Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Basilicum maakt het af
2 personen
15-30 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Wetgeving borstvoeding en werk

De duur van het bevallingsverlof (10-12 weken na bevalling) in Nederland heeft tot gevolg dat veel vrouwen het werk tijdelijk combineren met het geven van borstvoeding. Via de wet- en regelgeving is daar het nodige voor geregeld.

Tip! Neem in je arbeidsomstandighedenbeleid een specifiek borstvoedingsbeleid op. De wetgeving op het gebied van borstvoeding en werk kan daarvan de basis zijn.

Regelgeving rond borstvoeding en werk is vooral te vinden in de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) en de Arbeidstijdenwet. Zowel de Arbowet als de Arbeidstijdenwet zijn er op gericht risico’s te reduceren en arbeidsbescherming te bieden.

De Arbeidsomstandighedenwet

De Arbeidsomstandighedenwet, ook wel Arbowet, is het wettelijke kader voor de afspraken over arbeidsomstandigheden in Nederland. De rechten en plichten (materiële bepalingen) voor werkgevers en werknemers die voortvloeien uit de Arbowet worden geregeld in het Arbeidsomstandighedenbesluit of Arbobesluit. Sommige onderdelen uit de Arbowet en het Arbobesluit worden verder uitgewerkt in de Arbeidsomstandighedenregeling.

De Arbowet is met ingang van 1 januari 2007 gewijzigd. Werkgevers en werknemers hebben meer mogelijkheden gekregen om zelf invulling te geven aan de wijze waarop zij in hun eigen sector/onderneming aan de wetgeving voldoen. Werkgevers en werknemers maken samen afspraken over de wijze waarop zij binnen de onderneming/branche invulling kunnen geven aan de voorschriften van de overheid. Deze afspraken over bijvoorbeeld maatregelen die bijdragen aan een veilig en gezond werkklimaat, kunnen worden vastgelegd in een zogenoemde Arbocatalogus. 

Arbeidstijdenwet

De Arbeidstijdenwet regelt zaken die te maken hebben met arbeids- en rusttijden van werknemers. Deze wetgeving moet het makkelijker maken voor werknemers om werk te combineren met zorgtaken of andere verantwoordelijkheden.

Bepalingen voor vrouwen die borstvoeding geven

Zowel de Arbowetgeving als de Arbeidstijdenwet hebben betrekking op werknemers in het algemeen, maar daarnaast zijn er bepalingen opgenomen voor bijzondere categorieën werknemers zoals jeugdigen, maar ook zwangere en pas bevallen vrouwen. Dit zijn categorieën werknemers waarvoor extra beschermende maatregelen nodig zijn om voor hen specifieke arbeidsrisico’s te vermijden. Borstvoeding en werk is een onderwerp dat in deze bepalingen terug te vinden is. 

Wet- en regelgeving die betrekking heeft op werk en borstvoeding

Indien een werkgever zwangere vrouwen in dienst heeft of werknemers die borstvoeding geven, moet in de risico-inventarisatie en -evaluatie (onderdeel van het arbeidsomstandighedenbeleid) aandacht worden besteed aan de gevaren* van het werken met bepaalde gevaarlijke stoffen, procédés en arbeidsomstandigheden, zowel voor de moeder zelf als voor de kwaliteit en kwantiteit van de moedermelk (Arbobesluit, artikel 1.41).

De werkgever zorgt ervoor dat werknemers doeltreffend worden ingelicht over de te verrichten werkzaamheden en de daaraan verbonden risico’s als ook over de maatregelen die er op zijn gericht deze risico’s te beperken of te voorkomen (Arbowet, artikel 8).

De uitwerking hiervan kan, ook als het gaat om kwetsbare werknemers, zoals zwangere en pas bevallen vrouwen, een onderwerp zijn voor de Arbocatalogus (zie bijvoorbeeld projectzwangerschapenarbeid.nl).  

De werkgever van zwangere werknemers en ‘werknemers tijdens lactatie’** moet het werk, de werkplek, de werkmiddelen en de productie- en werkmethode zodanig inrichten of aanpassen dat het werken voor die werknemer geen gevaren met zich mee kan brengen voor haar veiligheid en gezondheid en geen terugslag kan veroorzaken op de zwangerschap of lactatie (Arbobesluit artikel 1.42).

Als bovenstaande aanpassingen niet mogelijk zijn, wordt door een tijdelijke aanpassing van het werk of van de werk- en rusttijden, door tijdelijk ander werk of, als voorgaande niet mogelijk blijkt, door uiteindelijke vrijstelling van het verrichten van (bepaald) werk, voorkomen dat gevaar voor de veiligheid en gezondheid van de zwangere werknemer en de werknemer tijdens de lactatie wordt veroorzaakt of een terugslag op de zwangerschap of lactatie (Arbobesluit artikel 1.42).

De werkgever is verplicht het werk zo in te richten dat rekening wordt gehouden met specifieke omstandigheden van vrouwen die borstvoeding geven. De werkgever voldoet aan deze verplichting binnen een redelijke termijn nadat een verzoek hiertoe is gedaan (Arbeidstijdenwet 4:7).

De werknemer heeft het recht om het werk af te wisselen met extra pauzes, die samen tenminste 15 minuten en ten hoogste 1/8 deel van de voor haar geldende werktijd in beslag nemen. Deze pauzes gelden als werktijd (Arbeidstijdenwet 4:7).

De werknemer heeft het recht werk te verrichten in een bestendig en regelmatig werk- en rusttijdenpatroon en kan niet verplicht worden tot overwerk of nachtdienst. Dit laatste tenzij de werkgever aannemelijk maakt dat dit redelijkerwijs niet van hem kan worden gevergd. De werknemer kan tot 6 maanden na de bevalling aanspraak maken op deze rechten (Arbeidstijdenwet artikel 4:7).

De werkgever is verplicht een werknemer, gedurende de eerste 9 maanden na de bevalling, de gelegenheid te geven om het werk te kunnen onderbreken voor het geven van borstvoeding of om moedermelk af te kolven. De werkgever stelt, waar nodig, een geschikte af te sluiten ruimte ter beschikking (Arbeidstijdenwet artikel 4:8, lid 1).

De onderbrekingen mogen zo vaak en zo lang als nodig is plaatsvinden, maar in totaal tot een kwart van de werktijd. Het tijdstip en de duur van de onderbrekingen worden vastgesteld na overleg met de werkgever (Arbeidstijdenwet artikel 4:8, lid 2).

De duur van de onderbrekingen gelden als arbeidstijd waarover de werknemer haar aanspraak op loon behoudt (Arbeidstijdenwet artikel 4:8, lid 3).

Definitie gevaren

Onder ‘gevaren’ bij zwangerschap verstaat de Arbowet

  • psychische belasting
  • blootstelling aan chemische stoffen (stoffen die schade kunnen toebrengen aan de gezondheid van de moeder of de zuigeling)
  • micro-organismen zoals bacteriën, gisten, schimmels en virussen
  • lichamelijke belasting (tillen, bukken, hurken, knielen, trillingen, schokken)
  • omgevingsfactoren (klimaat, geluid, ioniserende straling, decompressie)
Bij borstvoeding gaat het met name om het risico van chemische stoffen en psychische belasting, andere gevaren hebben vooral betrekking op werknemers tijdens de zwangerschap.

Definitie 'werknemer tijdens lactatie'

De wet verstaat onder een ‘werknemer tijdens lactatie’: de werknemer die haar kind borstvoeding geeft en haar werkgever hierover heeft ingelicht (Arbobesluit artikel 1.1). 

Dit betekent dat de werknemer die borstvoeding en werk wil combineren, pas recht heeft op de genoemde maatregelen als zij heeft gemeld dat ze borstvoeding geeft.

‘Kies Ik Gezond?’-app
Gezonder kiezen op basis van wat jíj belangrijk vindt We lanceren de gratis ‘Kies Ik Gezond?’-app. Daarmee scan, zoek en vergelijk je producten. Je kunt in één oogopslag zien wat een gezondere keuze is.