Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Met ansjovis en olijven
2 personen
30+ minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Hypoglykemie

Hypoglykemie wordt ook wel ‘hypo’ genoemd en staat voor een te laag bloedsuikergehalte. Dit is een tijdelijk verschijnsel dat bijna niet voorkomt bij gezonde mensen en vooral voorkomt bij mensen met diabetes.

Hypoglykemie is te herkennen aan aanvallen van trillen, zweten, hartkloppingen, geeuwen en bewusteloosheid.

Bij een hypo is het nodig om direct wat te eten, bij voorkeur glucosetabletten (druivensuiker/dextrose). Om een hypo te voorkomen is het advies om de hoeveelheid koolhydraten over de dag te verdelen, voldoende voedingsvezels te eten en weinig toegevoegd suiker te gebruiken.

Omschrijving

Hypoglykemie ofwel ‘hypo’, is de medische term voor een te lage bloedsuikerspiegel. Dit is een tijdelijk verschijnsel dat zelden voorkomt bij gezonde mensen en zich vooral voordoet bij mensen met diabetes.

Bloedsuikerspiegel

Wanneer je bepaalde koolhydraten (zetmeel en suikers) binnenkrijgt, zet het lichaam deze om in glucose. Glucose komt in het bloed terecht. Daar noemen we het bloedglucose of bloedsuiker. De bloedsuikerspiegel (glykemie, bloedglucosepiegel) is een maat voor de hoeveelheid glucose die opgelost is in het bloed. Het wordt uitgedrukt in millimol per liter (mmol/l). Het onder controle houden van wordt geregeld door de hormonen insuline en glucagon. Insuline zorgt voor opname van glucose door cellen. Glucagon zorgt voor het vrijmaken van glucose uit cellen uit de lever. Dit proces houdt de bloedsuikerspiegel binnen aanvaardbare grenzen. Als dit mechanisme niet goed werkt, dan daalt het bloedsuikergehalte onder de normaal grens en ontstaat een hypoglykemie. Bij gezonde mensen zal onder normale omstandigheden de bloedsuikerspiegel variëren tussen de 4 mmol/l en 8 mmol/l. 

Oorzaken

Hypoglykemie kan veroorzaakt worden door te laat eten, het overslaan van een maaltijd, te weinig koolhydraten eten of drinken, extra beweging, het gebruik van alcohol of het gebruik van een te hoge dosis bloedglucose-verlagende medicatie (bij mensen met diabetes). Het is belangrijk de oorzaak van de hypoglykemie te achterhalen om herhaling zoveel mogelijk te voorkomen. Afhankelijk van de oorzaak kunnen bijvoorbeeld aanpassingen in de voeding nodig zijn.

Gezondheidseffecten

Hypoglykemie leidt tot het verminderd functioneren van de hersenen. Effecten kunnen variëren van milde prikkelbaarheid (dysforie) tot ernstigere verschijnselen zoals aanvallen van trillen, zweten en hartkloppingen, bewusteloosheid en (zelden) permanente hersenschade of dood. Hoewel 3.5 mmol/l gewoonlijk wordt gehanteerd als de laagste normale glucosewaarde, treden symptomen van hypoglykemie meestal niet op tot onder 2.8 tot 3.0 mmol/l. De symptomen kunnen ook andere oorzaken hebben, bijvoorbeeld een verstoorde spijsvertering, een leveraandoening, een storing in de hormoonproductie, een ingrijpende maagoperatie, een tumor in een orgaan dat hormonen produceert of beenmergziekten. Wanneer hypo’s regelmatig voorkomen is het aan te raden dit met de huisarts, diabetesverpleegkundige of diëtist te bespreken. De huisarts kan bijvoorbeeld vaststellen of je een afwijkend bloedsuikergehalte hebt. 

Voedingsadvies

Bij een hypo moet iemand snel wat zoets eten of drinken. Bij voorkeur 6 tot 8 glucosetabletten (druivensuiker/dextrose). Dat komt het snelste in het bloed. Ook een glas high energy sportdrank of 40 milliliter limonadesiroop is geschikt. Er bestaan tegenwoordig veel limonadesiropen met minder suiker, daarom is het nodig het etiket te lezen. Als in 1 glas ongeveer 20 gram koolhydraten zit, is het goed. Het werkt sneller als er glucose op het etiket staat dan wanneer er fructose in de siroop zit.

Is dit niet voorhanden, dan is het mogelijk om 20 gram kristalsuiker (5 suikerklontjes) op te lossen in water of een glas sap of frisdrank te nemen. Als dat niet in de buurt is biedt fruit, brood, melk of koek uitkomst. Het duurt dan alleen wat langer voordat het suiker in het bloed komt. 

Het is per persoon verschillend hoeveel koolhydraten nodig zijn om het bloedsuiker weer op peil te krijgen. Voor volwassenen is het ongeveer 20 gram. Op basis van ervaring kan samen met een diëtist de deze hoeveelheid bijgesteld worden.

Voorkomen van een hypoglykemie

Er gelden de volgende voedingsadviezen als je vaak last hebt van lage bloedsuikergehaltes:

  • Eet gezond volgens de  Schijf van Vijf
  • Verdeel de hoeveelheid koolhydraten over de dag: het is aan te raden liever 6 kleine maaltijden verdeeld over de dag en avond te nemen dan 3 grote maaltijden. Zo zorg je voor een gelijkmatige verdeling van koolhydraten, waardoor minder snel een laag bloedsuikergehalte zal ontstaan
  • Na een maaltijd kan het bloedsuiker snel of langzaam stijgen. Het eten van veel vezels (uit volkorenproducten, groente en fruit) zorgt ervoor dat het bloedglucosegehalte niet te veel stijgt na de maaltijd.
  • Wees zuinig met toegevoegde suikers. Producten waaraan suiker is toegevoegd kunnen namelijk voor schommelingen in het bloedsuikergehalte zorgen. Neem bijvoorbeeld water en thee in plaats van zoete dranken en neem groente, fruit of volkorenbrood in plaats van koek en gebak. Beperk het gebruik van geraffineerde koolhydraten en suikerhoudende dranken.

Alcohol

Bij mensen die bloedglucose-verlagende medicatie gebruiken kan de inname van alcohol een glucose-verlagend effect hebben, wat kan leiden tot hypoglykemie. Alcohol komt na inname snel vanuit de maag in de bloedbaan. De lever is het belangrijkste orgaan dat alcohol uit ons lichaam verwijdert. Hierbij komt de productie van glucose door de lever vrijwel stil te liggen. De kans op hypoglykemie wordt hierdoor verhoogd. Het bloedglucose-verlagend effect kan enkele uren aanhouden en is groter wanneer alcohol niet tijdens een maaltijd wordt gebruikt. 

Eiwitrijke producten

Bij mensen met diabetes type 2 die nog eigen insulineproductie hebben, kunnen door het nemen van eiwitrijke producten de insulineuitgifte stimuleren en daardoor de bloedglucosestijging vertragen. Vet kan de opname van glucose vertragen. Daarom worden koolhydraatrijke producten die veel eiwitten bevatten en vette producten, niet geadviseerd voor de behandeling van een hypoglykemie.

Zo eten kinderen gezond buiten de deur
ook tijdens de herfstvakantie

Met deze tips blijft het gezonde eetritme van je kinderen tijdens de herfstvakantie in balans.