Voedingscentrum.nl maakt gebruik van cookies. Waarom? Lees onze uitleg. Je kunt de webanalyse cookies instellingen aanpassen.
Menu van de Week Recept van de dag
Heerlijk gekruid
2 personen
30+ minuten
Ga naar
Encyclopedie

De Voedingscentrum Encyclopedie is de kennisbank van het Voedingscentrum. Je vindt er inhoudelijke informatie over allerlei onderwerpen.

Je kunt op 2 manieren zoeken naar onderwerpen in de encyclopedie: via het zoekveld en via het alfabet.

Nieuw
Kookboek Groente
Groenten zijn prachtige producten uit de... Bestel nu € 12,95
Populair
Alles over afvallen
Afvallen zonder dieet is de beste manier... Bestel nu € 9,95
Ga naar
 
School is hard werken. En om dat vol te houden heb je gezond eten en drinken nodig! Maar wat is dat eigenlijk: gezond eten en drinken?

Astrid, onze specialist Voeding en Gezondheid, weet welk eten goed voor je is. In dit filmpje legt ze uit hoe het zit:

Hoeveel heb je nodig?

Vul eens de Schijf van Vijf voor jou in. Hier komt uit hoeveel eten kinderen van jouw leeftijd nodig hebben. Dat wil niet zeggen dat jij precies hetzelfde moet eten als je klasgenoten. Misschien sport je wel heel veel of zit je middenin een groeispurt. Dan kun je best wat meer eten. Of misschien dat je veel gamet of de kleinste van de klas bent. Dan heb je wat minder nodig. 

Waarom zou ik gezond eten?

Gezond eten zorgt voor een gezond gewicht en verkleint de kans op ziekte later. Gezond eten zorgt ervoor dat je lichaam:

  • groeit.  
  • vecht tegen ziekmakende bacteriën.
  • dingen repareert die stuk zijn in je lichaam, zoals het genezen van wondjes.
  • energie krijgt.

Kortom: gezond eten is echt superbelangrijk. Gezond eten betekent dat je kiest voor producten met veel voedingsstoffen, zoals fruit en groente, melk en yoghurt, vis, peulvruchten zoals bruine bonen en linzen, vlees, ei, noten, halvarine of margarine, volkorenbrood en volkorenpasta.

Snoep/snacktijd?

Als je hard aan het groeien bent heb je vast vaak trek. Maar prop jezelf niet vol met snoep en snacks. Tussen de maaltijden door zijn groente, fruit, een volkoren boterham, tosti of een bakje halfvolle yoghurt gezonde keuzes. 

Niet dat je nóót wat te snoepen of te snacken kunt nemen, natuurlijk mag dat! Bedenk wel: appelflappen, sauzijnenbroodjes, roze koeken, roomijsjes, snoeprepen, een blikje frisdrank... ze zitten boordevol calorieën en er zitten weinig voedingsstoffen in, zoals vitamines en mineralen. Als je dit soort producten te vaak of te veel eet kun je dik worden. Een klein koekje, een paar dropjes of een waterijsje is stukken beter. Wil je weten wat te vaak, te veel of iets kleins is, kijk dan op: Hoe ga je om met producten buiten de Schijf van Vijf?   
 

Hoe zorg ik dat ik niet dikker word?

  • Eet gewoon genoeg en gezond via de  Schijf van Vijf
  • Snoep niet te veel. Neem tussen de maaltijden door vooral gezonde dingen. Neem volkorenbrood, fruit of snackgroente mee naar school.
  • Beweeg! Minstens 1 uur per dag. Dat kan heel simpel: hardlopen, zwemmen, stevig doorfietsen, skaten en dansen tellen allemaal mee. Laat de televisie en computer wat vaker uit. En ga eens kijken bij een leuke sportclub.
  • Sla het ontbijt niet over, dan grijp je later op de dag minder snel naar ongezonde snacks.
  • Kies voor water of (groene of zwarte) thee zonder suiker. Als je ouder bent dan 13 kan één kopje koffie ook. In gewone frisdrank en vruchtensap zit erg veel suiker. Neem dat bijvoorbeeld alleen een keertje in het weekend.


Weten hoeveel suiker er zit in pakjes drinken? Hier zie je het!

Ben ik te dik of te dun?

Vul de BMI meter in, je krijgt direct een advies. Is je BMI echt flink te hoog of te laag? Vraag dan advies aan de schoolarts of huisarts of ga naar een diëtist. Zij kunnen nauwkeuriger vaststellen of je inderdaad te zwaar of te licht bent en gerichte adviezen geven.
Geslacht
Man   Vrouw
Leeftijd
Lengte
 cm
Gewicht
 kg
Berekenen
 
Berekenen
 
Zwanger   Lacterend

Voor kinderen onder de 2 jaar heeft de BMI bereken geen zin. Voor meer informatie bekijk ‘Weet wat je eet  - alles over gezond eten en bewegen met baby en peuter’.


Ik ben te zwaar, wat kan ik doen?

