Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Makkelijk en snel op tafel
2 personen
0-15 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
Door te kolven krijgt je baby ook jouw moedermelk wanneer jij niet in de buurt bent. En kolf je wanneer je anders de borst zou geven, dan blijft je melkproductie goed op gang. Wat komt er allemaal kijken bij kolven? 
Kies eerst of je met een elektrische kolf, een handkolf of met je handen wilt kolven. Wat je ook kiest, er zijn altijd bepaalde stappen en trucjes die het vlot en hygiënisch laten verlopen. En bedenk: kolven moet je leren. Het kan ook even duren voordat er veel melk komt als je kolft. Gun jezelf de tijd. Kijk bij bewaren en klaarmaken van moedermelk hoe je omgaat met de gekolfde melk. 

Film: wat gebeurt er als je kolft?

Wil je weten hoe kolven werkt en wat er in je lijf gebeurt? Kijk dan deze film!

Wat doet kolven met je melkproductie?

Bij kolven geldt hetzelfde als bij borstvoeding geven. Hoe leger en hoe vaker de borst wordt gekolfd, hoe groter de melkaanmaak. Voldoende afkolven zorgt er dus voor dat je voldoende melk hebt bij de volgende voeding. Wel is de hoeveelheid afgekolfde melk vaak wat minder dan wat een kind uit de borst drinkt. De hoeveelheid en kleur van de melk kan per kolfsessie variëren. Dat geeft verder niets. Ook kan er een druppeltje bloed in de melk zitten. Ook dat is niet erg voor je baby. Wel is het belangrijk om na te gaan waar het bloed vandaan komt. Als het komt door tepelkloven, pas dan je kolftechniek aan. Je kunt hulp vragen aan een lactatiekundige. 

Welke kolfmethode is geschikt voor jou?

Vraag je 3 dingen af: Hoe vaak kolf je, waarom kolf je en hoeveel geld heb je er voor over?

  • Een elektrische kolf is het handigste als je vaak kolft. Bijvoorbeeld als je werkt. Met een elektrische kolf kun je meestal de zuigkracht en zuigritme instellen. Met sommige elektrische kolven kun je zelfs beide borsten tegelijk kolven. Elektrische kolven zijn meestal wel het duurste.
  • Een handkolf is geschikt wanneer je af en toe kolft. Bijvoorbeeld voor een avondje uit. Handkolven gebruik je pas als de borstvoeding goed op gang is gekomen. Je kunt ook best 2 tot 4 keer per dag een handkolf gebruiken, maar het is niet de meest ideale optie.

  • Met je handen kolven is een goede methode als je een beetje kolft. Bijvoorbeeld als je te veel de spanning op je borsten voelt. De baby kan makkelijker happen als de ergste spanning eruit gekolfd is. Ook als je helemaal natuurlijk wilt kolven kies je voor deze methode.  
Stappenplan voor kolven met een elektrische- of handkolf

Lees de gebruiksaanwijzing van het apparaat. Volg dan deze stappen:

  1. Was je handen.
  2. Kijk of de kolf goed op je borst past. Zorg dat je tepel in het midden zit en de ruimte heeft om in het borstschild heen en weer te bewegen. Er zijn verschillende maten borstschilden te koop. Kolven hoort geen pijn te doen. Heb je pijn, neem dan contact op met een lactatiekundige. Vind een lactatiekundige bij jou in de buurt op website van NVL Borstvoeding.
  3. Begin met korte ritmische bewegingen die het intensieve zuigen van de baby nabootsen. Als de melk eenmaal stroomt, kun je de frequentie verlagen.
  4. Kolf elke borst ongeveer 10 tot 15 minuten. Wissel regelmatig van borst als je één borst tegelijk kolft. Of wissel als de straaltjes melk aan kracht verliezen.
  5. Als de melk stopt met stromen voordat je klaar bent, kun je de borst masseren, een warm kompres proberen of iets warms drinken om de stroom weer op gang te brengen.
  6. Als de melk al 1 of 2 minuten niet meer stroomt kun je stoppen met kolven.
  7. Zorg dat je de melk goed bewaart
  8. Maak de kolf schoon. 

