- Eet gevarieerd
- Niet te veel en beweeg
- Gebruik minder verzadigd vet
- Eet volop groente, fruit en brood
- Ga veilig met voedsel om.
Uitgangspunten
De uitgangspunten voor een gezonde voeding zijn gebaseerd op de Richtlijnen goede voeding (RGV) en de daarvan afgeleide Richtlijnen Voedselkeuze (RV). Doel van het Schijf van Vijf-concept is aan te geven hoe een voedingspatroon eruit kan zien dat zo goed mogelijk aansluit bij de RGV. Hierbij wordt uitgegaan van de consument: de haalbaarheid van de adviezen staat voorop en niet het moeten realiseren van een voeding die geheel voldoet aan de normen.
Uit onderzoek van het Voedingscentrum blijkt dat de Schijf van Vijf een goede signaalfunctie vervult om consumenten bewust te maken van wat ze eten. De Schijf van Vijf is een krachtig voorlichtingsinstrument waarbij de vijf regels voor een gezonde voeding leidend zijn. Het geeft de consument een helder houvast om een gezonde keuze te maken uit het enorme aanbod voedingsmiddelen.
Het Schijf van Vijf concept bestaat uit:
- 5 regels, als kwalitatieve vertaling van de RGV.
- 5 groepen basisvoedingsmiddelen als eerste vertaling van regel 1. ‘Eet gevarieerd’.
- Aanbevolen hoeveelheden voor de vijf groepen basisvoedingsmiddelen. Deze aanbevolen hoeveelheden geven aan hoe kan worden voorzien in de aanbevelingen voor essentiële voedingsstoffen en de aanbevelingen voor groente, fruit en vis uit de RGV.
- Een driedeling per productgroep in ‘bij voorkeur’, ‘middenweg’ en ‘bij uitzondering’, gerelateerd aan de preventie van chronische ziekten, en adviezen voor het gebruik van niet-basisvoedingsmiddelen (voedingsmiddelen die buiten de Schijf van Vijf vallen).
Afbeelding Schijf van Vijf
De levensmiddelen die in de afbeelding van de Schijf van Vijf zijn weergegeven, staan symbool voor de productgroepen. Zo staat het stukje rundvlees symbool voor de hele productgroep vlees. De afgebeelde levensmiddelen zijn ‘voorkeursproducten’ en zij zijn de veel gebruikte of meest herkenbare varianten van hun groep. Bij vetten is bijvoorbeeld een fles zonnebloemolie afgebeeld. Olie staat in de Schijf als bron van essentiële vetzuren. Alle oliesoorten staan in de voorkeursgroep omdat deze weinig verzadigde vetzuren bevatten. En zonnebloemolie is de meest gebruikte olie.
Huidige materialen
Het Voedingscentrum geeft materialen uit waarvan een deel op de Schijf van Vijf is gebaseerd:
Analysecijfers voor consument
Voor de voorlichting gericht op de individuele consument is het werken met analysecijfers geschikt. Hiervoor heeft het Voedingscentrum consumentvriendelijke voedingsmiddelentabellen (bijvoorbeeld de Dieettabel) of rekenprogramma’s (zoals de Eetmeter of de Caloriechecker) beschikbaar.
Zie ook: