Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Seizoenstopper
2 personen
0-15 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Hoe stellen we onze recepten samen?



Producten uit de Schijf van Vijf vormen de basis voor de recepten. Denk aan lekker veel groente, fruit, volkorenproducten, vis, mager vlees, peulvruchten en vloeibare vetten.

Criteria voor de recepten 

We gebruiken in onze recepten vooral verse en weinig-bewerkte producten en we kiezen voor kleine porties vlees en vis. Daarnaast variëren we volop met ei, tofu, peulvruchten en noten. We geven de voorkeur aan groente en fruit van het seizoen, met een lage milieubelasting en gebruiken uitsluitend duurzaam gevangen of gekweekte vissoorten. De porties zijn op maat, zodat je geen eten hoeft te verspillen. De recepten zijn daarmee gezond en beter voor het milieu. 

Deze specifieke criteria hanteren we voor onze recepten:

Warme maaltijden/hoofdgerechten

De recepten bestaan alleen uit Schijf van Vijf-producten, met maximaal 2 dagkeuzes. Informatie 
Wanneer in recepten toegevoegd zout zit (bijvoorbeeld in de vorm van een bouillontablet) dan geldt een maximum van 2 gram zout voor de hele maaltijd en zitten er alleen Schijf van Vijf-producten in het recept.

Onze hoofdmaaltijden (recept hoofdgerecht + de menusuggestie wanneer aanwezig) bevatten:

  • 400-700 kilocalorieën
  • minimaal 150 gram groente
  • maximaal 100 gram vlees, vis, ei, vegetarische keuze of maximaal 25 gram noten of minimaal 60 gram peulvruchten
  • graanproducten of aardappelen die in de Schijf van Vijf staan
  • maximaal 15 gram vloeibare margarine, vloeibaar bak- en braadvet of olie

Salades met meerdere ingrediënten 

De recepten bestaan uit Schijf van Vijf-producten, met maximaal 1 dagkeuze. Informatie 
Voor maaltijdsalades gelden de criteria voor warme maaltijden.

Belegde broodjes 

De recepten bestaan uit Schijf van Vijf-producten, met maximaal 1 dagkeuze. Informatie 
De broodjes bestaan uit:

  • bruin of volkorenbrood
  • margarine/halvarine uit een kuipje
  • beleg uit de Schijf van Vijf met eventueel één portie uit de ‘dagkeuze’.

Maak de jonge consument weer voedselvaardig

(Nederlands Dagblad 22-04-2014) Onlangs heeft het Europees Parlement een resolutie aangenomen waarin ze de lidstaten vraagt om lessen over voedsel, gezond eten en eetgewoonten van jongs af aan op te nemen in het onderwijsprogramma. Het is een feit dat ruim 40% van de Nederlandse bevolking overgewicht heeft, 720.000 Nederlanders in de gevarenzone zitten om mede door overgewicht diabetes type 2 te krijgen, het aantal voedselinfecties op 725.000 per jaar ligt en 95% van de bevolking door zijn voedselpatroon een grotere ecologische voetafdruk heeft dan gemiddeld beschikbaar per wereldbewoner. Verder is de consumptie van groente, fruit, vezels en vis nog niet voldoende toegenomen.

Onze manier van eten is dus nog niet zo gezond, veilig en duurzaam. Daarom is het Voedingscentrum enthousiast over het voorstel om kinderen goed op te leiden en voedsel te laten ervaren, zodat ze betere keuzes leren maken en weer voedselvaardig worden.

Meer dan informeren

De overheid zorgt ervoor, onder ander via het Voedingscentrum, dat de informatie om hieraan wat te doen beschikbaar is. Maar informatie is niet voldoende. Er is meer nodig, namelijk een gedragsverandering. De missie van het Voedingscentrum is om consumenten te stimuleren tot een gezonde, veilige en meer duurzame voedselkeuze. Boeren, winkeliers en fabrikanten bieden die keuze, maar in de praktijk wordt die dikwijls niet gemaakt. Blijkbaar mist de consument de vaardigheid om die keuze te maken. Ze zien door de bomen het bos niet meer of worden door prijzen en reclames verleid om andere keuzes te maken. De ‘voedselvaardigheid’ terugbrengen in alle lagen van de bevolking is een van de grotere uitdagingen voor het komende decennium.

Vaardigheden aanleren

Het aantal verkeersdoden is dankzij allerlei maatregelen de afgelopen 40 jaar met driekwart teruggelopen. Als je aan het verkeer deel wilt nemen heb je rijvaardigheid nodig. Dat hebben we met elkaar besloten en vinden we de normaalste zaak van de wereld: hoe steek ik veilig over, welke regels gelden er en wat betekenen verkeersborden ? Dat kun je in theorie leren en in de praktijk oefenen. Op de basisschool start je al met je verkeersdiploma en later volgt daarop een brommercertificaat en een autorijbewijs. Dus waarom zouden we van iemand die aan de voedselmarkt gaat deelnemen geen voedselvaardigheid verlangen?

In het Nederlandse woord ‘opvoeden’ zit het woord ‘voeden’. Je leert je kind wat gezond is om te eten en wat gevaarlijk is om in je mond te stoppen. Welke voedingsmiddelen je nodig hebt om groot te worden. Dat giet je er met de paplepel in. Daar hoort ook bij: kinderen leren om zelfstandig te worden en zelf verstandige keuzes te maken. Net als veilig deelnemen aan het verkeer, kun je het kopen, koken en bewaren van voedsel ook in theorie leren en in praktijk oefenen. We verwachten van verkeersdeelnemers dat ze de betekenis van 160 verkeersborden kennen, mogen we dan ook niet verwachten dat consumenten 30 keurmerken op voedsel kunnen onderscheiden?

Bewuste keuze maken

Via de winkelvloer en op de markt krijgt de consument allerlei signalen en prikkels die hem kunnen helpen of juist afleiden van het nemen van gezonde en duurzame keuzes. De voedselvaardigheden om een bewuste keuze te maken, wil het Voedingscentrum consumenten graag bieden. Vaardigheden zoals: hoe lees ik een etiket? Wat zeggen keurmerken? Hoe kan ik op basis van herkomst groente van het seizoen eten of hoe kan ik zelf groente in de tuin kweken? Wat doe ik met een THT-datum op de verpakking? Hoe hou ik mijn koelkast op orde zonder te verspillen? Hoe bereid ik eten veilig en energiebewust? Hoe kook ik groente met behoud van vitamines? Wat is reclame en wat is onafhankelijke informatie? Wat doen koolhydraten in het lichaam? Basisvaardigheden, waarvan het een winst zou zijn als iedere Nederlander die zou beheersen. 

Leren op school 

Het zou mooi zijn als voedselvaardigheid in het curriculum van elke school komt. Of dat nu is in de vorm van een vak ‘verzorging’ of als smaaklessen; het maakt niet uit. Dat kinderen weer een schooltuintje krijgen en kookles. Dat iedereen een certificaat haalt met de basisregels van gezonde, veilige en duurzame voeding. Dat etiketten geen abacadabra zijn, maar bruikbare informatie om dagelijks een bewuste keuze te maken. Hoe je van basisvoedingsmiddelen snel en goedkoop een vegetarische maaltijd in elkaar zet. Hoe je rijst kookt met precies de hoeveelheid je nodig hebt. Dan verwacht ik dat binnen één generatie het overgewicht, het aantal voedselinfecties en de ecologische voetafdruk van ons eten flink daalt.

Corné van Dooren, kennisspecialist duurzaam voedsel, Voedingscentrum

 

Uitzonderingsrecepten

Bij speciale gelegenheden kun je ook best eens wat groters eten, zoals een speciaal toetje, een stuk taart of een zoet drankje. We noemen dit weekkeuzes. Ook een soepje vooraf is een weekkeuze vanwege het zout in de soep. Elke week is er ruimte voor maximaal 3 keer een weekkeuze.

Menu van de week

Elke week maken wij het Menu van de week. In ons ideale weekmenu past maximaal 4 keer vlees. Daarmee zorg je goed voor jezelf én voor het milieu. Wij houden ongeveer deze indeling aan: 1 dag vis (bij voorkeur vette vis, zoals makreel, haring, zalm, bokking en sardines), 1 dag peulvruchten (zoals bruine bonen, kapucijners, linzen en kikkererwten), 1 dag ongezouten noten, 2 dagen rund- of varkensvlees en 2 dagen kip of ander gevogelte. In plaats van het vlees kunnen mensen ook tofu, tempé of ei nemen of nog een keer peulvruchten of een handje noten. 

Waarom deze weekindeling? 

Met het eten van (vooral vette) vis verlaag je het risico op hart- en vaatziekten. Peulvruchten en noten verlagen je LDL-cholesterol, en dat is goed voor de bloedvaten. Bovendien zijn het plantaardige alternatieven voor vlees en daarmee een stuk beter voor het milieu. Rund- en varkensvlees (rood vlees) staan niet zo vaak in ons weekmenu omdat je meer kans op darmkanker, beroerte en diabetes type 2 (suikerziekte) hebt wanneer je dat te veel eet. Rood vlees belast het milieu ook meer dan kip of ander gevogelte, vis en ei. 

Klimaatkanjers

Op de receptensite staan hoofdgerechten met de aanduiding ‘klimaatkanjer’. Dit zijn recepten met een lage milieubelasting, zoals berekend in de Klimaatweegschaal. Je kunt bijvoorbeeld denken aan groentegerechten, bonengerechten en eiergerechten. Een lage milieubelasting betekent minder dan 1 kilo CO2-uitstoot voor een hoofdgerecht. Dat is minder dan de helft van een gemiddelde maaltijd (2,1 tot 2,6 kilo CO2-uitstoot). 

Klimaatkanjer richtlijnen voor een recept:

• Minimaal 75% van groente en fruit heeft klimaatklasse A of B van de Groente- en fruitkalender van Milieu Centraal. 
• Gebruik van verse groente en fruit of uit blik/pot zonder toegevoegd suiker of zout.
• Recepten met een portie vis, van de soorten: haring, koolvis, kweekzalm, makreel, forel, mossel of pangasius. 
• Recepten zonder rundvlees, kalfsvlees, lam, schaap en bewerkt varkensvlees; of een kleine portie (minder dan 75 gram).  
• Niet meer dan 20 gram kaas, kwark of room en/of 100 milliliter zuivelproducten per persoon. 
• Vegetarische recepten met plantaardige vleesvervangers, noten of peulvruchten.
• Recepten met ei of kip (maximaal 100 gram).
• Geen langere verhittingstijd dan 25 minuten. 

Gezond genieten met onze recepten

Waar heb jij zin in vandaag?

Wij stellen onze recepten met zorg samen. Zo hoef jij je niet druk te maken of je wel gezond bezig bent. In onze recepten werken we vooral met producten uit de Schijf van Vijf.