Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg
Menu van de Week Recept van de dag

2 personen
0-15 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op twee manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Populair
Ga naar

GezondGroeien - weetjes voor mama

App voor Facebook en mobiel In deze gratis app vind je antwoord op je vragen over gezonde voeding, tijdens je zwangerschap en voor je kind. Het staat boordevol tips en weetjes. Ook volg je de ontwikkeling van je kind. En het biedt nog veel meer, bijvoorbeeld leuke recepten en een handige checklist. Nu beginnen

Eten en drinken tijdens de zwangerschap

Wat kun je wel en niet eten en welke voedingsstoffen zijn belangrijk?

Eet volgens de Schijf van Vijf
Als je eet volgens de Schijf van Vijf, dan krijgen jij en je kind voldoende goede voedingsstoffen binnen. Dat is goed voor jezelf en voor je baby.
sluiten
Neem extra vitamine D en foliumzuur
Je hebt tijdens de zwangerschap extra vitamine D en foliumzuur nodig, maar verder hoef je geen andere vitamines of mineralen te slikken.
  • Slik per dag 10 microgram vitamine D, want zo houd je je botten en die van je kind gezond.
  • Slik de eerste 8 weken van je zwangerschap 400 microgram foliumzuur per dag. Dat wil zeggen de eerste 8 weken na conceptie of 10 weken na de eerste dag van je laatste menstruatie. Dit verlaagt de kans op een open ruggetje bij je baby.
sluiten
Eet vis
Vis is heel gezond, ook voor zwangere vrouwen. De vetzuren in vis zijn belangrijk voor de ontwikkeling van de hersenen en het gezichtsvermogen bij ongeboren baby’s. Kijk hieronder in de tabel om te zien welke vissoorten wel of niet geschikt zijn en hoeveel je er van mag eten.
sluiten
Drink genoeg
Drink voldoende om je vochtbalans op peil te houden. Maak je geen zorgen als je vocht vasthoudt, dat is heel normaal. Gemiddeld kom je daardoor zo’n 2 kilo aan. Ga in ieder geval niet minder drinken, drinken helpt juist extra vocht sneller af te voeren.
sluiten
Hoe krijg je genoeg calcium binnen?
Drink dagelijks 2 tot 3 glazen melk en neem 1 tot 2 plakken kaas. Dan krijg je voldoende calcium binnen. Of kies in plaats van melk voor karnemelk, drinkyoghurt, chocolademelk, yoghurt of vla. Kies bij voorkeur magere of halfvolle producten.
sluiten
Hoe krijg je genoeg ijzer binnen?
Zorg dat je genoeg ijzer binnenkrijgt door bijvoorbeeld volkorenbrood en vlees te eten. Neem bij elke maaltijd vitamine C-rijke producten zoals groente of fruit, want dan neemt je lichaam ijzer gemakkelijker op. Zo verklein je de kans op bloedarmoede door ijzergebrek in de zwangerschap.
sluiten
Zorg dat je niet teveel vitamine A binnenkrijgt

Te veel vitamine A kan schade aan het ongeboren kind veroorzaken. Zwangere vrouwen mogen daarom niet meer dan 3.000 microgram vitamine A per dag binnenkrijgen. Het gaat om vitamine A uit dierlijke producten en supplementen. Omdat in lever veel vitamine A zit, is het beter dit tijdens de zwangerschap niet te eten.

sluiten
Toch extra vitamines en mineralen slikken?
Het is niet nodig, maar als je wel extra vitamines en mineralen zou willen slikken, kies dan een preparaat met lage doseringen. Let er op dat je niet meer dan 1 keer de aanbevolen hoeveelheid per dag neemt. Een goede keus zijn in ieder geval de preparaten die speciaal bestemd zijn voor zwangere vrouwen. Check in een multivitamine de dosering foliumzuur en vitamine D. Als er voldoende inzit hoef je die niet apart te slikken.
sluiten
Kun je vegetarisch eten?
Vegetarisch eten kan gewoon als je zwanger bent. Let wel op dat je genoeg B-vitamines en ijzer binnenkrijgt. Eet voldoende brood, granen, peulvruchten, zuivelproducten, eieren en kant-en-klare vleesvervangers, zoals ei, tofu, tempé of noten.
sluiten

Overzicht: wat kun je wel, niet en beperkt eten?