Zo maak je de kolf goed schoon

  • Spoel alle onderdelen die met moedermelk in aanraking komen eerst af met koud water, daarna met warm water.
  • Laat de onderdelen vanzelf opdrogen op een schone theedoek.
  • Was de onderdelen één keer per dag in de vaatwasser of in heet sop.
  • Je hoeft de onderdelen niet uit te koken, behalve als je kolft voor een zieke of te vroeg geboren baby. Doe alle onderdelen dan één keer per dag in een ruime pan water kokend water. Laat het ongeveer 5 minuten doorkoken. Voorkom kalkaanslag door een beetje azijn in het water te doen. Je kunt ook een magnetronsterilisator of een elektrische sterilisator gebruiken.
  • Bewaar de droge kolf in een dichtgevouwen, schone theedoek.
  • Spoel de slangetjes door met heet water als er melk in de slangetjes zit. Hang ze daarna te drogen. 
sluiten
Stappenplan voor kolven met de hand

Of je nou een beetje afkolft om de spanning in de borsten te verminderen of je hele borst leegmaakt, zo ga je te werk:

  1. Was je handen.
  2. Gebruik een schoon bakje of kommetje.
  3. Neem je borst in je hand, met je duim erboven en je vingers eronder in de vorm van een C. Leg je vingers op ongeveer 2 tot 3 centimeter vanaf de tepel.
  4. Duw je hand naar je borstkas toe en druk duim en vingers ritmisch naar elkaar.
  5. Wrijf of glijd niet. Het kan even duren voordat de melk druppelt of stroomt.
  6. Verplaats je vingers in een cirkel rondom de tepelhof. Wissel eventueel van hand om meer melkkanalen te bereiken
  7. Pauzeer even als er niet veel melk meer uit de borst komt. Masseer de borst, drink iets warms, wissel regelmatig van borst en droog de handen en borsten af.
  8. Ga niet hardhandig te werk. Oefen geen druk uit op de tepel.
  9. Herhaal dit proces tot er geen melk meer uit de borsten komt of tot je borst soepel genoeg is.
  10. Zorg dat je de melk goed bewaart
sluiten

Algemene tips voor het kolven

Zorg bij het kolven voor rust, privacy en comfort. Ga zitten in een gemakkelijke stoel, zorg voor een aangename temperatuur en zet wat te drinken klaar. Als je een voorraad wilt aanleggen, kolf dan tijdens of direct na de ochtendvoeding. Je borsten zijn dan meestal zo vol dat je baby ze niet helemaal leeg zal drinken. Je kunt ook een uurtje na de voeding afkolven. Op die manier spaar je kleine beetjes op. Als je kolft op je werk, doe je dat in principe zo vaak als de baby zou drinken. 

Masseer je borsten voordat je begint. Start met het zachtjes masseren van de bovenkant van de borst, met draaiende bewegingen van de vingers. Wrijf met je hele hand vanaf de bovenrand van je borst richting de tepel. Buig voorover en schud je borsten heen en weer. 

De melk stroomt gemakkelijker uit je borst wanneer je…

  • aan je kind denkt, kijkt naar een foto, luistert naar een opgenomen geluidje op je mobiel of ruikt aan de kleertjes die je baby heeft gedragen.
  • warme kompressen op je borsten legt.
  • ontspant. Lees bijvoorbeeld iets, of kijk tv.
  • iets warms drinkt. Neem een lekkere kop (cafeïnevrije) thee (neem niet te veel cafeïne op een dag. Lees meer bij eten tijdens de borstvoeding)
  • Er is ook een neusspray met oxytocine om je te helpen kolven. Overleg hierover met je huisarts.
Nieuw kookboek: Vandaag vegetarisch

'Vandaag vegetarisch' inspireert om eten op een nieuwe manier te benaderen. Steeds meer mensen eten minder of geen vlees. In dit kookboek vind je recepten op basis van peulvruchten, soja, ei, noten en vleesvervangers.