Voor je eigen gezondheid en die van de aarde is het belangrijk dat het eten van dierlijke en plantaardige producten in balans is. In de Schijf van Vijf voor jou kun je kiezen voor een advies met vlees, vegetarisch of 100% plantaardig.
Misschien ben je nog op zoek naar jouw eigen evenwicht en wil je graag een stap zetten. Op deze pagina geven we informatie en tips die je kunnen helpen om plantaardig en dierlijk (verder) in balans te brengen.
Eten met de Schijf van Vijf
Als je eet met de Schijf van Vijf dan eet je lekker veel groente, fruit, volkorengranen en peulvruchten. En denk ook aan tofu, tempé, noten, pitten en zaden en plantaardige zachte vetten en oliën. Deze plantaardige producten leveren belangrijke voedingsstoffen. Uit volkorengranen, noten en peulvruchten kun je bijvoorbeeld eiwitten en ijzer halen.
Ook dierlijke producten bevatten belangrijke voedingsstoffen en een aantal hebben ook positieve gezondheidseffecten. Zo is elke week een keer vis eten en elke dag enkele porties zuivel nemen gezond. Ook vlees past in een gezond eetpatroon, maar je kunt ook gezond eten zonder vlees. Bekijk onze adviezen hierover:
Tip 1: Kleinere portie vlees
Ons advies is om niet meer dan 300 gram vlees per week te eten, waarvan maximaal 100 gram rood vlees. Als je nu veel meer vlees eet, dan kan het best een grote verandering zijn om bijvoorbeeld vlees helemaal weg te laten uit een maaltijd. Probeer dan eens minder vlees te gebruiken in een gerecht en dat aan te vullen met een plantaardig product.
Denk aan: pastasaus met minder mager gehakt en linzen, rijst met minder kip en een handje pinda’s , een volkorenwrap met minder vlees en bonen. Je kunt de hoeveelheid vlees steeds wat kleiner maken, terwijl je meer van het plantaardige product toevoegt. Of als je aardappelen, groente en vlees eet, kun je ook kiezen voor een kleinere gehaktbal of bijvoorbeeld je stukje vlees met iemand delen. Zo kun je stap voor stap wat minder vlees eten.
![]()
Tip 2: Duurzamer vlees eten
Als je nu vaak rood vlees eet, zoals biefstuk of runderlappen, kies dan eens vaker voor kip. Van alle vleessoorten heeft kip het minste invloed op het klimaat, rundvlees het meest. Varken zit daar tussenin, maar dichterbij kip. Ook voor je gezondheid is het beter om niet te veel rood vlees te eten. Wil je ook op dierenwelzijn letten? Kies dan voor vlees met een keurmerk dat hogere eisen stelt voor het welzijn van dieren, zoals Biologisch, EKO-NL 3 sterren en Beter Leven 3 sterren.
Tip 3: Maak je favoriete recept plantaardiger
Als je op zoek bent naar lekkere vega-recepten met peulvruchten, ei, ongezouten noten, tofu of tempé, dan hebben we daarvoor voldoende inspiratie. Maar je hebt waarschijnlijk ook al een hoop favoriete recepten. Daar kun je ook een draai aan geven. Wij geven een aantal mogelijkheden:
- Vervang de kip in je curry, rijstgerecht, tajine of wrap door peulvruchten als kikkererwten of door blokjes tofu of tempé.
- Vervang het vlees, zoals spekjes of hamblokjes, bij je stamppot, pasta of salade door ongezouten noten.
- Vervang je vlees door een vergelijkbare vervanger. Maak bijvoorbeeld zelf een lekkere vegetarische burger van bonen of tofu. Of wissel je gehakt in voor de vegetarische variant. Kijk in de 'Kies Ik Gezond?'-app of een kant-en-klaar vegetarisch product in de Schijf van Vijf staat.
Tip 4: Lekker plantaardig broodbeleg
Als je gewend bent om je brood vooral te beleggen met dierlijke producten zoals vleeswaren en kaas, dan kan het voor de balans helpen om te kiezen voor meer plantaardig broodbeleg. We geven je wat opties als inspiratie.
Plantaardig én Schijf van Vijf zijn:
- 100% pindakaas of notenpasta
- Zelfgemaakte groentespread of fruitspread
- Hummus (zelfgemaakt of uit de winkel)
- Groente en fruit, zoals plakjes banaan, aardbei, komkommer, tomaat of gegrilde groente
Deze plantaardige producten staan niet in de Schijf van Vijf maar kun je wel elke dag een keer kiezen:
- Vega of plantaardige variant van smeerworst, boterhamworst, kipfilet of ham
- Voorverpakte groentespread, babaganoush of muhammara
- Jam of (rinse) appelstroop
Kies bij voorkeur een variant met zo min mogelijk zout, suiker en verzadigd vet. De 'Kies Ik Gezond?'-app kan je hierbij helpen.
![]()
Liever eerst een klein stapje? Je kunt bijvoorbeeld ook gaan voor een kleinere portie kaas of vleeswaren op brood.
Beleg bijvoorbeeld je brood met 1 plakje boterhamworst als je er normaal 2 op doet en voeg wat rauwkost toe. Eet je nu meerdere boterhammen met vleeswaren? Je kunt ook gaan voor een dubbele boterham met de hoeveelheid beleg voor 1 boterham.
Tip 5: Maak een weekplanning
Met een weekplanning wordt het makkelijker om plantaardig en dierlijk in balans te brengen. Maak de planning concreet: noteer wat je gaat eten bij de warme maaltijd op welke dag. Bijvoorbeeld maandag en woensdag een gerecht met peulvruchten, op dinsdag vis en donderdag een gerecht met ei en in het weekend gerechten met vlees. Denk ook aan wat je met de lunch op brood eet bijvoorbeeld.
Hieronder zie je twee voorbeelden van hoe je weekadvies aan producten uit het roze vak eruit kan zien. Voor als je vlees en vis eet en als je geen vlees en geen vis eet. De hoeveelheden op de afbeeldingen zijn voor volwassen mannen. Wil je weten hoeveel we voor vrouwen en kinderen adviseren? Kijk dan in de Schijf van Vijf voor jou-tool.