Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Met koriander en peterselie
2 personen
0-15 minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 

Etiket vergelijken om gezonder te eten

Of je nou minder calorieën, verzadigd vet en zout wil eten, of juist meer vezels: de informatie op het etiket geeft je een goede houvast. Vergelijk de etiketten en je kunt al snel een betere keuze maken.

Vergelijk het verzadigd vet op de etiketten van producten. Hoe dan? Bekijk het filmpje!

Waar kun je op letten bij suiker? Bekijk het filmpje!

Hoe krijg je minder zout binnen? Bekijk het filmpje!

Pak, draai en kies

Hoe kom je te weten wat de betere keuze is? Dat kan heel eenvoudig. Pak 2 vergelijkbare producten uit het schap, draai ze om en kijk in de voedingswaardetabel hoeveel calorieën en voedingsstoffen erin zitten. Zo kies je bijvoorbeeld de ontbijtgranen met de minste suikers en de meeste vezels.

Vergelijk per 100 gram

Tip: als je producten vergelijkt, kun je dat het beste doen per 100 gram. Soms zie je ook de voedingswaarde per portie op het etiket staan, maar dat kan verwarrend zijn. Fabrikanten bepalen namelijk zelf hoe groot zo’n portie is.
Om etiketten te vergelijken, is de voedingswaardetabel dus het belangrijkste. Maar een verpakking biedt nog meer informatie waarmee je slimmere keuzes kunt maken:
Hoe kun je de ingrediƫntenlijst gebruiken?

Op elke verpakking staat een ingrediëntenlijst. Hierin vind je terug wat er allemaal in het product zit. Als je bepaalde ingrediënten liever niet eet, is het handig om in deze lijst te kijken. Het ingrediënt dat het meest in het product zit staat vooraan, en dat er het minst inzit achteraan. In de ingrediëntenlijst zie je ook of er veel aan het product is toegevoegd.

(Verborgen) suikers

Aan veel producten zijn bijvoorbeeld suikers toegevoegd, soms onder een andere naam. Als er suikers zijn toegevoegd, moet de fabrikant dit vermelden in de ingrediëntenlijst. Je vindt suikers terug onder de namen suiker, kristalsuiker, melksuiker en vruchtensuiker. Maar ook als glucose-fructosestroop, isoglucose en lactose. Daarnaast gebruiken fabrikanten honing, appelsap, ahornsiroop, agavesiroop en vruchtenconcentraat als suikerbron. In de voedingswaardetabel staan alle suikers vermeld onder de koolhydraten. Dit zijn alle suikers in het voedingsmiddel. Dus ook de suikers die van nature voorkomen in het voedingsmiddel, zoals suikers in fruit en in melk.

sluiten
Wat betekent referentie-inname (RI)?

Op de verpakking staat soms een referentie-inname (RI). Deze RI laat zien hoeveel 1 portie van het product bijdraagt aan je dagelijkse voedingsstoffen (in %). Dit is handig om in één oogopslag een product te beoordelen op een aantal voedingsstoffen. Toch kleven hier nadelen aan:

  • De RI geldt voor een ‘gemiddelde volwassene’, maar er wordt geen rekening gehouden met jouw leeftijd, geslacht of hoe actief je bent.
  • De RI gaat altijd over een portie en die kunnen verschillen in grootte. Vergelijken is daardoor lastig. Kijk daarom altijd wat de fabrikant met een portie bedoelt. Soms zitten er 2 koeken in een meeneemverpakking en gaat de RI over één koek. Of over een halve pizza. Of over veel minder pasta dan jij altijd klaarmaakt voor jezelf. Kijk dus goed of de portie overeenkomt met de hoeveelheid die je eet.
  • De RI betekent niet dat je de 100% moet halen. Voor vitamines is het prima als je de 100% haalt. Maar voor zout en verzadigd vet geldt juist: hoe minder, hoe beter. Let er ook op dat het percentage van de RI soms weinig lijkt, maar dat je nog veel meer eet op een dag. Krijg je in één portie al 20% van de maximum hoeveelheid zout binnen, dan is de kans groot dat je die dag te veel zout binnenkrijgt.
referentie inname
sluiten
Welke claims vind je op verpakkingen?

