Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Met ansjovis en olijven
2 personen
30+ minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Schimmels

Gerelateerde adviezen

Schimmel op voedsel kan giftig zijn, dus het is belangrijk om dit te herkennen en te voorkomen. Er zijn ook uitzonderingen. De champignon is een eetbare soort schimmel. 

Niet-eetbare schimmels ontstaan als je voedsel te lang of op de verkeerde manier bewaart. Beschimmelde producten moeten direct weggegooid worden. Een uitzondering hierop is harde kaas. Hierbij is het voldoende om de schimmel ruim weg te snijden.

Omschrijving

Schimmels (fungi) zijn micro-organismen, die bestaan uit rijen van cellen. Deze draden zien er vaak wollig uit en hebben een groene, witte of rode kleur. Champignons en paddenstoelen maken ook deel uit van de familie schimmels.

Schimmels vermeerderen zich door de vorming van sporen, die ontstaan aan het einde van de schimmeldraden. Wanneer de sporen rijp zijn, laten ze los en worden door luchtstromen meegevoerd. Sporen kunnen daardoor op andere producten in een koeling of voorraadkast komen. Deze sporen zijn niet met het blote oog te zien.   

Er zijn schimmels, die nuttig zijn en niet schadelijk, zoals de blauwe aders in de blauwschimmelkazen. Maar ook eetbare paddenstoelen zoals champignons en truffels zijn schimmels. Sommige schimmels kunnen gifstoffen produceren ( mycotoxines). In enkele gevallen zijn deze gifstoffen zo giftig dat ze mogelijk kankerverwekkend zijn.

Verschil schimmels en bacteriën 

Er zijn een aantal wezenlijke verschillen tussen schimmels en bacteriën   

  • Schimmels kunnen groeien op drogere producten of in producten waarbij het water gebonden is. Daarom zullen brood, koekjes en jam eerder door schimmels bederven dan door bacteriën. 
  • Schimmels kunnen ook veel beter tegen zuur. Veel levensmiddelen worden eerst met bacteriën verzuurd (yoghurt, zuurkool), juist om bederf met ongewenste bacteriën tegen te gaan. Andere producten, fruit, zijn van zichzelf al zuur. Sterk zure producten zullen ook weer eerder door schimmels bederven, zoals vruchtensappen.
  • Schimmels kunnen beter groeien bij lage temperatuur. Dus in de koelkast. Maar melk in de koelkast zal weer door bacteriën bederven, niet door schimmels. Kaas (droog, zuur) weer door schimmels. 
  • Schimmelbederf is veel sneller te zien. Als een product één schimmelkolonie bevat, ziet men het al. Als een product 1 miljoen bacteriën per gram bevat, zien we het niet en merken er soms ook nog niets van, maar is het bederfproces al duidelijk begonnen.

Gezondheidseffecten

Schimmels zijn niet allemaal giftig, maar van sommige schimmels is bekend dat ze in staat zijn gifstoffen (mycotoxines) aan te maken. Het eten van deze gifstoffen kan leiden tot een  voedselvergiftiging. Dat kan gepaard gaan met misselijkheid en diarree. In enkele gevallen zijn deze gifstoffen zo giftig dat ze mogelijk kankerverwekkend zijn.

Veiligheid

Schimmelgroei op voedsel is meestal ongewenst. Als het optreedt is er sprake van bederf. Meestal is het niet mogelijk om schimmels goed weg te halen. Ook al lijkt alleen de bovenkant beschimmeld, vaak zit de schimmel dan onzichtbaar ook midden in het product.

Voedingsadvies

Om besmetting door schimmels te voorkomen gelden de volgende adviezen: 

  • Bewaar verse producten op een koude en droge plaats. Verse groenten en vers vlees in de koelkast en producten als kruiden en brood op een droge plaats. 
  • Gooi beschimmelde producten weg. Schep dus geen schimmel van bijvoorbeeld jam of appelmoes, maar gooi het hele potje weg. Een uitzondering hierop is harde kaas. De schimmel die hierop vaak groeit, groeit alleen aan de buitenkant. Door de schimmel ruim weg te snijden (1 cm) kan de rest van de kaas nog gebruikt worden.  
  • Dek voedsel in de koelkast af.

Zo eten kinderen gezond buiten de deur
ook tijdens de herfstvakantie

Met deze tips blijft het gezonde eetritme van je kinderen tijdens de herfstvakantie in balans.