Als je nog geen 18 jaar bent, kun je beter niet zomaar gaan lijnen. Als je gaat lijnen is er namelijk een grote kans dat je niet alle voedingsstoffen binnenkrijgt om goed te groeien en je hersenen goed te laten werken.

En lijnen hoeft ook niet als je iets te zwaar bent. Als je namelijk zorgt dat je hetzelfde gewicht houdt, en je groeit nog in de lengte, dan wordt je vanzelf dunner! Blijf dus gewoon gezond eten als je op je gewicht wilt letten. En laat snacks en suikerrijke dranken staan. Kijk voor tips bij 'hoe zorg ik dat ik niet dikker word?'.

Ik ben te licht, wat kan ik doen?

Ga niet zomaar extra veel snoepen en snacken om aan te komen. Er zijn gezondere manieren om dikker te worden. Eet elke dag een ontbijt, lunch en avondmaaltijd. Sla geen maaltijden over. Neem vaker iets gezonds tussendoor, zoals: 

  • een volkoren knäckebröd met fruit, notenpasta of pindakaas zonder suiker of zout, 30+ kaas of zuivelspread
  • een tosti van 2 volkoren boterhammen met kaas en plakjes ananas of banaan
  • een mueslibol met kaas
  • een schaaltje yoghurt met fruit

Zo kun je iets zwaarder worden en krijg je toch gezonde voedingsstoffen binnen om te kunnen groeien.

Wanneer moet ik om hulp vragen?

Maak je je zorgen over je gewicht of ben je echt veel te licht of veel te zwaar? Neem contact op met je huisarts of vraag je ouders om een afspraak te maken. De huisarts kan bekijken of je gewicht echt te hoog of te laag is en zal je als dat nodig is doorverwijzen naar een diëtist of kinderarts.

Vraag en antwoord

Over gezond eten

Ik ben dol op snoep en andere ongezonde dingen. Hoe leer ik dit af?

Je gaat minder snel snoepen en snacken als je voldoende gezonde dingen eet, zoals brood, aardappelen, groente en fruit.

Eet daarom lekker volkorenbrood bij het ontbijt en de lunch en neem ’s avonds een bord eten met veel groenten. Zorg dat je na iedere maaltijd precies zo vol zit dat je niet snel meer trek krijgt in ongezonde dingen. Krijg je tussendoor toch trek? Probeer dan te kiezen voor een stuk fruit, een volkoren boterham of yoghurt met muesli in plaats van snoep. Is namelijk ook heel lekker!

En lees vooral onze tips over hoe je verleidingen kunt weerstaan

sluiten
Ik wil minder of geen vlees eten. Hoe kan ik dat het beste doen?

Gezond eten zonder vlees of met minder vlees is niet moeilijk. Ook vegetarisch eet je volgens de Schijf van Vijf. Daarbij let je erop dat je genoeg eiwit, ijzer, vitamine B1 en vitamine B12 binnenkrijgt. Dit zijn voedingsstoffen die je vindt in vlees, maar ook in andere producten zoals in eieren, vis, peulvruchten en noten.  

2 do's:

sluiten

Over gewicht

Ik ben te dik, maar snoep helemaal niet veel. Hoe komt dat?

Je wordt dikker als je meer eet en drinkt dan je nodig hebt. Dit kan snoep zijn, maar bijvoorbeeld ook te veel saus of zoete toetjes. En vergeet alle drankjes niet! In dranken met veel suiker erin zoals vruchtensap en frisdrank zitten veel calorieën. 

sluiten
Ik heb een buikje, maar ben niet te zwaar. Kan ik alleen op mijn buik afvallen?

Als je afvalt worden alle lichaamsdelen dunner, dus niet alleen je buik. Als jou gewicht prima is, dan is het is echt niet nodig om af te vallen. Eet gezond en beweeg elke dag ten minste een uur. Zo kan je er in ieder geval voor zorgen dat je buik niet dikker wordt. Buikspieroefeningen kunnen wel helpen om een strakkere buik te krijgen.

sluiten
Ik wil afvallen, maar ik ben eigenlijk niet te dik. Wat moet ik doen?

Je hebt dus een gezond gewicht. En toch wil je afvallen…? Het is echt beter om niet te gaan lijnen. Je bent nog in de groei en als je zomaar gaat lijnen krijg je vaak niet alles binnen wat je hard nodig hebt om gezond groot te worden. Daarbij: jouw gewicht is prima! Alleen voel je het misschien niet zo. Je lichaam verandert en dat is misschien best even wennen. Maar voor jouw lengte en leeftijd ben je echt gewoon goed. Daar mag je best trots op zijn.

Je kunt de tips gebruiken onder 'hoe zorg ik dat ik niet dikker word'?

sluiten

Eten veilig (ver)kopen op Koningsdag

Geef ziekmakers geen kans

Weer of geen weer, in Nederland gaan wij met Koningsdag de straat op! Waar moet je nu op letten als je op straat eten koopt of verkoopt?