Extensieve zoetstoffen zijn iets minder of net zo zoet als suiker. Deze zoetstoffen worden ook wel aangeduid door de term polyolen. Voorbeelden zijn de zoetstoffen sorbitol, xylitol en maltitol. Ze leveren in het algemeen slechts iets minder energie dan suiker.
Polyolen worden veel gebruikt in producten voor diabetici omdat ze de bloedsuikerspiegel niet of nauwelijks beïnvloeden. Voor mensen die willen afvallen, zijn producten als drop, gebak, koek, chocolade, pudding en ijs die zijn gezoet met polyolen niet zo zinvol.
Het gebruik van grotere hoeveelheden producten met polyolen kan maagdarmklachten zoals diarree veroorzaken. Dit wordt meestal aangegeven op de verpakking.
Xylitol
Erythritol
E-nummer: 968
Energie: 0,2 kcal per gram
Zoetkracht: zestig tot tachtig procent van suiker
Eigenschappen:
- afkomstig van een extract van gefermenteerde maïs-/tarwesuiker
- lost goed op in water
- smelt rond 120 °C
Toepassingen: in zoetjes, snoep en bakkerijproducten
ADI: onbeperkt, vanwege het laxerende effect geldt een limiet van 35 gram per dag voor volwassenen. Een hogere consumptie kan maagdarmklachten geven.
Isomalt
E-nummer: E953
Energie: 2,4 kcal per gram
Zoetkracht: half zo zoet als suiker
Eigenschappen:
- lost goed op in water
- bestand tegen verhitting en zuren
- trekt water aan (droog bewaren!)
- kan bij het maken van gebak het volume van suiker geheel vervangen
- veroorzaakt geen tandbederf, beschermt mogelijk tegen cariës (tandbederf)
- kan laxerend werken
Toepassingen: uitsluitend verkrijgbaar voor industriële toepassingen, met name kauwgom en snoepgoed
ADI: onbeperkt, vanwege het laxerende effect geldt wel een limiet van 50 gram per dag voor volwassenen. Voor kinderen kan ongeveer 25 gram als limiet worden aangehouden. Personen die hiervoor gevoelig zijn, kunnen al eerder klachten krijgen.
Lactitol
E-nummer: E966
Energie: 2,4 kcal per gram
Zoetkracht: bijna de helft zo zoet als suiker
Eigenschappen:
- lost goed op in water
- bestand tegen verhitting
- kan bij het maken van gebak het volume van suiker geheel vervangen
- veroorzaakt geen tandbederf
- kan laxerend werken en maagdarmklachten veroorzaken (gasvorming)
Toepassingen: uitsluitend verkrijgbaar voor industriële toepassingen
ADI: onbeperkt. Vanwege de maagdarm-effecten geldt wel een limiet van 20 gram per dag voor volwassenen. Voor kinderen kan ongeveer 10 gram als limiet worden aangehouden. Personen die hiervoor gevoelig zijn, kunnen al eerder klachten krijgen.
Maltitol (siroop)
E-nummer: E965
Energie: 2,4 kcal per gram
Zoetkracht: bijna even zoet als suiker
Eigenschappen:
- bestand tegen verhitting
- trekt water aan (droog bewaren!)
- kan bij het maken van gebak het volume van suiker geheel vervangen
- veroorzaakt geen tandbederf
- kan laxerend werken en maagdarmklachten veroorzaken (gasvorming)
Toepassingen: kauwgom, suikervrij snoep (uitsluitend verkrijgbaar voor industriële toepassingen)
ADI: niet vastgesteld. Vanwege de maagdarm-effecten geldt wel een limiet van 40 gram per dag voor volwassenen. Voor kinderen kan ongeveer 20 gram als limiet worden aangehouden. Personen die hiervoor gevoelig zijn, kunnen al eerder klachten krijgen.
Mannitol (siroop)
E-nummer: E421
Energie: 2,4 kcal per gram
Zoetkracht: ongeveer de helft zo zoet als suiker
Eigenschappen:
- komt van nature voor in vruchten, planten en algen
- bestand tegen verhitting
- veroorzaakt geen tandbederf
- kan laxerend werken en maagdarmklachten veroorzaken (diarree)
Toepassingen: kauwgom, suikervrij snoep
ADI: onbeperkt. Vanwege de maagdarm-effecten geldt wel een limiet van 10 gram per dag voor volwassenen. Voor kinderen kan ongeveer 5 gram als limiet worden aangehouden. Personen die hiervoor gevoelig zijn, kunnen al eerder klachten krijgen.
Sorbitol
E-nummer: E420
Energie: 2,4 kcal per gram
Zoetkracht: ongeveer half zo zoet als suiker
Eigenschappen:
- komt van nature voor in vruchten
- bestand tegen verhitting
- trekt water aan (droog bewaren!)
- kan bij het maken van gebak het volume van suiker geheel vervangen
- blijft in deeg soms zichtbaar als onopgeloste stippen
- heeft een conserverende werking
- wordt ook gebruikt als stabilisator
- veroorzaakt geen tandbederf
- kan laxerend werken en maagdarmklachten veroorzaken (diarree en gasvorming)
Toepassingen: suikervrije drop, suikervrije kauwgom en ander snoepgoed, bakkerswaar
ADI: onbeperkt. Vanwege de maagdarm-effecten geldt wel een limiet van 10 gram per dag voor volwassenen. Voor kinderen kan ongeveer 5 gram als limiet worden aangehouden. Personen die hiervoor gevoelig zijn, kunnen al eerder klachten krijgen.
Xylitol
E-nummer: E967
Energie: 2,4 kcal per gram
Zoetkracht: ongeveer even zoet als suiker
Eigenschappen:
- komt van nature in kleine hoeveelheden (<1%) voor in fruit en groenten
- bijna dezelfde eigenschappen als suiker
- lost goed op in water
- heeft waarschijnlijk beschermende werking tegen tandcariës (remt de groei van cariësveroorzakende bacteriën)
- kan laxerend werken en maagdarmklachten veroorzaken (gasvorming)
Toepassingen: uitsluitend verkrijgbaar voor industriële doeleinden. O.a. in suikervrije kauwgom.
ADI: onbeperkt, wel geldt een limiet van 50 gram per dag (of 10 gram ineens) voor volwassenen vanwege de maagdarm-effecten. Voor kinderen kan ongeveer 25 gram (of 5 gram ineens) als limiet worden aangehouden. Personen die ervoor gevoelig zijn, kunnen al eerder klachten krijgen.