Soms kan wat je eet en drinkt schadelijk zijn voor jezelf of voor je ongeboren kind. Met deze lijst kun je zien welke voedingsmiddelen je wel, juist niet of met mate mag gebruiken als je zwanger bent.
Vlees    Wel   Niet    Beperkt 
Rauw vlees (tartaar, carpaccio, halfdoorbakken biefstuk) (*1)
       X    
Rauwe vleeswaren (filet américain, ossenworst, theeworst, boerenmetworst, chorizo, rosbief, rauwe ham, salami, cervelaat) (*1)        X     
Lever        X     
Leversmeerworst of leverpaté            Maximaal 1 boterham per dag
Vis   Wel    Niet    Beperkt
Vis is heel gezond. Pas wel op met de onderstaande vissoorten.    X        
Gerookte kant-en-klare vis uit de koeling (gerookte zalm, paling), zowel vacuümverpakt als andere soort verpakking (*2)        X    
Rauwe schaal- en schelpdieren (mosselen, oesters) (*2)        X    
Roofvissen (zwaardvis, tonijn, haai, koningsmakreel)         X    
Wilde paling en wolhandkrab uit Nederlandse wateren (*3)         X     
Vette vis (makreel, haring, zalm, paling, heilbot, bokking, sardines, forel)           Maximaal 2 x per week
Zuivel   Wel    Niet    Beperkt 
Zachte kaas gemaakt van rauwe melk. Als het gemaakt is van rauwe melk staat op het etiket ‘au lait cru’. De meeste zachte kazen zijn gemaakt van verhitte melk.        X     
Harde kaas gemaakt van rauwe melk     X        
Rauwe melk (*2). Melk uit de supermarkt is gepasteuriseerd of gesteriliseerd en kan geen kwaad.        X     
Overig    Wel    Niet    Beperkt 
Rauwe eieren (*2)         X    
Gekoelde producten zoals vleeswaren en rauwkostsalades erg lang bewaren in de koelkast (*4)          X    
Cafeïne houdende dranken (koffie of energiedrankjes)       
  Maximaal 1 per dag 
Venkelthee en anijsthee        X    
Drop            Maximaal een paar dropjes per dag 
Zoethoutthee           1 tot 2 glazen per dag 
Kruidenpreparaten (pillen) met efedra, aloë, sassafras, dong quai, kava kava, absint-alsem, venkel, anijs, komkommerkruid, hoefblad, smeerwortel en boerenwormkruid         X    
Kruidenpreparaten met fenegriek, nigelle, moederkruid, senna en meidoorn       
  Niet dagelijks innemen 
Keukenkruiden: venkel, salie, dragon, anijs, basilicum, pesto en kaneel            Normaal gebruik van deze kruiden kan geen kwaad, dagelijks grotere hoeveelheden kan schadelijk zijn 
Pimba ofwel kalebaskalk tegen misselijkheid         X    
Zoetstoffen, zoals aspartaam in light frisdranken. Stoffen met een E-nummer zijn veilig.     X         
Leefstijl    Wel   Niet    Beperkt 
Eten en drinken voor 2         X     
Lijnen en afvallen         X     
Alcohol         X     
Roken         X     

(*1) Kan wel gegeten worden, mits goed doorbakken of ingevroren voor minimaal 2 dagen bij -12°C. De parasiet Toxoplasma gondii wordt dan gedood.

(*2) Kan wel gegeten worden mits goed verhit. 

(*3) De meeste paling in de supermarkt is kweekpaling en is veilig. Op het etiket staat of het om wilde of gekweekte paling gaat.

(*4) Bewaar gekoelde producten in de koelkast bij 4°C en niet te lang. De bacterie Listeria kan zelfs in een koele, vochtige omgeving groeien, zoals de koelkast. Wel geldt: hoe kouder, hoe minder snel Listeria zich vermenigvuldigt. Zet de koelkast dus op 4°C. Hoe eerder producten die gekoeld moeten worden opgegeten worden, hoe kleiner de kans op besmetting. Voor onder meer vleeswaren, gekoelde paté, salades en kant-en-klaarmaaltijden geldt: bewaar ze niet te lang. Zeker niet na de houdbaarheidsdatum.

Twijfel je?

Als je niet zeker bent of iets van rauw vlees of van rauwe melk is gemaakt, kun je de fabrikant bellen.

Meer vragen?

Neem voor vragen of advies contact op met je verloskundige, gynaecoloog of huisarts.