een mooie beker schenken en versieren met een schijfje sinaasappel, komkommer, een leuk rietje of fleurig parasolletje. Maar omdat de zuren uit fruit niet goed zijn voor het gebit van je kind, kun je water met fruit erin beter niet al te vaak geven. Een paar stukjes fruit is genoeg.

2. Geef een kopje lichte thee met een speciaal smaakje. Je kunt het extra leuk maken door het te schenken uit een mooie pot of er een theefeestje van te maken.

Geef je je kind nu vaak zoete drankjes? En wil je aanleren om water te drinken? Geef je kind dan langzaamaan een steeds minder zoete smaak. Verdun een sapje of siroop met steeds meer water. Wil je kind geen water? Geef het rustig wat tijd en blijf proberen.

Nieuwe waterleidingen in huis of zijn er nog loden leidingen in jouw woning aanwezig?

Drink geen water uit loden leidingen. Bekijk alle adviezen over lood in kraanwater.

Magere of halfvolle melk: elke dag

Vanaf 1 jaar geef je koemelk. Opvolgmelk (blijven) geven, of speciale peuter- of dreumesmelk is niet nodig. Je kunt ook gewoon borstvoeding blijven geven.

Als je koemelk geeft en je hebt het idee dat je kind aan de smaak moet wennen kun je het eerst half om half mengen. Geleidelijk geef je steeds meer gewone melk en bouw je de opvolgmelk af.

Kies het liefste de halfvolle of magere variant. Verse en houdbare melk kan allebei. Karnemelk is ook een goede keuze. Geef je kind niet constant drinken, anders heeft je kind misschien minder trek tijdens eetmomenten. In plaats van melk kun je ook halfvolle-, of magere yoghurt, magere kwark of magere vla geven, bijvoorbeeld als toetje. Lees op deze pagina waarom je het beste kunt kiezen voor halfvolle of magere zuivel. Je kunt ook kiezen voor wat verrijkte sojayoghurt.

Zuivelalternatieven

Sojadrink wordt ook wel sojamelk genoemd. Hoewel de smaak en structuur op melk lijkt, mag sojamelk geen melk heten van de wet. Meer over sojadrink. Voor kinderen ouder dan 1 jaar met een koemelkallergie zijn sojadranken met toegevoegd calcium, vitamine B2 en vitamine B12 een alternatief. Geef kinderen onder de 1 jaar nog geen sojadrink, zij hebben borstvoeding of opvolgmelk nodig.
Je kunt borstvoeding geven zolang jullie dat fijn vinden. Als je kind nog een aantal keer per dag borstvoeding krijgt, dan geef je wat minder andere melkproducten zoals halfvolle koemelk of yoghurt. 

Onze tip: een jong kind heeft verschillende soorten voedingsstoffen nodig. Belangrijk is dat je kind, naast de borstvoeding, gevarieerd en gezond eet en drinkt. Het is goed om genoeg groente, fruit, volkoren graanproducten, vlees, vis en/of vleesvervangers, zuivel en zachte of vloeibare vetten te geven. Ook kun je thee en water geven.  
sluiten

Sap, diksap, limonade en frisdrank: geef ze niet

In frisdrank en in sap zit veel suiker. Wel 4 suikerklontjes per glas. Ook limonadesiroop en diksap zijn erg zoet. In light-frisdrank zit geen suiker, maar het bevat vaak wel fruitzuren. Het zuur in (light) frisdrank tast het tandglazuur aan.

Jonge kinderen hebben de calorieën uit suikerdranken niet nodig. Sterker nog, als ze suikerhoudende dranken nemen hebben ze meer kans op overgewicht, wat niet gezond is. En voor fruit geldt: eten is veel beter dan drinken! Op onze pagina over sappen en smoothies lees je er meer over.

Opletten met papieren rietjes

Gekleurde papieren rietjes zien er leuk uit. Maar laat je kind niet alleen met een papieren rietje. Delen van dit rietje kunnen mogelijk loslaten als je kind er langere tijd op sabbelt. Daardoor kan er een propje ontstaan met verstikking als mogelijk gevolg. Blijf er dus altijd bij als je kindje een rietje gebruikt of giet het drinken om in een beker.