Op een verpakking kunnen gezondheidsclaims en voedingsclaims staan. Een gezondheidsclaim betekent dat een voedingsmiddel voordelig is voor je gezondheid. Denk aan ‘cholesterolverlagend’ op margarine. Een voedingsclaim zegt dat een product positieve eigenschappen heeft, zoals ‘light’ of ‘vezelrijk’. Fabrikanten mogen dit soort claims niet zomaar verzinnen en op hun product zetten, er is strenge regelgeving over (bekijk alle toegestane claims in de encyclopedie). Toch kunnen claims misleidend zijn:

  • Claims als ‘laag zoutgehalte’, ‘suikerarm’, ‘light’ of ‘vezelrijk’ klinken mooi, maar dat wil niet altijd zeggen dat het de beste keuze is. Zo betekent de claim ‘light’ dat er 30% minder suikers, vetten of calorieën in zitten dan in een vergelijkbaar product. Dat betekent natuurlijk niet dat light frisdrank of light chips gezond is.
  • Het verschil tussen gezondheids- of voedingsclaims en loze termen is vaak lastig te zien. Als er ‘ambachtelijk’, ‘vers’ of ‘natuurlijk’ op de verpakking staat, dan klinkt dat mooi. Maar vaak zijn het verkooppraatjes. Zo kan een ‘ambachtelijk’ brood net zo goed in de fabriek zijn gemaakt. 

Wil je weten hoe je je tegen deze mooie praatjes kunt wapenen? Kijk dan bij laat je niet foppen door de verpakking.

sluiten
Wat zegt het Vinkje?

Op veel verpakkingen staat een Vinkje. Het is belangrijk om het verschil te weten tussen het groene en het blauwe Vinkje: 

  • Een groen Vinkje op de verpakking betekent dat het product voedingsstoffen bevat die je dagelijks nodig hebt en een betere keuze is dan een vergelijkbaar product (meer vezels, minder suiker, zout, verzadigd vet etc.). Een groen vinkje kan bijvoorbeeld staan op een zak appels, zilvervliesrijst, volkoren brood, halvarine , magere yoghurt of mager vlees. Het geeft aan dat het een gezondere keuze is dan bijvoorbeeld appelmoes, witte rijst, witbrood, harde margarine, vanille vla of vet vlees.
  • Het blauwe Vinkje staat op producten die je niet te vaak moet eten, maar die wel beter zijn dan vergelijkbare producten (minder calorieën en/of minder suiker, zout, verzadigd vet etc.). Een blauw Vinkje kan bijvoorbeeld staan op ketchup, suikervrije dropjes  of een waterijsje. Het geeft daarmee aan dat het een betere keuze is dan sommige andere sauzen, snoepjes of ijsjes.

Het Vinkje is een initiatief van Stichting Ik Kies Bewust. Je vindt het op meer dan 7.000 voedingsmiddelen, maar het staat dus niet op alle gezonde producten. Meer over het Vinkje.

sluiten
Geen etiket?

Niet alle voedingsmiddelen hebben een etiket. Op groente en fruit staat bijvoorbeeld vaak geen etiket. Wil je toch weten wat de voedingswaarde is van een product? Zoek het product dan op in de caloriechecker.

sluiten
Zo viel Gijs Staverman 18 kilo af
"Ik ben gestopt met veel eten" "Bij mij was het probleem dat ik te veel at, maar niet per se ongezond. Dus ik ben gestopt met veel eten." Het volhouden van zijn nieuwe levensstijl valt Gijs niet zwaar. Zijn geheim? “Je kunt alles eten wat je wil. Dat vond ik zo’n eyeopener."