Omschrijving

Mosselen zijn schelpdieren.

Productie

De meeste mosselen die verkocht worden komen uit Nederland. Mosselen worden meestal gekweekt van mosselzaad, dat op zee wordt gevangen. In april tot en met juni is de voortplantingstijd: de mosselen scheiden mosselzaad af. Mosselvissers vissen het zaad op en kweken het in de Waddenzee of Oosterschelde. Het zaad bestaat eigenlijk uit larven zonder schelp.

Na een tijdje vormen ze een schelp en draden die zich vast hechten. De kweker zorgt voor de juist condities, zodat de mossel zich kan vasthechten. Dat gebeurt in open zee op zogenoemde kweekpercelen of mosselbanken, op ondiepe zeebodem.

Als er te weinig mosselzaad is wordt het zaad ook aangevoerd vanuit Engeland en Ierland. Dit zaad wordt dan ook in de Waddenzee en Oosterschelde gekweekt.

Na 1,5 tot 2 jaar worden de mosselen opgevist en ontdaan van eventueel aanhangende schelpen. De byssusdraden of baard wordt van de mosselen afgeknipt en vervolgens worden ze gewassen, verpakt en gekoeld verkocht. Soms worden ze gekookt, gepaneerd en gefrituurd of gemarineerd verkocht.

Mosselen worden het hele jaar aangevoerd, behalve in april, mei en juni. Door de voortplanting in die maanden is de mossel dan minder geschikt voor consumptie. Er zijn dan minder mosselen te koop en vanuit het oogpunt van duurzaamheid zijn mosselen in die periode geen goede keuze.

Bij de kweek worden mosselen soms ook aan draden gehangen. De mosselen hechten zich met hun baard aan de draden. Dat zijn de hangcultuurmosselen. Het hangen zorgt ervoor dat er ruim water langs stroomt en dat er meer mosselen op hetzelfde oppervlakte gekweekt kunnen worden. Ze hebben doorgaans meer vlees.

Bewaren

Rauwe en gekookte mosselen zijn 1 dag in de koelkast te bewaren. Gekookte mosselen kunnen ook 3 maanden in de diepvries bewaard worden.

Het is aan te raden mosselen weg te gooien als:

• de schelp van een mossel zich vóór het koken niet sluit
• als een mossel na het koken niet open is
• als er voor het koken kapotte schelpen tussen zitten

Bereiden

Mosselen zijn rauw en gekookt te eten. Het rauw eten van mosselen levert een risico op voor de gezondheid, vanwege de mogelijke aanwezigheid van het norovirus. Dit levert buikgriepachtige klachten op.

Herkomst

Mosselen komen van nature voor in de Noordzee, het Kanaal, de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee. Daarnaast worden ze in de Waddenzee in Nederland en de Oosterschelde in België gekweekt.

Voordelen voor de gezondheid

Voor mosselen gelden dezelfde voordelen voor de gezondheid als bij schaal- en schelpdieren.

Gezondheidsrisico's

Voor mosselen gelden dezelfde risico’s voor de gezondheid als bij schaal- en schelpdieren. Mosselen die rauw en gekookt gegeten worden leveren een risico op voor de gezondheid, vanwege de algengifstoffen in schelpdieren.

In rauwe mosselen kan het buikgriepvirus zitten. Dit kun je niet zien of ruiken, maar je kunt wel last krijgen van misselijkheid, braken en diarree. Om dit risico niet te lopen, kun je mosselen beter niet rauw eten.

In Europa worden mosselen pas gevangen of ingevoerd na controle op algengifstoffen. Hierdoor is de kans op mosselen met te hoge gehaltes gifstoffen zeer beperkt.

In Nederland geïmporteerde en geproduceerde mosselen worden gecontroleerd door de nieuwe Voedsel en Warenautoriteit in samenwerking met het Productschap Vis.

Als in de Europese Unie mosselen met algengifstoffen worden aangetroffen, wordt een vangstverbod voor de betreffende regio uitgevaardigd. Als na verloop van tijd blijkt dat de mosselen geen gifstoffen meer bevatten, wordt het vangstverbod weer opgeheven. Geïmporteerde partijen mosselen met te hoge gehaltes gifstoffen worden vernietigd.

Duurzaamheidsaspecten

De mosselkweek in Nederland is duurzaam. Het enige probleem is dat mosselzaad in het wild moet worden verzameld, onder andere in de Waddenzee, waardoor de zeebodem beschadigd kan worden. Steeds meer mosselzaad komt uit Ierland, om aan de vraag te kunnen voldoen.

Volgens ecologen kunnen bij de import organismen meekomen, die niet bekend zijn in de flora en fauna van het Nederlandse zeewater. Daardoor kan het natuurlijk evenwicht worden verstoord.

Het is nog onvoldoende aangetoond dat de vangst van mosselzaad in de Waddenzee zorgvuldig gebeurt.