Suiker in pakjes drinken

Op de foto's hieronder kun je zien hoeveel suikerklontjes er in de verschillende drankjes zit.

In melk zit van nature melksuiker. Aan veel melk- en yoghurtdranken is daarnaast veel suiker toegevoegd.

Etiketten checken

Op het pak van sap, diksap, aanmaaklimonade en (light) frisdrank vind je allerlei kreten. Denk aan ‘zonder toegevoegd suiker’, ‘natuurlijk’, ‘puur sap’ of ‘met extra vitamine C’. Blijf kritisch, want deze termen zeggen niets over het aantal calorieën dat in een drank zit. En extra vitamines (behalve vitamine D uit een supplement) heeft je kind niet nodig als die gezond eet met de Schijf van Vijf.

Op het etiket kun je zien hoeveel calorieën er per 100 milliliter inzitten. Bedenk dat in een bekertje ongeveer 150 milliliter past en in een longdrinkglas 250 milliliter.

Koop je wel eens flessen water met een smaakje in de supermarkt? Kijk of er ‘voedingszuren’ op de ingrediëntenlijst van de verpakking staan. Die kun je beter niet kopen: de zuren kunnen de tanden aantasten.

Ja, geef je kind liefst wel elke dag koezuivel. Vanwege de positieve gezondheidseffecten adviseert de Gezondheidsraad elke dag enkele porties zuivel. Daarnaast levert melk eiwitten, calcium, jodium, vitamine B2 en vitamine B12. Kinderen hebben deze voedingsstoffen hard nodig om te kunnen groeien. Met name vitamine B2 en B12 haal je niet zo gemakkelijk uit andere producten. Plantaardige zuivelalternatieven, bijvoorbeeld op basis van soja of erwten, leveren niet de gezondheidswinst van zuivelproducten. Maar als er voldoende calcium, vitamine B2 en vitamine B12 aan is toegevoegd dan kun je het geven naast enkele porties zuivel. Yoghurt kan melk goed vervangen en telt ook mee als zuivel.
sluiten
In yoghurtdranken (bijvoorbeeld met fruitsmaak) of speciale zoete melkdranken zitten goede voedingsstoffen zoals calcium. Maar ze bevatten ook veel toegevoegd suiker en daardoor veel calorieën. Geef deze dranken daarom niet te vaak. Sommige van deze producten hebben ook een GST (Geen Suiker Toegevoegd) variant. Deze bevatten zoetstof in plaats van suiker. Deze kun je af en toe in plaats van melk geven.
sluiten

Speciale dreumesmelk of peutermelk is niet nodig. De extra vitamines en mineralen daarin heeft je kind niet nodig, als die gewoon gezond eet volgens de Schijf van Vijf. Soms bevat deze speciale melk zelfs meer calorieën dan gewone halfvolle melk. Er wordt weleens beweerd dat speciale verrijkte peutermelk nodig is omdat jonge kinderen anders tekorten oplopen van ijzer en vitamine D. Maar als je kind gezond en gevarieerd eet en je elke dag 10 microgram vitamine D geeft, krijgt je kind alle bouwstoffen binnen die nodig zijn. En daarmee creëer je de beste basis voor je kind. De kans dat het later gezond en gevarieerd eet is veel groter als je je kind zo jong mogelijk kennis laat maken met verschillende smaken en structuren.

Voor voldoende ijzer is het goed om je kind ijzerrijke voeding te geven. Ijzer zit bijvoorbeeld in brood, vlees, tofu, peulvruchten en noten(pasta) en groene groenten. Verder zorgt vitamine C ervoor dat je ijzer beter opneemt. Als je bij elke maaltijd groente of fruit eet, neemt het lichaam van je kind ijzer dus gemakkelijker op. Lees meer over ijzer. 

sluiten